เหตุผลของการดำเนินงาน “ศูนย์อนามัยไร้พุง” นั้นมาจากการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ “คนไทยไร้พุง” ของกรมอนามัย ที่ต้องการให้บุคลากรในกรมอนามัยมีสุขภาพที่ดีและเป็นหน่วยงานต้นแบบให้กับเครือข่าย โดยมีงานส่งเสริมสุขภาพเป็นผู้รับผิดชอบหลัก
ขั้นตอนการดำเนินงาน 1. ศึกษาข้อมูลปัญหาสุขภาพ 3 อันดับ จากผลการตรวจสุขภาพประจำปี คือ (1.)ระดับไขมันในเลือดสูง ร้อยละ 44.7 (2.) ภาวะน้ำหนักเกินเกณฑ์ (BMI>25) ร้อยละ 25 – 30 (3.)ระดับน้ำตาลในเลือดสูง ร้อยละ 5.2
- แบ่งกลุ่มตามปัญหาสุขภาพ
- กลุ่ม A:- น้ำหนัก, รอบเอว และ Lab ปกติ
- กลุ่ม B:- น้ำหนัก และรอบเอว ปกติ (Lab ผิดปกติ)
- กลุ่ม C:- น้ำหนัก, รอบเอวเกิน (Lab ปกติ/ผิดปกติ)
3. จัดอบรมเพื่อมอบนโยบาย “คนไทยไร้พุง” 100 % และใช้กระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ตามกลุ่มปัญหาสุขภาพ เพื่อถอดรหัสลับ...พิชิตอ้วน พิชิตพุง ของแต่ละกลุ่ม (A/B/C)
แรงบันดาลใจให้ทำกิจกรรม สืบเนื่องจากงานส่งเสริมจะมีการจัดกิจกรรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในแต่ละด้านทุกๆปีอยู่แล้ว และเมื่อมี ยุทธศาสตร์ “คนไทยไร้พุง” เกิดขึ้นทางผู้บริหารก็ให้การสนับสนุนทุกๆด้าน จึงสามารถทำให้กระบวนการดำเนินงานขับเคลื่อนไปได้อย่างต่อเนื่อง
4. ผลที่เกิดจากการดำเนินงาน
4.1 ผลของกิจกรรมเป็นไปตามที่คาดหวัง และพึงพอใจหรือไม่
ด้านกระบวนการทำงาน เป็นไปตามเป้าหมายตามแผนงานที่กำหนดไว้ทุกขั้นตอน เจ้าหน้าที่ให้ความร่วมมือเข้าร่วมกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง
ด้านผลลัพธ์ตามตัวชี้วัดโครงการ อยู่ในระดับที่น่าพึงพอใจ มีรายละเอียด ดังนี้
1. เปรียบเทียบคะแนนความรู้ และพฤติกรรมการดูแลสุขภาพ
|
เกณฑ์ประเมิน |
ต่ำลง |
เท่าเดิม |
ดีขึ้น |
|
คะแนนความรู้
|
2 ราย (0.77 %) |
28 ราย (10.7 %) |
231 ราย (88.6 %) |
|
พฤติกรรมการบริโภค
|
21 ราย (8.1 %) |
142 ราย (54.4 %) |
98 ราย (37.5 %) |
|
พฤติกรรมออกกำลังกาย
|
15 ราย (5.7 %) |
108 ราย (41.4 %) |
138 ราย (52.9 %) |
2. การเปรียบเทียบน้ำหนักตัว รอบเอว (มกราคม – กรกฎาคม)
|
จำนวน จนท. การเปลี่ยนแปลง ( 261 ราย) |
||||
|
รายการ |
ปกติ |
กลุ่มผิดปกติ |
||
|
ลดลง |
คงที่ |
เพิ่มขึ้น |
||
|
น้ำหนักตัว
|
192 ราย 75.90% |
26 ราย 9.90% |
21 ราย 8.10% |
16 ราย 6.10% |
|
รอบเอว
|
174 ราย 66.70% |
31 ราย 11.80% |
35 ราย 13.40% |
21 ราย 8.10% |
4.2 กิจกรรมครั้งนี้ถือว่าเป็นกิจกรรมเปิดทางที่ให้ทุกคนเข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดกิจกรรมตามความ
ต้องการและเหมาะสมกับสมรรถภาพทางกาย อายุ ของตนเอง เพราะสิ้นสุดการสรุป “ศูนย์อนามัยที่ 8 ไร้พุง” แล้วเราได้มีการจัดกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้อีกหลายกิจกรรม เช่น
- เสริมสร้างศักยภาพแกนนำสุขภาพระดับหน่วยงาน
- มีการติดตามการชั่งน้ำหนัก / วัดรอบเอว ทุกเดือน โดยแกนนำสุขภาพระดับหน่วยงาน
- กิจกรรมปฏิทินกีฬา ทั้งปี
- การจัดมหกรรมสุขภาพประจำปี
5. ความภูมิใจที่ท่านได้รับจากการจัดกิจกรรม
1. เกิดบรรยากาศการดูแลสุขภาพด้วยตนเองของเจ้าหน้าที่ คือ
- เจ้าหน้าที่ทุกระดับ รับรู้และพูดคุยเรื่องไร้พุงมากขึ้น
- คะแนนความรู้ในการดูแลสุขภาพ มากกว่าเดิม
- เจ้าหน้าที่ มีพฤติกรรมการบริโภคอาหาร และการออกกำลังกาย ดีขึ้นโดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยง
- เจ้าหน้าที่ส่วนใหญ่ มีรอบเอว และน้ำหนักตัวคงที่
- เจ้าหน้าที่หลายๆท่านที่ปฏิบัติตนจนประสบผลสำเร็จในการลดน้ำหนัก แล้ว ได้มีการ
แนะนำถึงวิธีการของตนให้กับสมาชิกท่านอื่นๆได้นำไปปฏิบัติตาม แต่อยู่บนหลักการที่ถูกต้องปลอดภัย โดยผ่านกระบวนการพูดคุยในกลุ่ม โดยมีงานส่งเสริมเป็นผู้ประสานจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้
2. เป็นคลังความรู้ที่เปิดโอกาสให้หน่วยงานต่างๆได้มาศึกษาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ถึงวิธีกระบวนการในการจัดกิจกรรมการส่งเสริมสุขภาพให้กับบุคลากร ที่มีความหลากหลายในการปฏิบัติหน้าที่ของตน
6. ปัจจัยความสำคัญที่ทำให้กิจกรรมประสบผลสำเร็จ
1. รูปแบบของกระบวนการดำเนินงานที่เปลี่ยนไปจากเดิม คือ ได้นำหลักของกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (KM ) มาปรับใช้กับเนื้องานจนทำให้เกิดการมีส่วนร่วมของเจ้าหน้าที่ ในการกำหนดกิจกรรม เกิดเครือข่ายแกนนำระดับหน่วยงาน มีการแนะนำถึงวิธีการสู่ความสำเร็จกันเอง โดยไม่ต้องรอรูปแบบต่างๆจากงานส่งเสริมฯ
2. คณะผู้บริหารศูนย์ให้การสนับสนุน และคณะทีมทำงาน KM ศูนย์ ได้เปิดมุมมองของการทำงานใหม่ๆ
3. มีคณะทำงานส่งเสริมสุขภาพที่เป็น สหสาขาวิชาชีพ จึงทำให้มีองค์ความรู้เฉพาะด้านในการให้ข้อมูล
ผู้เล่าเรื่อง ...มานพ ศรีชมพู
