ประมงอินทรีย์


มาตรฐานประมงอินทรีย์

 มาตรฐาน                         การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์

  

 กลุ่มวิจัยและพัฒนาการถ่ายทอดเทคโนโลยีการประมง

สำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีการประมง

กรมประมง   กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

มกราคม 2550

หลักเกณฑ์ในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์

                    เกษตรกรที่เข้าร่วมกิจกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์     ที่ได้รับการแนะนำ อบรมแล้ว  ต้องปฏิบัติตาม   มาตรฐานการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์ ตามชนิดหรือประเภทของสัตว์น้ำ    ให้ได้มากที่สุด   เพื่อที่จะสามารถผ่านการรับรองมาตรฐานและได้รับฉลากผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำอินทรีย์    ซึ่งจะทำให้ได้ราคาสูงขึ้นหลักเกณฑ์มีดังนี้

          - แนวทางเกษตรผสมผสาน มีกิจกรรมด้านพืช ปศุสัตว์ ประมง  แต่ห้ามสร้างคอกสัตว์กลางบ่อ  บนคันดิน

          - ฟื้นฟูและรักษาความสมบูรณ์ของน้ำ ดิน   โดยใช้ปุ๋ยที่หมักจากเศษพืช     มูลสัตว์ภายในฟาร์ม มูลสัตว์ต้องทิ้งมีอายุการเก็บรักษาไม่ต่ำกว่า 60 วัน

                - ต้องรักษาความสมดุล ความยั่งยืนของระบบนิเวศ          มีพืชปกคลุมครึ่งหนึ่ง ของพื้นที่ฟาร์ม   ไม่รวมพื้นที่น้ำ 

                - มีระบบบำบัดน้ำ การจัดการเลน น้ำทิ้งต้องไม่ก่อให้เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม

                - ไม่มีสารอันตรายทางการเกษตร สารปนเปื้อนต่างๆ ตกค้างในดินและน้ำ เกินค่ามาตรฐาน

                - พื้นที่ตั้งฟาร์มมีเอกสารสิทธิถูกต้องตามกฎหมาย  ไม่ตั้งอยู่ในเขตห้ามเลี้ยง

                - ไม่ทำการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ไม่ใช่อินทรีย์ปะปนกับที่เป็นอินทรีย์   ถ้าไม่สามารถแยกแยะออกจากกันด้วยสายตา

                - ห้ามใช้พันธุ์ที่ได้จากการดัดแปรพันธุกรรมหรือผ่านการ ฉายรังสี* 

                - ใช้พันธุ์ที่ได้จากการผลิตระบบอินทรีย์

          - ห้ามใช้พันธุ์สัตว์น้ำแปลงเพศ* 

                - ห้ามใช้ยาปฏิชีวนะและสารต้องห้ามต่างๆ  ใช้ได้เฉพาะสารที่อนุญาต*

                - วัตถุดิบจากธรรมชาติที่ใช้ในฟาร์ม ต้องได้มาโดยส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด

                - โปรตีนที่นำมาเป็นส่วนประกอบของอาหารที่ใช้เลี้ยงสัตว์น้ำ  ต้องมาจากส่วนที่เหลือใช้   หรือวัสดุที่ไม่เหมาะสมสำหรับการบริโภคของคน

                - ห้ามใช้สารเคมีและวัสดุต้องห้าม ในอาหารสัตว์น้ำ*

                - ห้ามใช้วัสดุ ผลิตผลที่ผ่านการแปรพันธุกรรม ในอาหารสัตว์น้ำ*

          - ปล่อยสัตว์น้ำในความหนาแน่นที่กรมประมงกำหนด

                - ห้ามใช้สารต้องห้ามในการจัดการด้านสุขภาพและกระบวนการหลังการจับ  ให้ใช้สาร วัสดุจากธรรมชาติ*

          - ดูแลสัตว์น้ำในระหว่างการเลี้ยง การจับ การขนส่ง ให้เครียดน้อยที่สุด สอดคล้องกับหลักสวัสดิภาพสัตว์  หลังการจับทำให้ตายโดยรวดเร็วและไม่ทรมาน

 

หลักเกณฑ์ของผลิตภัณฑ์อินทรีย์

                - ในการแปรรูปผลิตผลสัตว์น้ำ ต้องใช้ตามกรรมวิธีการผลิตที่ถูกต้อง (Good   Manufacturing  Practice)   สารที่ใช้ต้องเป็นสารที่อนุญาต  ระบุในตารางที่ 3 และ4 ภาคผนวกที่ 2

                - ต้องมีข้อความแสดงรายละเอียดที่ไม่เป็นเท็จ เห็นได้ง่าย ชัดเจน

                - ผลิตผลสัตว์น้ำต้องมาจากการผลิตระบบอินทรีย์*

          - ให้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่เป็นอินทรีย์   เป็นส่วนประกอบได้ไม่เกิน 5 เปอร์เซ็นต์     โดยน้ำหนัก  ไม่รวมน้ำและเกลือ

          - ส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ที่ไม่ใช้มาจากการเกษตร    ให้ใช้ได้เฉพาะที่ระบุในภาคผนวก  2  ตารางที่ 3.1-3.7*

                - ในผลิตภัณฑ์หนึ่ง ห้ามมีส่วนประกอบชนิดเดียวกันที่มาจากทั้งระบบอินทรีย์และระบบอื่น*

                - ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบที่ไม่ใช้อินทรีย์  มากกว่า 5 เปอร์เซ็นต์    แต่ไม่เกิน 30   เปอร์เซ็นต์ห้ามแสดงฉลากว่าเป็นผลิตภัณฑ์อินทรีย์  ให้ใช้ว่า   “ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบจากผลิตผลอินทรีย์” *

                - ต้องแสดงข้อความไว้บริเวณที่เห็นได้ชัดเจน  แสดงร้อยละของส่วนประกอบทั้งหมด

                - ระบุรายการส่วนประกอบเป็นร้อยละต่อน้ำหนัก เรียงจากมากไปหาน้อย

                - ระบุรายการส่วนประกอบทุกชนิด โดยใช้สี รูปแบบ ขนาดอักษรที่เหมือนกัน

                - เมื่อเริ่มมีการผลิตตามระบบอินทรีย์ในช่วง 1 รอบการผลิต จึงแสดงข้อความ  “ผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์ช่วงปรับเปลี่ยนเป็นอินทรีย์” บนสลากได้*

                - เครื่องหมายรับรองผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำอินทรีย์  ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของกรมประมง

                - ต้องรักษาสภาพการเป็นผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์อินทรีย์ไว้จนถึงผู้บริโภค*

                - ต้องมีการป้องกัน ผลิตผล ผลิตภัณฑ์อินทรีย์ ไม่ให้ปะปนกับที่ไม่ใช่อินทรีย์ ตลอดเวลา*

                - ต้องมีการป้องกัน ผลิตผล ผลิตภัณฑ์อินทรีย์ ไม่ให้สัมผัสกับวัสดุต้องห้าม ตลอดเวลา

                - เก็บบันทึกข้อมูล เอกสารระบบบัญชี ปัจจัยการผลิต  ผลิตผล ผลิตภัณฑ์  ที่สามารถ ตรวจสอบย้อนกลับไปถึงแหล่งและปริมาณของวัตถุดิบทั้งหมดที่ชื้อและใช้*

มาตรฐานสัตว์น้ำอินทรีย์

                     เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์        ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ของการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์   จึงจะได้การรับรองว่า  ผลิตผล   ผลิตภัณฑ์เป็นอินทรีย์        มาตรฐานที่ใช้ในการตรวจประเมินประกอบด้วยองค์กร 2 ระดับ คือ หน่วยรับรองระบบงาน(Accreditation Body, AB)     และหน่วยรับรอง(Certification Body, CB)                   สำหรับระบบการรับรองมาตรฐานสัตว์น้ำอินทรีย์ของประเทศไทย  หน่วยรับรองระบบงานคือ สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ(มกอช.)    หน่วยรับรองคือ กรมประมง     ดังนั้นมาตรฐานที่ใช้ในการตรวจประเมินของกรมประมงคือ มาตรฐานเกษตรอินทรีย์เล่ม 1  :  การผลิต  แปรรูป  แสดงฉลากและจำหน่ายเกษตรอินทรีย์(มกอช.9000-2546)    ซึ่งผ่านขั้นตอนประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว    ตั้งแต่    23  กรกฎาคม 2546         แต่เป็นลักษณะมาตรฐานสมัครใจ  ส่วนมาตรฐานของกรมประมงได้จัดพิมพ์เผยแพร่แล้ว ตั้งแต่ปี  2547        โดยสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติให้ใช้เป็นคู่มือไปก่อน จนกว่าจะมีการนำไปประกอบการพิจารณาแก้ไขให้อยู่ในมาตรฐานเกษตรอินทรีย์เล่มใหม่   มาตรฐานของกรมประมงแบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ

มาตรฐานทั่วไป  (General Standards)   ครอบคลุมการผลิตสัตว์น้ำอินทรีย์ทุกชนิด   มี 1 เล่ม คือ

  มาตรฐานการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์ของประเทศไทย

หลักการและเหตุผล

                     ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตโดยวิธีเคมี    พบว่านอกจากจะไม่ปลอดภัยต่อผู้บริโภคแล้ว   ยังทำให้ระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อมขาดความสมดุล       ทำให้ผู้บริโภคตื่นตัวหันมาบริโภคผลิตภัณฑ์ที่ผลิตโดยระบบอินทรีย์          การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำระบบอินทรีย์เพิ่งดำเนินการมาไม่นานนักและกำลังได้รับความสนใจจากตลาดผู้บริโภคเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ       กุ้งทะเลที่ผลิตโดยระบบอินทรีย์   สามารถทำการส่งออกได้เนื่องจากประเทศไทยมีศักยภาพในการเพาะเลี้ยงกุ้งทะเลที่สูง

                     การรับรองมาตรฐานสินค้าสัตว์น้ำอินทรีย์มีความจำเป็นที่จะต้องได้รับการรับรองจากหน่วยรับรอง  ซึ่งเป็นการรับรองทุกขั้นตอนการผลิตไม่ใช่การรับรองเฉพาะผลผลิตเท่านั้น ปัจจุบันภาคเอกชนยังต้องขอการรับรองจากองค์กรต่างประเทศคือ    Bioagricoop  จากอิตาลีที่ได้ให้การรับรองโรงงานผลิตอาหารกุ้งอินทรีย์     ฟาร์มเลี้ยงกุ้งอินทรีย์     โรงงานแปรรูปกุ้งอินทรีย์และรับรองผลิตภัณฑ์อินทรีย์   มาตั้งแต่ปี 2546   ดังนั้นเพื่อเป็นการยกมาตรฐานการผลิตให้สูงขึ้น  ผลผลิตปลอดภัยต่อผู้บริโภคและรักษาสภาพแวดล้อม      กรมประมงจึงจัดทำมาตรฐานการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์ของประเทศไทย    เพื่อให้เป็นรูปแบบของประเทศไทยสร้างความเชื่อถือของระบบการรับรองกับองค์กรต่างประเทศเป็นที่ยอมรับของตลาดผู้บริโภคในต่างประเทศ

ขอบข่าย

                           ครอบคลุมขั้นตอนการผลิตในระดับฟาร์ม  การเก็บเกี่ยวผลผลิต  การขนส่ง  การแปรรูป  การแสดงฉลากของสัตว์น้ำทุกชนิด

บทนิยาม

อินทรีย์      ระบบการจัดการผลิตที่รักษาระบบนิเวศ        ดำรงความหลากหลายทางชีวภาพ  ใช้วัสดุธรรมชาติ     ห้ามใช้ยา  สารเคมี    ฮอร์โมนสังเคราะห์         ห้ามใช้พืช   สัตว์  จุลินทรีย์ที่ได้จากการดัดแปรพันธุกรรม

การดัดแปรพันธุกรรม      การปรับเปลี่ยนพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตให้มีคุณลักษณะใหม่ โดยใช้เทคโนโลยีชีวภาพสมัยใหม่

เทคโนโลยีชีวภาพสมัยใหม่      เทคนิคการถ่ายทอดสารพันธุกรรมระหว่างสิ่งมีชีวิต  โดยการตัดต่อดีเอ็นเอ     การฉีดกรดนิวคลีอิก    ยีน    ที่ได้จากการสังเคราะห์เข้าสู่เซลล์หรืออวัยวะต่างๆ

                สารเคมีสังเคราะห์      สารที่ผลิตโดยกระบวนการทางเคมี

                ระยะปรับเปลี่ยน      ช่วงระยะเวลาที่เริ่มทำการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์  จนได้รับการรับรอง

                การผลิตระบบคู่ขนาน      กระบวนการต่างๆ ของระบบอินทรีย์     ที่ได้การรับรองแล้วและที่ยังไม่ได้การรับรอง

                การปฏิบัติต่อสัตว์น้ำ      การคัดแยก   เก็บรักษา  ขนส่ง ผลผลิตอินทรีย์

                ผู้ประกอบการ        ผู้ที่ดำเนินการในการผลิต  จัดเตรียม  นำเข้าผลิตภัณฑ์ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อเป็นผู้จัดจำหน่าย

                หน่วยรับรอง      หน่วยงานที่ดำเนินการรับรองมาตรฐานระบบอินทรีย์       ซึ่งได้รับการรับรองระบบแล้ว

                การรับรองระบบงาน      การที่หน่วยงานรัฐบาลหรือ องค์กรที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล มอบหมายหน่วยงาน  องค์กรต่างๆ  สามารถรับรองมาตรฐานระบบอินทรีย์ได้

                หน่วยรับรองระบบงาน      หน่วยงานรัฐบาลหรือองค์กรที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล     มีอำนาจหน้าที่ควบคุมดูแลมาตรฐานการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์     ให้การรับรองระบบแก่หน่วยงานในการออกใบรับรองและหรือตรวจสอบ

                เครื่องหมายรับรอง      ลายเซ็น  สัญลักษณ์    เครื่องหมายหน่วยรับรองที่ระบุว่าผลผลิตผ่านการรับรองแล้ว

การปรับเปลี่ยนเป็นการผลิตระบบอินทรีย์

หลักการ      การปรับเปลี่ยนจากระบบทั่วไป มาเป็นระบบอินทรีย์ ต้องอยู่ในเงื่อนไขของผู้ให้การรับรอง     
มีแผนการผลิตที่ชัดเจน

มาตรฐาน      ๏ อาจได้รับอนุญาตให้ทำการผลิตคู่ขนานได้ ในระยะการปรับเปลี่ยน

                      ๏ ระยะปรับเปลี่ยนต้องไม่ต่ำกว่า 1 รอบการผลิต

                         ๏ ฟาร์มที่ผ่านการรับรองแล้ว  หากไม่ประสงค์จะดำเนินการผลิตต่อไป ต้องแจ้งให้ผู้ให้  
                           การรับรอง  ทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 1 รอบการผลิต

สถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์

หลักการ       สถานประกอบการต้องปฏิบัติ  สอดคล้องกับข้อกำหนดด้านกฎหมาย   เงื่อนไขการใช้ประโยชน์ที่ดิน รวมถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม  ต้องสามารถแสดงเอกสารการใช้ประโยชน์ที่ดิน

มาตรฐาน      ๏ ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ  และเป็นฟาร์มมาตรฐาน การเพาะเลี้ยง 
                           สัตว์น้ำที่ดี

                      ๏ อยู่นอกเขตป่าชายเลน    ไม่อยู่ภายใต้ภายใต้มาตรา 9  ของ  พรบ.       ส่งเสริมและรักษา 
                           คุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ 2535

                       ๏  ต้องผ่านการตรวจสอบสารตกค้างในพื้นที่ก่อน     มีการเฝ้าระวังการใช้สารเคมี                      
                            ที่ก่อให้เกิดการสะสมของโลหะหนัก  ยาฆ่าแมลง

                        ๏ ใกล้แหล่งน้ำคุณภาพดี  ห่างจากแหล่งมลพิษ

                        ๏ คมนาคมสะดวก

การจัดการทั่วไปภายในฟาร์ม

การจัดการฟาร์ม

หลักการ     ต้องมีระบบการจัดการ  ที่เอื้ออำนวยต่อการตรวจสอบ ระบบอินทรีย์   มีแผนป้องกันสารปนเปื้อน  ในระหว่างการใช้ปัจจัยการผลิต  เครื่องมืออุปกรณ์  การคมนาคมขนส่ง

มาตรฐาน      ๏ จัดทำแผนผังการใช้ประโยชน์พื้นที่ฟาร์ม* ระบุหมายเลขของหน่วยผลิต

                      ๏ มีมาตรการด้านความสะอาด  ความเรียบร้อยในฟาร์ม ปฏิบัติตามหลักสุขอนามัยที่ดี

                      ๏ จัดเก็บรักษาเครื่องมือ อุปกรณ์ อย่างเป็นระเบียบ  พร้อมใช้งาน

                      ๏  มอบหมายการปฏิบัติงานแก่พนักงานอย่างชัดเจน                                                          

                      ๏  มีมาตรการประหยัดพลังงาน

ระบบนิเวศภายในฟาร์ม

หลักการ             ต้องมีมาตรการ  ในการลดผลกระทบทางลบต่อสิ่งแวดล้อม     รักษาระบบนิเวศ  สภาพแวดล้อมทั้งภายในและนอกฟาร์ม  การดำเนินการสอดคล้องกับมาตรฐานอย่างเคร่งครัด

มาตรฐาน       ๏  กำหนดให้มีระยะห่างระหว่างระบบอินทรีย์กับระบบทั่วไปที่เหมาะสม

                       ๏ ส่งเสริมให้มีการเพิ่มพูนระบบนิเวศที่ดีในพื้นที่

การคัดเลือกพันธุ์สัตว์น้ำ

หลักการ        ฟาร์มที่ผ่านการรับรองแล้ว  ต้องมีมาตรการในการคัดเลือกพันธุ์ให้สอดคล้องกับ 
มาตรฐานการผลิตอินทรีย์

มาตรฐาน    ๏  ต้องเป็นพันธุ์ที่ได้จากการผลิตระบบอินทรีย์        หากไม่สามารถจัดหาได้อนุโลมให้ใช้ 
                         จากฟาร์ม GAP

                     ๏ ห้ามใช้พันธุ์ที่ได้จากการดัดแปรพันธุกรรม

                    ๏ พันธุ์สัตว์น้ำต้องมีขนาดตามที่กำหนดในมาตรฐานเฉพาะ  สุขภาพแข็งแรง ปราศจากโรค

การจัดการด้านอาหาร

หลักการ    เป็นอาหารที่มีคุณภาพดี  ตรงกับความต้องการทางโภชนาการของสัตว์น้ำ  ทั้งขนาดและวัย    ผลิตจากวัสดุอินทรีย์  เป็นของเหลือผลพลอยได้จากกระบวนการผลิตอาหารอินทรีย์และจากธรรมชาติ      ที่ไม่เหมาะสมสำหรับการบริโภคของคน

 

 

มาตรฐาน   ๏ อาหารที่ใช้ อย่างน้อย 50% ของแหล่งโปรตีนต้องมาจากผลพลอยได้จากกระบวนการผลิต

                   ๏ ห้ามใช้สารปรุงแต่งอาหารที่อยู่ในรูปของสารเคมีสังเคราะห์     อาจให้ใช้ได้เฉพาะในรูปที่
                       เป็นธรรมชาติ

                   ๏ ห้ามใช้สิ่งขับถ่ายของคน

                   ๏ อาหารต้องไม่ประกอบด้วยวัสดุสังเคราะห์ดังนี้     สารกระตุ้นการกินอาหาร    สารเร่งการ
                       เติบโต   สารต้านอนุมูลอิสระ    สารถนอมอาหาร  วัสดุที่ได้จากการสกัดด้วยตัวทำละลาย 
                       สารแต่งสี    สารดัดแปรพันธุกรรม

                   ๏   ถ้าจำเป็นต้องใช้สารเคมีสังเคราะห์เพื่อถนอมอาหารต้องอยู่ในเงื่อนไขที่กรมประมง
                         กำหนด

                   ๏  แบคทีเรีย   เชื้อรา  เอนไซม์   ผลิตผลจากอุตสาหกรรมอาหาร   ผลิตภัณฑ์จากพืช  ให้ใช้
                        ถนอมอาหารได้
                    ๏ ห้ามใช้วัตถุดิบที่ผลิตจากสัตว์น้ำมาผลิตอาหารเพื่อเลี้ยงสัตว์น้ำชนิดเดียวกัน

การจัดการสุขภาพสัตว์น้ำและการป้องกันโรค

หลักการ      ต้องมีมาตรการเฝ้าระวังโรคระบาดภายในฟาร์ม     โดยมีการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง สม่ำเสมอ  เน้นการป้องกันมากกว่าการรักษา     คัดเลือกสายพันธุ์ที่ทนทานต่อโรค     ฟาร์มมีสุขลักษณะที่ดี  ปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำบาง  ไม่ใช้สารเคมี

มาตรฐาน     ๏ มีแผนการป้องกัน เฝ้าระวังโรค อย่างสม่ำเสมอ

                     ๏ ตรวจสุขภาพสัตว์น้ำเป็นประจำ  มีแผนการแก้ไขเมื่อพบปัญหา

                     ๏ สอดส่องดูแล กำจัดพาหะนำโรคต่างๆ ตามสถานที่เลี้ยง อาคารเป็นระยะ

                     ๏ จัดเก็บสารเคมีที่อนุญาต  อุปกรณ์ที่ใช้รักษาโรคอย่างถูกต้อง เป็นระเบียบ พร้อมใช้งาน

การจัดการของเสีย ตะกอนจากการเพาะเลี้ยง

หลักการ     ต้องมีระบบเฝ้าระวังเกี่ยวกับของเสียจากกระบวนการผลิต    มีการจัดการด้านคุณภาพน้ำที่ดีมีมาตรฐาน

มาตรฐาน         ๏ ต้องมีระบบกำจัดของเสีย  วิธีการบำบัดที่ชัดเจน

                         ๏  น้ำทิ้งต้องอยู่ในระดับมาตรฐานที่กำหนด

                         ๏  ใช้ความระมัดระวังในการเปลี่ยนถ่ายน้ำ

การจับและการขนส่ง

หลักการ   ในขณะจับสัตว์น้ำต้องทำให้สัตว์น้ำเครียดน้อยที่สุด  ไม่ให้เกิดการทรมานก่อนตายและไม่ให้เกิดผลทางลบต่อสภาพแวดล้อม    การลำเลียงสัตว์น้ำมีชีวิตต้องควบคุมคุณภาพน้ำให้เหมาะสม   ต่อการมีชีวิต

 

มาตรฐาน          ๏  ใช้เครื่องมือในการจับที่เหมาะสมมีประสิทธิภาพ

                          ๏  ทำให้สัตว์น้ำตายอย่างรวดเร็ว  ไม่ทรมานก่อนตาย

                          ๏  ห้ามใช้สารเคมีสังเคราะห์ในการจับและขนส่ง

                          ๏   ทิ้งน้ำจากการทำให้สัตว์น้ำสลบ ลงสู่รางน้ำทิ้ง

การแปรรูปผลผลิตสัตว์น้ำอินทรีย์

หลักการ       ต้องสามารถคงคุณค่าทางอาหารของผลผลิต  ต้องแยกขั้นตอนการแปรรูปออกจากผลผลิตที่ไม่ใช่อินทรีย์   ใช้วิธีการแปรรูปที่ประหยัดพลังงานและส่งผลกระทบทางลบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด

มาตรฐาน   ๏  โรงงานแปรรูปต้องได้รับการรับรองหลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิต (GMP)   และ 
                        หลักเกณฑ์การวิเคราะห์อันตรายและจุดวิกฤตที่ต้องควบคุม(HACCP)

                   ๏ วัตถุดิบต้องได้รับการรับรองมาตรฐานอินทรีย์และต้องเก็บแยกจากที่ไม่ใช่ผลผลิตอินทรีย์  

                   ๏  สารเคมี   สารปรุงรส    วัสดุบรรจุภัณฑ์      ต้องได้รับการรับรองตามข้อกำหนดของ
                         มาตรฐานอินทรีย์

                    ๏  กระบวนการแปรรูปต้องแยกจากการแปรรูปที่ไม่ใช้ผลิตภัณฑ์อินทรีย์

                    ๏  แยกเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ออกจากผลิตภัณฑ์ที่ไม่ใช่อินทรีย์หรือติดเครื่องหมาย

                    ๏  แยกการขนส่งผลิตภัณฑ์ออกจากผลิตภัณฑ์ที่ไม่ใช่อินทรีย์

                    ๏  ต้องทำระบบเอกสารแสดงให้เห็นถึงแหล่งที่มาของวัตถุดิบ    เพื่อสามารถตรวจ
                         ย้อนกลับได้

การแสดงฉลาก

หลักการ    ผลผลิต  ผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ  จะสามารถใช้ แสดงสลากอินทรีย์  ได้ก็ต่อเมื่อผลผลิต ผลิตภัณฑ์ผ่านการรับรองมาตรฐานจากหน่วยงานรับรองมาตรฐานการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์แล้วเท่านั้น

มาตรฐาน     ๏ ต้องระบุชื่อ  ที่ตั้งของผู้ผลิตและหน่วยรับรอง

                     ๏ การคำนวณส่วนผสมผลิตภัณฑ์อินทรีย์  จะไม่รวมน้ำและเกลือที่เติมลงไป

                     ๏  ผลิตภัณฑ์แปรรูปต้องมีส่วนผสมของผลผลิตอินทรีย์ที่ผ่านการรับรองแล้ว   ไม่ต่ำกว่า   
                           95% โดยน้ำหนัก  จึงสามารถพิมพ์คำว่า ผลิตภัณฑ์อินทรีย์

                      ๏   ผลิตภัณฑ์แปรรูปที่มีส่วนผสมของผลผลิตอินทรีย์ระหว่าง 70-95%  มีสิทธิ์อ้างว่าเป็น
                             ผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากวัตถุดิบอินทรีย์

                      ๏  ผลิตภัณฑ์แปรรูปที่มีส่วนผสมหลายชนิด  ให้ระบุส่วนผสมเป็น%โดยน้ำหนัก เรียงตาม
                           สัดส่วน  ระบุให้ชัดเจนว่าส่วนผสมใดเป็นอินทรีย์   ระบุชื่อสารปรุงแต่งที่ใช้

                       ๏  ก่อนทำการพิมพ์ฉลากผลิตภัณฑ์ที่อินทรีย์  ต้องส่งสำเนาต้นฉบับให้หน่วยรับรอง
                            ตรวจสอบก่อน

 

ความรับผิดชอบต่อสังคม

หลักการ       ปฏิบัติตามระเบียบ กฎหมาย ด้านการจ้างแรงงาน  ความปลอดภัยระหว่างการทำงาน 
ด้านสวัสดิการความเป็นอยู่ที่ดี  สร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับสังคมรอบข้าง

มาตรฐาน        ๏ กระบวนการผลิตที่ขัดกับหลักการพื้นฐานว่าด้วยสิทธิมนุษยชน  ไม่สามารถให้การ 
                            รับรองมาตรฐานอินทรีย์ได้

                        ๏  จัดอุปกรณ์   เครื่องมือเพื่อรักษาความปลอดภัยระหว่างการทำงาน      จัดสวัสดิการ 
                             ให้แก่เจ้าหน้าที่ตามสมควร

                         ๏ ให้ความร่วมมือกับองค์กรท้องถิ่นตามสมควร

การรวมกลุ่มและการฝึกอบรม

หลักการ        การแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์  จะทำให้มีการพัฒนาเพื่อเข้าสู่มาตรฐานสากลอย่างมีประสิทธิภาพ

มาตรฐาน     ๏ เจ้าหน้าที่ต้องได้รับการฝึกอบรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์  ตามตารางกำหนดที่ระบุ 
                          ไว้ในแผนการปรับเปลี่ยน

                     ๏  ผู้ประกอบการในทุกขั้นตอน ต้องได้รับการฝึกอบรมวิธีการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ดี (GAP)  
                          วิธีการปฏิบัติที่ดีในการผลิตอาหารให้ถูกสุขลักษณะ(GMP)

                      ๏  อบรมเพื่อเพิ่มพูนความรู้ ประสบการณ์  ให้ทันต่อเหตุการณ์และข่าวสาร

ระบบการเก็บข้อมูล

หลักการ          ต้องบันทึกข้อมูลทุกกิจกรรมของระบบอย่างละเอียด  ตามข้อมาตรฐานของการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอินทรีย์     สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้

มาตรฐาน          ๏ จัดเจ้าหน้าที่ ดูแลการจัดทำระบบจัดเก็บเอกสารและบันทึกข้อมูล

                          ๏ เก็บรักษาเอกสารต่างๆเพื่อการตรวจสอบ ไม่ต่ำกว่า 2 ปี

                          ๏ ต้องจดบันทึกการใช้ปัจจัยการผลิตทุกชนิด  ทุกครั้ง  และต้องระบุแหล่งที่มา

 

มาตรฐานเฉพาะ  (Specific Standards)   สำหรับการผลิตสัตว์น้ำอินทรีย์แต่ละชนิด   มี 3 เล่ม คือ

1. มาตรฐานผลิตภัณฑ์กุ้งทะเลอินทรีย์จากการเพาะเลี้ยงของประเทศไทย

หลักการและเหตุผล

                มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ส่วนใหญ่เป็นมาตรฐานด้านพืชอินทรีย์    รองลงมาเป็นปศุสัตว์อินทรีย์  ส่วนด้านสัตว์น้ำอินทรีย์ยังคงมีน้อยมาก การรับรองสัตว์น้ำอินทรีย์ครั้งแรกเป็นการรับรองปลาแซลมอนที่ส่งไปตลาดยุโรป  ปริมาณ  500  ตันของ   The  New Zealand  King Salmon Company Limited   เมื่อปี  2537         การรับรองกุ้งทะเลอินทรีย์ ได้รับการรับรองครั้งแรก   คือกุ้งทะเลที่ผลิตในประเทศเอกวาดอร์ เมื่อปี 2543

                มาตรฐานการเพาะเลี้ยงกุ้งอินทรีย์ของ  Naturland จากเยอรมัน ได้ให้การรับรองฟาร์มเพาะเลี้ยงกุ้งอินทรีย์  จนถึงเมษายน 2546      ได้จำนวน  5 ฟาร์มในเอกวาดอร์        1 ฟาร์มในเปรู           1 กลุ่มที่มีสมาชิก 156 รายในอินโดนีเซีย      1 กลุ่มที่มีสมาชิก 1022 รายในเวียดนาม     และโรงเพาะ

หมายเลขบันทึก: 332691เขียนเมื่อ 31 มกราคม 2010 12:39 น. ()แก้ไขเมื่อ 9 มิถุนายน 2012 12:49 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน


ความเห็น (1)

แวะมาหาความรู้ครับ

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี