สำนักบริการ สุขภาพอังกฤษ (NHS) มีวิธีดีๆ ในการป้องกันหวัด ไข้หวัด และไข้หวัดใหญ่, ท่านอาจารย์ พญ.ลูซี แอทคินส์ สรุปย่อมาตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ 'Telegraph' ของอังกฤษ (UK), ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ [ Telegraph ]

...

ศ.สตีฟ ฟีลด์ ประธานราชวิทยาลัยแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปอังกฤษ กล่าวว่า การแพร่กระจายเืชื้อหวัด ไข้หวัด และไข้หวัดใหญ่มี 2 เส้นทางสำคัญ (จากคนป่วย-สู่-คนอื่น) ได้แก่

(1). "ทางอากาศ" ผ่านการไอ-จาม > ทำให้เกิดละอองฝอย (aerosol) ในอากาศ

(2). "ทางบก" ผ่านการไอ-จาม-สั่งน้ำมูก-เช็ดจมูก-เช็ดปาก > ทำให้มือปนเปื้อนเสมหะ-น้ำมูก-น้ำลาย ไปจับของใช้ต่างๆ

...

ร่างกายคนเรามีบริเวณที่บอบบาง หรือเป็นตัวรับเชื้อ (flu receptors) อยู่ในช่องปาก โพรงจมูก และตา

วิธีป้องกันหวัด ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่มีดังต่อไปนี้

...

(1). หลีกเลี่ยงคนไอ-จาม (avoiding a sneezer; sneeze = จาม)

วิธีที่ดี คือ หลีกเลี่ยงห้องแอร์ อยู่ในที่ที่อากาศถ่ายเทได้ดี, ทีนี้ถ้าเข้าไปในห้องแอร์แล้ว โอกาสหนีไปให้ไกลทำได้ยาก เนื่องจากการไอ-จามจะทำให้เชื้อกระจายทันทีในรัศมี 1-2 เมตร

หลังจากนั้นละอองฝอยจากการไอจะ "ลอย" อยู่ในอากาศ และกระจายไปได้ทั่วบริเวณเทียบเท่ารถเมล์ 2 ชั้นแบบอังกฤษ (double-decker bus)

...

(2). หน้ากากปิดจมูก-ปาก (face masks) ช่วยได้น้อย

สำนักงานป้องกันโรคของอังกฤษกล่าวว่า ผลการทบทวนข้อมูลจากการศึกษาวิจัยพบว่า หน้ากากปิดจมูก-ปากไม่ช่วยป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่

...

วิธีที่ดี คือ ให้คนที่ไอ-จามสวมหน้ากาก ซึ่งจะช่วยลดการแพร่กระจายเชื้อทางอากาศให้น้อยลงไปได้มาก และควรเปลี่ยนหน้ากากทุกๆ 4-6 ชั่วโมง เพื่อป้องกันความชื้นสะสมบริเวณหน้ากาก ซึ่งอาจทำให้เชื้อโรคอื่นๆ เติบโตบนหน้ากาก ทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อฝีหนอง (แบคทีเรีย) ได้

และช่วยลดโอกาสที่ละอองฝอยจะกระเด็นถูกเนื้อเยื่ออ่อนบริเวณตา-ด้านในจมูก หรือปากของคนอื่น ซึ่งอาจทำให้ติดโรคอื่นได้ เช่น วัณโรค ไวรัสเอดส์ (HIV) ฯลฯ กรณีไอ-จามใส่กันในระยะใกล้ชิด

...

หน้ากากช่วย กันหนาวได้... การสวมหมวกที่ไม่คับ (สวมหมวกคับนานๆ เพิ่มเสี่ยงผมร่วง ผมบาง) หรือหน้ากากมีส่วนช่วยป้องกันลมเย็นได้ดี เช่น กรณีต้องเดินทางไกลด้วยรถทัวร์ ฯลฯ

...

(3). ล้างมือด้วยสบู่ หรือถูมือด้วยเจลแอลกอฮอล์

การล้างมือด้วยสบู่ หรือถูมือด้วยเจลแอลกอฮอล์เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันการติดเชื้อหวัด ไข้หวัด และไข้หวัดใหญ่

...

กลไกที่เป็นไปได้ คือ คนไข้ที่ไอ-จาม-สั่งน้ำมูก-นำมือไปเขี่ยบริเวณจมูก-ปากจะทำให้มือปนเปื้อนเสมหะ-น้ำมูก-น้ำลาย

เมื่อนำมือไปจับของใช้ต่างๆ จะทำให้ของใช้ต่างๆ รอบตัวคนไ้ข้ปนเปื้อนเชื้อโรค เช่น ลูกบิดประตู ปุ่มลิฟต์ โทรศัพท์ ผ้าเช็ดตัว ผ้าเช็ดมือ ฯลฯ

...

เชื้อโรคหวัด ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่มีชีวิตอยู่บนของใช้ต่างๆ ได้ 2 วัุน, การล้างมือด้วยสบู่หรือถูมือด้วยเจลแอลกอฮอล์ช่วยได้มาก

...

(4). ออกแบบห้องน้ำแบบซิกแซก

การออกแบบห้องน้ำแบบซิกแซก หรือใ้ช้ฝาผนังบังตาเป็นรูปฟันปลา (zigzag) ช่วยป้องกันการติดเชื้อผ่านลูกบิดประตูได้ดีกว่าห้องน้ำที่มีลูกบิดประตู

...

(5). เสริมภูมิต้านทานโรค

การนอนให้มากพอ (7 ชั่้วโมง/คืนในผู้ใหญ่ และมากกว่านั้น คือ ประมาณ 8 ชั่วโมง/คืนในเด็ก-วัยรุ่น), ไม่สูบบุหรี่-ไม่หายใจเอาควันบุหรี่ที่คนอื่นสูบเข้าไป, หาทางลดความเครียด เช่น ออกแรง-ออกกำลังให้เหงื่อซึมเป็นประจำ ฯลฯ ช่วยได้มาก

อ.แอนนา เดนนี ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการจากมูลนิธิโภชนาการ UK แนะนำว่า การกินอาหารธรรมชาติพอประมาณ (ไม่จำเป็นต้องมากเกิน) และกินให้หลากหลาย (หลายอย่าง-หลายสี) ช่วยเสริมสร้างภูมิต้านทานโรคได้ คือ

...

@ เซเลเนียม > พบในเมล็ดพืช เช่น บราซิลนัท ฯลฯ

@ เหล็ก > พบในเนื้อ เลือดสัตว์ เมล็ดพืช, ถ้าตรวจเลือดพบเป็นเลือดจางชนิดขาดธาตุเหล็ก ควรกินยาบำรุงเลือดเสริม (ถ้าเป็นเลือดจางชนิดธาลัสซีเมีย ไม่ควรกินยาบำรุงเลือดที่มีธาตุเหล็ก เนื่องจากเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการได้รับธาตุเหล็กมากเกิน ซึ่งอาจมีพิษต่อตับ-กล้ามเนื้อหัวใจได้)

...

@ สังกะสี > พบในอาหารทะเล โดยเฉพาะหอยนางรม ธัญพืชไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง ฯลฯ เนื้อ ผลิตภัณฑ์นม เมล็ดฟักทอง

@ วิตามิน A > พบในแครอท พริก อาหารกลุ่มสีส้ม-เหลือง ตำลึง

...

@ วิตามิน C > พบมากในผักผลไม้สด เช่น ฝรั่ง ส้ม ฯลฯ

@ วิตามิน E > พบมากในน้ำมันพืช (ไม่ควรใช้น้ำมันมะพร้าว-น้ำมันปาล์ม-กะทิ เนื่องจากมีไขมันอิ่มตัวสูง), เมล็ดพืช

...

(6). ไม่ลดความอ้วนแบบจำกัดกำลังงาน (แคลอรี) ต่ำมากเกิน

การศึกษาจากสหรัฐฯ ทำในหนูทดลองพบว่า หนูที่จำกัดแคลอรีให้ต่ำมากๆ มีภูมิต้านทานโรคลดลง

...

วิธีที่ดีกว่า คือ เปลี่ยนจากอ้วนไม่ฟิตเป็นอ้วนฟิตก่อน, เริ่มจากการเดินขึ้นลงบันได 7 นาที/วัน และเดินแนวราบแบบรวดเดียว 30 นาที หรือแบ่งเดินเป็นช่วงๆ นำเวลามารวมกันก็ได้

หลังจากนั้นให้ลดคาร์โบไฮเดรตหรือคาร์บด้วย การลด "แป้ง-ข้าว-อาหารทำจากแป้ง-น้ำตาล" ลง 1/3 > เติมผักไป 2 เท่าของปริมาณแป้ง-ข้าวที่นำออก

...

กินพืชกลุ่ม ถั่วที่ไม่ผ่านการทอด (ถั่วเปียก เช่น ถั่วพู ถั่วฝักยาว ฯลฯ ดีกว่าถั่วแห้ง เช่น ถั่วเหลือง ถั่วแดงหลวง ฯลฯ) วันละ 1/2 กำมือ และนำแป้ง-ข้าวออกเท่าปริมาณถั่ว

ผู้ใหญ่กินข้าววันละ 2 มื้อก็มากพอต่อความต้องการของร่างกายแล้ว จึงอาจกินผัก (ผักที่ไม่ผ่านการทอด)-น้ำพริก หรือสมูตตี (smoothie = ผลไม้ปั่นรวมกาก) เช่น ฝรั่ง แอปเปิ้ล แก้วมังกร ฯลฯ โดยใช้ผลไม้ประมาณ 2 กำมือแทนอาหาร 1 มื้อได้ และเดินสบายๆ-ช้าๆ หลังอาหารแบบที่โบราณเรียกว่า "เดินย่อยอาหาร" มื้อละ 10 นาที 

...

อ.เดนนีกล่าว ว่า การกินวิตามิน C ขนาดสูงไม่ช่วยป้องกันหวัด, วิตามิน C เป็นวิตามินที่ละลายในน้ำ ถ้ากินมากเิกินจะขับออกทางปัสสาวะ (pee out = ปัสสาวะออกมา) 

ส่วนสมุนไพร เช่น เอคขิเนเชีย (echinacea > ออกเสียง "อีคิเนเชีย" แบบอังกฤษ) ฯลฯ พบว่า ได้ผลบ้างไม่ได้ผลบ้าง (ไม่แน่นอน)

...

(7). ฉีดวัคซีน

วัคซีนไข้หวัดใหญ่ให้ผลในการป้องกันโรคได้ 70-80%, ปัญหาของวัคซีน คือ แพง ควรพิจารณาฉีดในกลุ่มเสี่ยง เช่น คนที่มีอายุเกิน 65s หรือมีโรคเรื้อรัง โดยเฉพาะโรคหัวใจ-ปอด-หอบหืด ฯลฯ ก่อน 

...

เรื่องของหวัด-ไข้ หวัด-ไข้หวัดใหญ่คงจะคล้ายกับอีกหลายๆ เรื่องในชีวิต คือ สุขภาพดีเริ่มต้นที่ "มือ-เท้า-ปาก" ได้แก่ การล้างมือด้วยสบู่หรือถูมือด้วยเจลแอลกอฮอล์, เดิน-ขึ้นลงบันได (ใช้เท้า) ให้มากพอ, และกินอาหารสุขภาพ (ใช้ปาก) พอประมาณ

ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

...

ภาษาอังกฤษสบายๆ สไตล์เรา                                

ต้นฉบับเรื่องนี้คือ 'There's no modern miracle for avoiding flu, says Lucy Atkins' = "ไม่มีวิธีใหม่-มหัศจรรย์ในการป้องกันไข้หวัดใหญ่, อ.หมอ ลูซี แอทคินส์กล่าว"

คลิกลิ้งค์ > คลิกลำโพง-ธงชาติ > ฟัง-ออกเสียงตามเจ้าของภาษา 3 รอบ เพื่อให้จำศัพท์ได้ถูกต้องและเร็ว

...

ย้ำเสียงหนัก (accent) ที่พยางค์แต้มสี กรณีมีตำแหน่งย้ำเสียง 2 ตำแหน่ง, ตำแหน่งที่ย้ำเสียงหนักกว่า คือ พยางค์ที่ใช้ตัวอักษรตัวหนา

@ GP = general practitioner (noun ) = แพทย์ทั่วไป แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป

@ specialist (noun) = แพทย์เฉพาะทาง

...

ระบบบริการ สุขภาพอังกฤษ (UK) เป็นระบบที่คนทุกคนต้องไปลงทะเบียนกับแพทย์ทั่วไป หรือกลุ่มแพทย์ทั่วไปที่รวมกลุ่มกันให้บริการ เพื่อรับบริการทั้งการส่งเสริมสุขภาพ-ป้องกันและรักษาโรค

# Our GP referred us to a heart specialist. = แพทย์ทั่วไป (GP ในที่นี้หมายถึงแพทย์ประจำตัวที่ไปลงทะเบียนไว้) ของเราได้ส่งต่อ (refer = ส่งต่อ) เราไปยังแพทย์เฉพาะทางโรคหัวใจ.

...

@ [ mask ] > [ หมาส - sk ] แบบอังกฤษ หรือ [ แมส - sk ] แบบอเมริกัน > http://www.thefreedictionary.com/mask > noun = หน้ากากปิดปาก-จมูก; verb = ปกปิดความรู้สึก

# The spies masked their feelings. = สายลับ (spy = สายลับ; spies = สายลับหลายคน) ปกปิดความรู้สึก (หลายอย่าง).

...

# Their faces were masks. = ใบหน้าของพวกเขา (พวกเธอ) เป็นหน้ากาก (เสแสร้ง). = พวกเขา (พวกเธอ) ไม่จริงใจ (เสแสร้ง). = พวกเขา (พวกเธอ) ตีหน้าตาย (ไม่แสดงความรู้สึกที่แท้จริง).

# Their faces were under the mask of friendship. = ใบหน้าของพวกเขา (พวกเธอ) ซ่อนอยู่ใต้หน้ากากของมิตรภาพ (friendship = มิตรภาพ). = พวกเขา (พวกเธอ) แสร้งทำเป็นมิตร (ตรงกับสำนวนไทยว่า "หน้าเนื้อ-ใจเสือ").

...

# The nurses wore surgical masks. = พยาบาลหลายท่านสวม หน้ากากแบบชุดผ่าตัด (surgery = การผ่าตัด; surgical = เกี่ยวกับการผ่าตัด).

กริยา 3 ช่องของ 'wear' = 'wear-wore-worn' = สวมใส่; ตัวอย่างนี้ใช้ 'wore' = ได้สวมใส่แล้ว (ในอดีต)

...

@ [ zigzag ] > [ ซิก - แซก; ตัว 'z' ออกเสียงขึ้นจมูก (นาสิก) ควรฟังเสียงเจ้าของภาษาจากลิ้งค์ แล้วพยายามออกเสียงตามให้ได้ 3 รอบทันที) > http://www.thefreedictionary.com/zigzag > noun, adjective = ซิกแซก เป็นรูปฟันปลา โค้งไปโค้งมา

# The road zigzagged through the mountains. = ถนนโค้งไปโค้งมาผ่านภูเขา (หลายลูก).

...

 ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]

ที่มา                                                         

  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. > 17 มกราคม 2553.
  • ข้อมูลทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.