โรงเรียนในโรงเรียน

โรงเรียนในโรงเรียน

 

ความหมาย

โรงเรียนภายในโรงเรียน  คือโรงเรียนสาธารณะขนาดใหญ่ที่มีการ แบ่งเป็นขนาดเล็ก     

หลาย ๆ โรงเรียน มีอิสระในระบบการจัดการและแยกเป็นนิติบุคคล ในแต่ละโรงเรียนจะมีการบริหารงบประมาณ และการวางแผนโปรแกรมต่างๆ เป็นของตนเอง  แต่การดำเนินการด้านความปลอดภัย  และอาคารสถานที่ยังคงประสานกับโรงเรียนขนาดใหญ่และใช้พื้นที่สาธารณะร่วมกัน รูปแบบของการจัดโรงเรียน ภายในโรงเรียนเป็นลักษณะของการแสวงหาผล ประโยชน์และความสำเร็จร่วมกัน ของโรงเรียนทั้งขนาดใหญ่และขนาดเล็ก

 

ลักษณะองค์กรหลักของโรงเรียนภายในโรงเรียน

 

คือ การกระจายอำนาจการบริหารการจัดการต่าง ไปสู่โรงเรียนขนาดเล็กที่ตั้งขึ้นในโรงเรียนและหลักสูตรในแต่ละชั้นเรียนจัดแบบโรงเรียนขนาดเล็ก

 

ประโยชน์ของโรงเรียนขนาดเล็ก

              ใน ปี 1996 มีรายงานการศึกษา จาก National Carnegie Foundation   เกี่ยวกับโรงเรียน    ขนาดเล็กการวิจัยแสดงให้เห็นว่าโรงเรียนขนาดเล็กมีการจัดสภาพแวดล้อม ที่ทำให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้  มีความสุข ความปลอดภัยสูง  และนักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงอย่างต่อเนื่อง
ทำให้มีการนำประโยชน์ของการจัดโรงเรียนขนาดเล็กมาจัดเป็นโรงเรียนภายในโรงเรียน เมื่อนำวิธีการจัดการมาใช้ทำให้เกิดประโยชน์ดังนี้
               1.   สามารถ ปฏิรูป หลักสูตร และ การสอน กลยุทธ์  และ วิธี การต่างๆ ให้เหมาะสมกับผู้เรียน               

               2.   การติดต่อระหว่างระหว่าง นักศึกษา และ อาจารย์   ในโรงเรียนขนาดเล็กทำได้ง่าย        ทำให้เกิดความเข้าใจกันมากขึ้น
               3.   ครูในโรงเรียนขนาดเล็ก สามารถดูแลนักเรียนได้ทั่วถึงมากกว่า โรงเรียนขนาดใหญ่

               4.   นักเรียนนักศึกษาจะมีความรู้สึกผูกพันกับโรงเรียนมากกว่า  และยังส่งเสริมทัศนคติ        ด้านบวกให้แก่นักเรียนด้วย

               5.   นักเรียนส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมต่างๆของทางโรงเรียนมากขึ้น
               6.   โรงเรียนขนาด เล็กโดยทั่วไปมีปัญหาวินัยน้อยลงกว่าโรงเรียนขนาดใหญ่.

 

ตัวอย่าง การจัดการศึกษาแบบโรงเรียนในโรงเรียนภายในประเทศไทยของโรงเรียนท่านางแนววิทยายน

         ประสบการณ์จากการศึกษาเอกสารและจากประสบการณ์ตรงของโรงเรียนทำให้   กล่าวได้ว่าการปฏิรูปการเรียนการสอนจะดำ เนินการอย่างราบรื่นและเป็นระบบไม่ได้ หากโรงเรียนไม่พัฒนาการบริหารจัดการให้เอื้อต่อการปฏิรูปดังกล่าว โรงเรียนมีความตระหนักในประเด็นดังกล่าว   จึงได้ร่วมกันคิดหาวิธีการบริหารจัดการที่เหมาะสมกับบริบทของตนเองมาพัฒนาขึ้นใช้ในโรงเรียนตามวิธีการจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการแบบท่านางแนววิทยายนนั้นครูจะต้องร่วมกันกำหนดเป้าหมาย ร่วมกันวางแผนการสอน ร่วมกันสอน และร่วมกันวัดผลประเมินผล ภายใต้การดำเนินงาน ที่ยืดหยุ่นมาก ดังนั้นครูแต่ละคนจึงจำ เป็นต้องสอนเพียงระดับชั้นเดียว ทำให้เกิดกลุ่มครูขึ้น 4 กลุ่ม คือ    กลุ่มครู ม. 1 กลุ่มครู ม. 2 กลุ่มครู ม. 3 และกลุ่มครู ม. ปลาย แต่ละกลุ่มมีการทำงานเป็นทีม        ที่ค่อนข้างเหนียวแน่น มีอิสระและมีการปฏิบัติงานที่ค่อนข้างเบ็ดเสร็จในระดับชั้นของตน โรงเรียน   จึงอาศัยแนวคิดการบริหารโรงเรียนแบบ “ โรงเรียนเล็กในโรงเรียนใหญ่ ” (School within school)    ซึ่งน่าจะเหมาะสมที่สุดมาปรับรูปแบบ   การบริหารจัดการเสียใหม่ โดยปรับโครงสร้างการบริหารโรงเรียนให้มีโรงเรียนเล็ก 4 โรงเรียน คือ โรงเรียน ม. 1 โรงเรียน ม. 2 โรงเรียน ม. 3และโรงเรียน     ม. ปลาย     แต่ละโรงเรียนมีครูประมาณ 6-7 คน ครูทุกคน ยกเว้นผู้บริหารและผู้ช่วยผู้บริหารจะต้องสังกัดโรงเรียนเลือกครู 1 คนเป็นหัวหน้า เรียกว่า “ ครูใหญ่ ” มีวาระ 2 ปี ครูในแต่ละโรงเรียน จะได้รับอำนาจในการตัดสินใจในเรื่องสำคัญ 2 ประการคือ งานวิชาการ ได้แก่ การจัดตารางเรียน   การเลือกหนังสือเรียน การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน การวัดผลประเมินผล การจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียน อีกงานหนึ่งคือ งานบุคลากร ได้แก่ การพิจารณาการรับนักเรียนย้ายโอนมาการพัฒนาครู การนิเทศติดตามงานครู การอนุญาตการลาของครู การควบคุมการปฏิบัติงานของครู การพิจารณาความชอบของครู และพิจารณารับย้ายครูจากโรงเรียนเล็กอื่น นอกจากนี้โรงเรียนท่านางแนววิทยายน ยังได้ส่งเสริมบทบาทของกรรมการบริหารสถานศึกษา โดยให้มีส่วนร่วมในการจัดทำธรรมนูญโรงเรียน อนุมัติแผนปฏิบัติการประจำปีของโรงเรียน รับทราบเกณฑ์ (เป้าหมาย) ในการทำงานตามตัวบ่งชี้ของมาตรฐานการศึกษา รับทราบผลการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการประจำปีของโรงเรียน มีส่วนร่วมในการประเมินคุณภาพของโรงเรียน ตามมาตรฐานการศึกษาและรับทราบผลการประเมินภายในสถานศึกษาสำหรับผู้เรียนนั้นโรงเรียนได้ ส่งเสริมให้มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการในรูปของคณะกรรมการนักเรียน โดยให้มีส่วนร่วมในการวางแผนการจัดกิจกรรมทุกกิจกรรมเคียงบ่าเคียงไหล่กับครูมอบหมายให้เป็นผู้นำของนักเรียนในการร่วมกิจกรรม และนักเรียนทุกคนมีโอกาสในการประเมินครู ผู้บริหารและสรุปผลการดำเนินงานโครงการปฏิรูปการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ของโรงเรียนท่านางแนววิทยายนโรงเรียนในการประเมินผลภายในโรงเรียนทุกครั้งรูปแบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมตามแนวคิดการใช้โรงเรียนเป็นฐานโดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดโรงเรียนเล็กในโรงเรียนใหญ่ที่โรงเรียนท่านางแนววิทยายนกำลังดำเนินการอยู่นี้ ได้รับการตอบรับจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอย่างดี จากการสังเกต สัมภาษณ์พูดคุยกับครูและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง พบว่าส่วนใหญ่มีความรู้สึกพึงพอใจและเห็นว่าเป็นรูปแบบการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพสูง และการที่โรงเรียนให้กรรมการสถานศึกษา และกรรมการนักเรียนมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการตามบทบาทหน้าที่และตามศักยภาพนั้นเป็นผลดีต่อการปฏิรูปการศึกษาในระยะยาวของโรงเรียนอีกด้วย