ผู้สูงอายุนั้น มีบทบาทต้องเป็นครู เป็นผู้ถ่ายทอด เราถ่ายทอดทางด้านวิชาการ ด้านสุขภาพ

 

อาจารย์พงษ์ศิริ บอกถึงเรื่องต่อไป ที่อยากจะพูดให้ฟัง ... เป็นการ review สิ่งที่ท่านได้รู้มาบ้าง ซึ่งผมคิดว่า ถ้าเรามีชมรมผู้สูงอายุที่เข้าใจในเรื่องสุขภาพแล้ว มันจะทำให้ผู้สูงอายุในกลุ่มที่สาม ลดจำนวนลง สุขภาพจริงๆ ผมไม่เชื่อว่า อายุเป็นอุปสรรคเท่าไร อายุเป็นแต่เพียงตัวเลข เพราะฉะนั้น ถ้าบอกว่า กลุ่มที่สาม ต้องอายุ 80 ขึ้นไป บางทีอายุ 60 ก็อาจมีสุขภาพแย่ก็ได้ เพราะว่า เขาไม่ได้ดูแลสุขภาพเบื้องต้น บางทีอายุยังไม่ถึง 60 ก็มีโรคเรื้อรังเต็มไปหมด แต่ 80 ยังเตะปี๊บดัง ทำอะไรได้ทุกอย่าง เพราะฉะนั้น อายุเป็นแต่เพียงตัวเลข ถ้า 80 เรายังดีแล้ว ถึง 90 เราก็ยังแข็งแรงอยู่

ผมอยากฝากการบ้านไปให้ชมรมผู้สูงอายุลองทำดู ก็คือ

  • ท่านมีสมาชิกอยู่ในหมู่บ้าน สามารถสำรวจได้เลยว่า สมาชิกมีกี่คนอยู่ในกลุ่มที่ 1 กี่คนอยู่ในกลุ่มที่ 2 และกี่คนอยู่ในกลุ่มที่ 3 ซึ่งตัวเลขจริงๆ มีอยู่ระหว่าง 5-10%
  • ถ้าสมมติว่า หมู่บ้านใครมีผู้สูงอายุอยู่ที่กลุ่มที่สามน้อยที่สุด ก็น่าจะมีรางวัล แสดงว่า ผู้สูงอายุนั้น ดูแลสุขภาพได้ดี
  • ถ้าเรามีเครือข่ายมากๆ สามารถช่วยดูแลสุขภาพได้อย่างดี เพราะว่า ตอนนี้เราไม่ต้องการให้มีการดูแลในกลุ่มที่สามมากนัก แต่ที่ผ่านมา เราต้องดูแล ที่เรียกว่า การดูแลระยะยาว เป็นปัญหามาก ถ้าเราช่วยกันดูแล ผู้สูงอายุในกลุ่มที่สามก็จะเหลือแค่ เปอร์เซนต์เดียว

ผมเห็นว่า "โครงการเพื่อนช่วยเพื่อน" ดี หรือ "โครงการอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน" ก็ดี เป็นโครงการที่ทำให้เรามองเห็นข้อเท็จจริงว่า ผู้สูงอายุของเราเข้มแข็งหรือไม่ สิ่งที่ผ่านมา เห็นได้ชัดเจนว่า ผู้สูงอายุในกลุ่มที่สาม ได้รับการดูแลจากลูกหลาน ได้รับการดูแลจากเพื่อนบ้าน ลูกหลานบางคนต้องออกจากงานมาดูแล ไม่ใช่ดูแลวันสองวัน ดูแลเป็นปีๆ และความเครียดจะเกิดขึ้นแค่ไหน เมื่อเกิดความเครียด ก็จะเกิดเป็นข่าวในหนังสือพิมพ์ ทุบตีพ่อตัวเอง เพราะมันเผลอไป เพราะอารมณ์เครียด เพราะว่าพ่อช่วยเหลือตัวเองไม่ได้แล้ว ไม่รู้เรื่อง

เรื่องนี้จึงเป็นเรื่องที่ใหญ่มาก เวลาที่เราเจ็บไข้ได้ป่วย เมื่ออายุมากขึ้น เราก็ไม่อยากเจ็บป่วยแบบนอนติดเตียงหรอก เพราะว่าเป็นภาระแก่ลูกหลาน และก็อ้างกันว่า ลูกต้องดูแล ซึ่งด้วยวัฒนธรรมก็จำเป็นต้องดู บางทีต้องออกจากงานมา 5 ปี

ผมมีเพื่อนเป็นอัมพฤกษ์อัมพาต เพราะว่าตัวเองไม่ได้ดูแลตัวเอง ทั้งที่อยู่ในวงการสาธารณสุข ปล่อยให้ความดันขึ้น วันดีคืนดีไปล้มในห้องน้ำ ก็เลยน๊อค ลูกสาวเป็นพยาบาล ต้องลาออกจากงานมาเฝ้า และพ่อก็อยู่ตั้ง 6 ปี ลูกสาวก็ทิ้งงานมา

ผมขอปล่อยให้ท่านทั้งหลายได้คิดว่า จะมีการดูแลวิธีไหนบ้างที่ดีที่สุด ไม่ใช่ยกให้ลูกหลานอย่างเดียว ซึ่งในอนาคตข้างหน้า ลูกหลานไม่ได้อยู่บ้านกับเรา และใครจะเป็นคนดูแล ปล่อยให้เพื่อนบ้าน เอาข้าวมาส่งเท่านั้น ก็ไม่ได้ เพราะไม่ได้ดูแลจนถึงที่สุด

จึงต้องช่วยกันดูว่า เราจะทำในกลุ่มนี้อย่างไร เป็นเรื่องที่สำคัญทีเดียว เรามองเห็นแต่ยอดภูเขาน้ำแข็ง ว่า ปัญหานิดเดียว แต่ความจริงอยู่ข้างใต้อีกเยอะ

ชมรมผู้สูงอายุมีบทบาทสำคัญที่สุด เราต้องเลือกผู้นำที่เข้มแข็ง และทำจริงๆ ไม่ใช่อยากเป็นประธาน และไม่สนใจ

กิจกรรมในชมรมผู้สูงอายุ เรื่องส่งเสริมสุขภาพสำคัญที่สุด เราต้องให้สมาชิกทำเรื่องนี้ตลอดเวลา และสม่ำเสมอ ไม่ใช่ทำทีหนึ่งแล้วเลิกไป ต้องทำตลอดเวลา ถึงเวลาต้องทำ ต้องรู้จักว่า อาหารแบบนั้น ควรจะกิน หรือไม่ควรกินแค่ไหน บุหรี่บางคนผู้สูงอายุยังสูบ เหล้าก็ยังกินอยู่ทุกวัน ซึ่งสิ่งนี้ผมคิดว่า จะทำให้เกิดปัญหา กลายเป็นผู้สูงอายุกลุ่มที่สามโดยไม่รู้ตัว

สิ่งเหล่านี้เราต้องสร้างความเข้าใจว่า ผู้สูงอายุนั้น มีบทบาทต้องเป็นครู เป็นผู้ถ่ายทอด เราถ่ายทอดทางด้านวิชาการ ด้านสุขภาพ เพราะฉะนั้น ตัวผู้นำผู้สูงอายุจึงสำคัญมาก สร้างชมรมขึ้นมา ประธานชมรมก็ต้องหมั่นไปเยี่ยม ไม่ใช่ปล่อยตามบุญตามกรรม

เพราะฉะนั้น บทบาทของผู้สูงอายุ นโยบายของสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย ถือว่า เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญที่สุด

รวมเรื่อง ประสานความคิด เนรมิตผู้สูงวัยภาคเหนือฟันดี