หลังจากเคยได้ร่วมทำเวทีเรื่องเล่ากับพี่จิ๊มาเกือบหนึ่งปี อันเป็นวงเล็กๆ ที่เรานำเรื่องราวดีดีของพยาบาลมาแบ่งปันสู่กัน ณ ทุกวันนี้วงเรื่องเล่าได้ขยายและเปิดกว้างมากขึ้น... และเช้าวันนี้ข้าพเจ้าได้...รับการแบ่งปันเรื่องเล่าดีดี จาก "พยาบาลผู้เป็นดวงใจของข้าพเจ้าในวัยเด็ก - พี่จิ๊ คุณประชุมสุข โคตรพันธ์

_______________________________________________________________________________________________

เมื่อได้เข้าร่วมบรรยากาศเรื่องเล่าครั้งแรกในโรงพยาบาล ทำให้เกิดแรงบันดาลใจที่อยากเล่าความปิติยินดี ความภาคภูมิใจที่หล่อเลี้ยงหัวใจให้ชุ่มชื่นตลอดมา ซึ่งนับวันแต่จะเพิ่มพูนมากขึ้นเพราะเรามีพลังใจที่เชื่อว่า มนุษย์ทุกผู้ทุกนามอยากอยู่อย่างมีความหมาย การทำงานเป็นสิ่งที่มนุษย์ได้แสดงศักยภาพในตัวตนออกมา หากแต่สภาวะนอกตัวเราที่มีปัญหามนุษย์ทุกคนที่มีความสามารถสูง มีสมองที่ปราดเปรื่อง จึงไม่สามารถแสดงศักยภาพนั้นออกมา ทุกชีวิตที่ดำรงอยู่เพื่อการเรียนรู้(ซึ่งเป็นพลังอันยิ่งใหญ่ที่แฝงเร้นอยู่)ในระบบของชีวิต หากเราเรียนรู้ที่จะปลดปล่อยมันออกมาเราก็จะเข้าถึงศักยภาพอันยิ่งใหญ่นั้น  เมื่อดิฉันได้มีโอกาสรู้จักคำว่าสุนทรียสนทนา (Dialogue) จากการบรรยายตัวเป็นๆ

ท่าน ศ.นพ.ประเวศ วะสีที่ดิฉันชื่นชมเชื่อมั่นศรัทธา จึงได้นำมาปฏิบัติในปี 2549 กับทีม ICU อายุรกรรม เป็นครั้งแรก สัปดาห์ละ 2 ครั้งเรามาทำ Dialogue กันโดยมีกติกาที่เรียบง่ายคือการพูดทีละคน การฟังอย่างตั้งใจ (ลึกซึ้ง,ใส่ใจ,หัวใจที่เปิดกว้าง)ฟังโดยไม่ตัดสิน 6 เดือนแรกเปิดกว้างให้ทุกคนเลือกประเด็นที่อยากพูดอย่างอิสระจนทุกคนได้ฝึกฝนการทำ Dialogue เริ่มปีงบประมาณ 2550 นำเข้าสู่แผนพัฒนาบุคลากรของหน่วยงานการสร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้ โดยกำหนดสัปดาห์ละ 2ครั้งในเช้าวันจันท์ประเด็นงานวิชาการหรืองานวิจัยที่ใหม่และทันสมัยและวันศุกร์บทความที่ทันสมัยได้ทุกด้าน Free Style เรื่องปิ้งแว๊บ ทำหลังรับเวรผู้ร่วมสนทนาคือทีมเวรดึกและเวรเช้าครั้งละ 8 คน ใช้เวลาประมาณ 30 นาทีตลอดปี 101ครั้งของ Dialogue เราได้พบพลังอันมหัศจรรย์ที่น้องๆในหน่วยงานแสดงออกมาซึ่งเป็นพลังอันยิ่งใหญ่ล้วนเป็นความรู้ ความคิด การพูดหลั่งไหลออกมาอย่างอย่างจริงใจที่จะพูดอย่างไร้ความกังวล ไม่มีความขัดแย้งและเงื่อนไข ไม่ตัดสิน ความกระตือรือร้นที่จะนำวงสนทนา ตั้งใจรับฟังด้วยหัวใจที่เปิดกว้าง ร่วมคิด ร่วมพูด สุดท้ายก็จะร่วมกันอยากทำสิ่งดีๆให้เกิดขึ้นกับผู้ป่วยในหน่วยงาน อยากจะยกหลายประโยคของหลายๆคนที่มีความคิดว่าเกิดมหัศจรรย์อะไรเมื่อนำ Dialogue มาใช้ในองค์กร ทุกคนมีคำนิยมคือ“มีโอกาสได้เป็นผู้นำวงสนทนาซึ่งส่งเสริมการมีภาวะผู้นำ ได้ฝึกฝนการฟังอย่างตั้งใจ มีวินัยมีสมาธิ และได้ร่วมพูดกล้าแสดงความรู้ที่มี ความนึกคิดอย่างสร้างสรรค์ของตนเองอย่างอิสระ ได้แลกเปลี่ยน แบ่งปันความรู้ความคิดเห็นกับเพื่อนร่วมงาน กระตุ้นให้มีความกระตือรือร้นในการทบทวนความรู้ของตนเอง(ที่มีอยู่)และความรู้ใหม่ๆงานวิจัยวิชาการที่เป็นประโยชน์มาปรับใช้ได้ที่ทุกคนสรรหามาล้วนหลากหลายสาระร่วมวงสนทนา ”

      สมคิด “ได้บรรยากาศแห่งการเรียนรู้ ที่ใช้เวลาสั้นๆและมุมมองจากเพื่อนร่วมงาน ทั้งจากประสบการณ์ส่วนตัว/สิ่งที่เรียนรู้มา”

      นารี“มีบางคนที่เป็นแบบอย่างได้ดีทั้งแนวความคิด การพูด ขอชื่นชม (อำพร)”

      แก้วดอกฟ้า“ชื่นชมความพยายามในการหาวิธีพัฒนาบุคลากรในหน่วยงานโดยอาศัยกุศโลบายของหัวหน้า”

      จิราวรรณ“รู้จักคิดแบบเหตุผล บางเรื่องสามารถที่จะนำมาใช้ในชีวิตประจำวันของตัวเองได้”

      นันทิยา“การทำ Dialogue เป็นการจัดการความรู้ที่ต่อยอด และยังทำให้ผู้ที่มีความรู้ได้มีโอกาส ถ่ายทอดความรู้ของตนเองให้แก่คนในหน่วยงาน ซึ่งเป็นการบริหารความรู้และประสบการณ์ ไม่ได้ติดอยู่กับเพียงคนเดียว ยกกรณีเช่น เมื่อเจ้าหน้าที่เกษียณอายุความรู้ก็จะหายไปกับบุคคลนั้น แต่ถ้ามีการแบ่งปันความรู้ในองค์กร ก็จะทำให้ความรู้นั้นถ่ายทอดสู่บุคลากรคนอื่นๆได้”

      ประสิทธิ์“เพื่อการปฏิบัติงานกับผู้ป่วยโดยการเก็บเกี่ยวเรื่องราวต่างๆนั้น จะเป็นสิ่งใหม่ๆที่ทันต่อยุกต์ต่อสมัย ทันเหตุการณ์”

      อำพร“ได้แนวความคิดใหม่ๆ หรือข้อคิดเห็นใหม่จากทีมที่ประชุม ซึ่งมีความหลากหลายต่างความคิดและทัศนคติ ทำให้ได้ประเด็นมาปรับใช้”

      วนิดา“มีโอกาสได้รับฟังความคิดเห็นของเพื่อนร่วมงานและแสดงความคิดเห็น รวมทั้งรู้จักรักสามัคคีในกลุ่มเพื่อนได้มีโอกาสพูดคุยกันมากขึ้น รวมทั้งกับหัวหน้าได้”

      บัวรัน“การรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น และการรู้จักแสดงออกอย่างเหมาะสม ความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมาย”

      โสภา“ในบางครั้งได้รับความสนุกสนานระหว่างการทำ Dialogue”

      สุภารัตน์“โอกาสของแต่ละคนที่จะเรียนรู้ก็มีไม่เท่ากัน แม้จะสร้างโอกาสแล้วก็ตาม และโอกาสไม่เอื้อสำหรับทุกคน ดิฉันจึงมองว่า ความรู้ทุกเรื่องที่นำมาเสนอและทุกคำพูดที่แสดงความคิดเห็นเป็นประโยชน์ต่อตัวเราและเป็นความคิดต่างมุม เหมือนดอกไม้ยังต้องมีหลากสี ยอมรับว่าเป็นคนพูดน้อยเมื่อมีการทำ Dialogueก็ได้มีโอกาสพูดมากขึ้นมีบางประเด็นพูดมาจากใจก่อนหน้านี้พูดไม่มีใครสนใจฟัง ตอนนี้มีคนฟัง สามารถลดความขัดแย้งลงได้เนื่องจากเป็นการเสนอในเวทีที่จัดไว้ให้แสดงออก”

      ยังมีข้อเสนอแนะว่าบางครั้งงานยุ่งในเวรดึกจะทำให้บรรยากาศในวันนั้นดูตึงเครียดบ้างและบางครั้งเนื้อหาวิชาการเยอะมากคุมเวลาไม่ได้ทีมเวรดึกจะเหนื่อยเพลียความคิดไม่โลดแล่นบ้างก็มี บางครั้งผู้นำขาดการทำความเข้าใจประเด็นทำให้ขาดความน่าสนใจ การมีแผนงานที่ชัดเจนจะทำให้ผู้เข้าร่วมได้เตรียมตัวหากมีการกำหนดประเด็นได้จะดียิ่งขึ้น

      หากปัญญาที่เกิดขึ้นจากการฟังอย่างลึกและรอบด้านจะได้ข้อมูลที่สมบูรณ์ ปัญญาจากการคิดทบทวนและไตร่ตรองด้วยใจที่เป็นกลางจะเห็นความจริงของธรรมชาติไม่มีอะไรดีไปทั้งหมดและเลวไปทุกอย่างยอมรับความไม่สมบูรณ์ของมนุษย์และปัญญาที่เกิดจากการปฏิบัติใช้การทำงานเป็นเครื่องกล่อมเกลาตนเองทบทวนผลการกระทำของตนเองทั้งสามปัญญาควรเกิดร่วมกันเมื่อเกิดแล้วจะไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่นโปรดได้เติมเต็มให้แก่กันและกันร่วมสร้างพลังที่ยิ่งใหญ่เพื่อเยียวยาสังคมให้อยู่เย็นเป็นสุข 

                              ด้วยหัวใจที่ปิติ

                                   พี่จิ๊

                              23 /1/10