เมื่อใดก็ตามที่เราจับไมค์ เราคือคนสำคัญที่จะเป็นผู้กำกับหรือผู้ควบคุมงานนั้นให้แล้วเสร็จ เรียบร้อยตามวัตถุประสงค์ เป็นไปตามกำหนดการที่วางไว้

วันนี้ 24 กุมภาพันธ์ 2553  ได้มีโอกาสเข้าร่วมกิจกรรมเครือข่ายประชาสัมพันธ์มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ในการเสวนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ หัวข้อ "หลักการเป็นพิธีกร และผู้ดำเนินรายการเบื้องต้น"

การเสวนามีวิทยากรมืออาชีพ จำนวน 3 ท่านด้วยกัน ที่ว่ามืออาชีพก็เนื่องจาก พี่ๆ ทั้ง 3 คน คร่ำหวอดอยู่ในวงการนี้นั่นเอง ซึ่งประกอบด้วย

  • "พี่สาว"  คุณจิตตนา หนูณะ  หัวหน้าส่วนประชาสัมพันธ์
  • "พี่นิรันดร์"  คุณนิรันดร์  จินดานาค   หัวหน้าหน่วยพัฒนาองค์กร
  • "พี่ไก่"    คุณปิยวัชน์  คงอินทร์   หัวหน้าส่วนกิจการนักศึกษา

จากการนั่งฟังตลอดเวลา 2 ชั่วโมงเป็นอย่างน้อย พบว่าคุ้มค่าที่ได้เข้าฟังเป็นอย่างมาก พี่ๆ ทั้ง 3 คนเล่าสู่กันฟังถึงประสบการณ์ในการเป็นพิธีกรหรือผู้ดำเนินรายการ ประมาณว่านึกอะไรออกก็บอก  คิดว่าบอกจนหมดเปลือกว่างั้น...

หนึ่งขอสรุปเฉพาะเรื่องที่พี่ๆ คุยกัน (นอกเหนือจากในเอกสารที่แจก) ที่คิดว่าเป็นเทคนิคดีๆ ที่ไม่มีในหนังสือ แต่ละหัวข้ออาจจะไม่เรียงตามลำดับหรือหมวดหมู่ คงไม่เป็นไรนะคะ

  • พี่ๆ ให้คำนิยามของคำว่า "พิธีกร" ว่า เมื่อใดก็ตามที่เราจับไมค์ เราคือคนสำคัญที่จะเป็นผู้กำกับหรือผู้ควบคุมงานนั้นให้แล้วเสร็จ เรียบร้อยตามวัตถุประสงค์ เป็นไปตามกำหนดการที่วางไว้ 
  • การจะเป็นพิธีกรหรือผู้ดำเนินรายการได้นั้น ก่อนอื่นต้องเริ่มต้นที่หัวใจและความตั้งใจจริง สำหรับคนที่เป็นด้วยหน้าที่(ใจอาจจะไม่รัก) ก็สามารถเป็นพิธีกรที่ดีได้ ถ้าได้รับการฝึกฝน
  • เราสามารถแยกออกได้ 2 ประเด็น ประเด็นแรกคือ "ทักษะ"  ต้องมีการฝึกฝน ลองนึกภาพการว่ายน้ำ  เริ่มแรกเรายังว่ายไม่เป็น หากเราฝึกฝนเราก็จะค่อยๆ ลอยตัวในน้ำได้  แกว่งแขนเพื่อว่ายน้ำได้ แต่ท่าทางอาจจะไม่สวยงาม ดังนั้นหากเรายิ่งฝึกฝนเป็นประจำ ไม่เพียงแต่ว่ายน้ำได้ ท่าทางก็จะสวยงามขึ้นด้วย  ประเด็นที่สองคือ "ศาสตร์"  หากเราเรียนมาทางด้านนี้โดยตรงคือจบทางด้านนิเทศศาสตร์ เราก็จะทราบว่าในแต่ละสถานการณ์เราควรจะต้องทำอย่างไร
  • การเป็นพิธีกรที่ดีต้องศึกษาหาความรู้อยู่เสมอ  พี่นิรันดร์ บอกว่า พี่อ่านหนังสือมาก อ่านแล้วก็จดไว้ โดยเฉพาะข้อคิด หรือมุขต่างๆ  เราจะต้องอ่านสะสมไว้ในตัวเราซึ่งเปรียบเสมือนฟองน้ำ ที่ดูดซับน้ำไว้ เมื่อถึงเวลาใช้งานมันก็จะออกมาเอง สิ่งเหล่านี้จะทำให้เราเป็นพิธีกรที่สมบูรณ์แบบยิ่งขึ้น
  • การพูด ปากควรห่างจากไมค์ประมาณ 1 ฝ่ามือ แล้วไม่ควรหายใจรดไมค์ ไม่ควรเคาะไมค์  ควรพูดให้สุดลมหายใจก่อนแล้วจึงเริ่มใหม่
  • พิธีกร เป็นผู้กำกับหรือผู้ควบคุม มิใช่เป็นนางเอก หรือ พระเอก ของงานนั้น ดังนั้นไม่ควรสรุปเนื้อหาของวิทยากรมาทั้งหมด เพียงแต่นำแนวทางหรือประเด็นสำคัญมาเชื่อมโยงเท่านั้น
  • การทำการบ้านมาก่อนเป็นสิ่งจำเป็น และสำคัญ การตรวจสอบข้อมูลก่อนทำหน้าที่เช่น มีการเปลี่ยนแปลงประธานหรือไม่   ตรวจสอบชื่อ นามสกุล ตำแหน่งหรือ คำนำหน้าชื่อ ให้ถูกต้อง
  • ก่อนเข้าสู่พิธีการ....หากมีเวลามากและประธานยังไม่มา พิธีกรควรกล่าวทักทายหรือโหมโรง  โดยการกล่าวสวัสดีแนะนำตัวเอง "สวัสดีค่ะ ดิฉัน.............เป็นผู้ดำเนินการเป็นพิธีกรค่ะ" "ก่อนอื่น ขอต้อนรับทุกท่านอย่างไม่เป็นทางการ"  บอกเล่าภาพรวมโดยสังเขป ชี้แจงสถานที่ หากมีเอกสารก็บอกให้ผู้เข้าประชุมศึกษาเอกสารก่อน (แล้วเราก็ปล่อยเวทีให้ผู้เข้าประชุมอ่านเอกสาร ซึ่งบรรยากาศก็จะเงียบ แล้วเราก็รอ....จนประธานมา)   กรณีที่ประธานมาระหว่างที่เรากำลังพูดอยู่ก็ควรรีบจบแบบนุ่มนวล อาจจะบอกว่า "บัดนี้ ท่านประธานได้มาถึงแล้ว ขออนุญาตท่านประธานพักสักครู่ และจะขอเข้าสู่ช่วงพิธีการ"
  • กำหนดการควรมีฉบับของเราเอง ที่ละเอียดมากกว่ากำหนดการทั่วไป และเราไม่ควรอ่านกำหนดการ แต่ควรแจ้งกำหนดการแทน (ไม่เหมือนกัน) ไม่ต้องบอกว่าเวลาไหนถึงเวลาไหน หากมีเวลาเยอะก็บอกว่า "ดิฉันขอลงรายละเอียดให้ท่านทราบ....." 
  • บุคลิกภาพของพิธีกรต้อง "ดูดี" เสมอ
  • การเรียนเชิญ....."ขออนุญาตเข้าสู่พิธีการตามกำหนดการที่เรียนแจ้ง  เรียนเชิญ...............ประธานในพิธีกล่าวเปิด โดยมี...................... เป็นผู้กล่าวรายงาน  กราบเรียนเชิญค่ะ" แล้วทั้งสองท่านก็จะลุกขี้นพร้อมๆ กัน  
  • ผู้กล่าวรายงานควรเป็นแม่งานนั้นๆ ในคำกล่าวรายงานต้องประกอบด้วย รายละเอียดวัตถุประสงค์ ความพร้อมของงาน และผู้กล่าวรายงานไม่ควรอ่านและควรเล่ากำหนดการแทน  แต่...หากผู้กล่าวรายงานเป็นบุคคล คนเดียวกันกับพิธีกร ก็ต้องขออนุญาตนำเรียนกล่าวรายงานเอง 
  • การมอบของที่ระลึก...."ขอขอบคุณ..........................ที่มาให้ความรู้ โอกาสนี้ขอได้รับเกียรติจากท่าน...........................รับมอบของที่ระลึกจาก......................... (กรณีผู้มอบวัยวุฒิน้อยกว่า)
  • การเชิญให้ใครทำอะไร ต้องขอบคุณคนทำหน้าที่ท้ายสุดก่อนเริ่มช่วงต่อไป

    จากเทคนิคข้างต้น คิดว่าสามารถเป็นความรู้ให้กับ พิธีกรมือสมัครเล่น หรือ พิธีกรจำเป็น(งานบังคับ) ได้เป็นอย่างดี (ดิฉันด้วย)

    หากท่านใดที่มีข้อเสนอแนะ ดิฉันขอน้อมรับด้วยความยินดียิ่ง

 พี่ๆ ส่วนประชาสัมพันธ์ ได้นำรายละเอียดขึ้นไว้ในหน้า Intranet ของ มวล. ด้วย ตามไปชมได้ค่ะ  

http://intranet.wu.ac.th/2547/showNewsIntra.php?condi=133438