การถ่ายภาพเพื่อบันทึกปรากฏการณ์ให้ได้ข้อมูลที่ดีหลายมิติวิธีหนึ่งก็คือ การบันทึกและแสดงด้วยขนาดของภาพ ซึ่งถ้าหากเป็นการใช้การถ่ายภาพเป็นเครื่องมือและวิธีการหนึ่งสำหรับเก็บรวบรวมและบันทึกข้อมูลในงานวิจัย ตลอดจนกิจกรรมทางวิชาการและการทำงานข้อมูลเชิงสารคดี ถึงแม้นักวิจัยและนักถ่ายภาพเชิงสารคดีจะสามารถเข้าถึงได้มุมเดียว แต่ก็ควรถ่ายภาพเพื่อบันทึกและแสดงรายละเอียดข้อมูลพื้นฐานที่สำคัญ ๓ ประเด็น ซึ่งจะสามารถทำได้ผ่านการเลือกขนาดภาพที่เหมาะสมเป็นเบื้องต้น ๓ ขนาด ดังนี้

                             

                             ภาพ ๑ ผู้เขียนสอนให้กลุ่มนักศึกษานานาชาติ หลักสูตรปริญญาโท สาขาการจัดการการศึกษา (หลักสูตรนานาชาติ) ของมหาวิทยาลัยมหิดล พัฒนาทักษะการถ่ายภาพให้เป็นเครื่องมือเก็บข้อมูลเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจจากการศึกษาดูงานภาคสนาม เพื่อเป็นโอกาสเรียนรู้ประสบการณ์จากประเทศไทยให้ดีที่สุด

การบันทึกและเก็บข้อมูลพื้นฐานด้วย ๓ ขนาดภาพ

(๑) ภาพมุมกว้างเพื่อเก็บข้อมูลสภาพแวดล้อมและแสดงภาพรวม : เป็นภาพเพื่อแสดงที่ตั้งและสภาพแวดล้อมของเหตุการณ์และปรากฏการณ์ที่ศึกษา ทำหน้าที่บอกเล่าและแสดงข้อมูลทั่วไป บริบท สภาพแวดล้อม โดยใช้ภาพมุมกว้าง หรือ LS : Long Shot หรือบางคนเรียกว่าขนาดมุมภาพ ELS : Extreme Long Shot, BS : Big Shot
(๒) ภาพเฉพาะสิ่งที่ศึกษา : เป็นภาพเพื่อแสดงกิจกรรมที่เป็นศูนย์กลาง ประธานของเหตุการณ์ หรือสาระหลักของปรากฏการณ์นั้น โดยดึงภาพเข้ามาเป็นภาพขนาดกลาง MS : Medium Shot และเลือกสิ่งที่จะบันทึกภาพ จากสิ่งที่เป็นศูนย์กลางของปรากฏการณ์ เหตุการณ์ และกิจกรรมนั้นๆ
(๓) ภาพขยายรายละเอียดจำเพาะจุด : เป็นภาพเพื่อแสดงรายละเอียดให้เห็นลักษณะเฉพาะ ซึ่งจะทำให้เข้าใจและมีข้อมูลเชิงลึก และข้อมูลเพื่อแสดงตนในรายละเอียดของสิ่งที่เป็นศูนย์กลางของปรากฏการณ์อย่างชัดเจนและทำให้เห็นความเป็นทั้งหมดของปรากฏการณ์นั้นๆได้อย่างครบถ้วน ซึ่งการถ่ายภาพเพื่อเก็บบันทึกข้อมูลในลักษณะดังกล่าว สามารถใช้ขนาดภาพถ่ายใกล้ หรือใกล้มาก CU-Close-up, ECU-Extreme Close-up

หากเป็นการทำวิจัย ทำรายงานกิจกรรม รวมทั้งทำสารคดี การถ่ายภาพเพื่อบันทึกและเก็บข้อมูลสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้ได้อย่างน้อย ๓ ภาพในลักษณะดังกล่าว ก็จะมีข้อมูลสำคัญที่รอบด้านเพื่อวิเคราะห์ แปรผล นำเสนอรายงาน และเขียนนำเสนอได้อย่างครอบคลุม ๓ มิติของสิ่งที่ศึกษา จากนั้น ก็จะสามารถขยายรายละเอียดทางด้านต่างๆ ตามเงื่อนไขที่จะทำได้

  ตัวอย่าง  

                              

                              ภาพที่ ๒  ขนาดภาพลำดับแรก ภาพขนาดมุมกว้าง ELS : Extreme Long Shot บันทึกและแสดงที่ตั้ง สภาพแวดล้อม ข้อมูลบริบท ข้อมูลสภาพทั่วไป

                              

                              ภาพที่ ๓  ขนาดภาพลำดับที่ ๒ ภาพขนาดมุมกว้าง MS : Medium Shot บันทึกและแสดงตัวปรากฏการณ์หลักที่เป็นศูนย์กลางหรือเป็นประธานของเหตุการณ์ เป็น Theme หลักของเหตุการณ์และปรากฏการณ์ที่ศึกษา

                             

                             

                              ภาพที่ ๔,๕  ขนาดภาพที่ ๓ ภาพมุมใกล้หรือใกล้มาก CS : Close-up Shot, ECS : Extreme Close-up Shot บันทึกและแสดงรายละเอียดของตัวปรากฏการณ์หลักที่เป็นศูนย์กลางหรือเป็นประธานของเหตุการณ์ 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

  บทเรียนนอกตำราเพื่อความรู้สาธารณะ : คลินิควิจัยและเวทีเรียนรู้ออนไลน์การวิจัยชุมชน 

 ปัจเจกทุกคน มีมีความเป็นพุทธะและมีศักยภาพแห่งการเรียนรู้เป็นพื้นฐานของมนุษย์อยู่ทุกคน ดังนั้น ในสังคมแห่งการเรียนรู้และสังคมวิถีแห่งปัญญา ทุกคนจึงเป็นนักวิจัย สร้างความรู้ ใช้ความรู้สร้างความเป็นจริง เพื่อทำหน้าที่พลเมืองร่วมสร้างสุขภาวะสังคมตามกำลังของตนได้ทุกคน ซึ่งจะทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยการเรียนรู้และพัฒนาให้ก้าวหน้ามากยิ่งๆขึ้นได้ตลอดชีวิต ภาพถ่ายและการถ่ายภาพเพื่อการวิจัยนี้ เป็นวิธีหนึ่งที่จะรวบรวมเครื่องมือที่ง่ายและยืดหยุ่นเข้าหาคนทั่วไป เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกคนให้ทำบทบาทดังกล่าวในสังคมได้ด้วยตนเองเพื่อก่อเกิดสิ่งดีในสังคมมากยิ่งๆขึ้น