การคัดลายมือ

การจัดการความรู้

เรื่อง การคัดลายมืออักษรหัวกลมตัวเหลี่ยม

 1.  ข้อมูลพื้นฐานของหน่วยงาน

      ชื่อโรงเรียน  โรงเรียนบ้านประทาย

      ที่ตั้ง  ตำบลตลาดไทร  อำเภอประทาย  จังหวัดนครราชสีมา

      ประวัติโรงเรียนโดยสังเขป 

      โรงเรียนบ้านประทายก่อตั้งเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม  2485  ที่ศาลาวัดบ้านประทาย  นายยวง  กมลกลางเป็นครูใหญ่คนแรกเมื่อวันที่ 14 เมษายน  2522  ได้ย้ายมาอยู่ที่ตั้งปัจจุบัน  ปัจจุบันเปิด

ทำการสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาล 1 – ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6  มีนักเรียน  157 คน ครู 8 คน

โดยนายโสภณ  วีระกุลเป็นผู้อำนวยการโรงเรียน

      วิสัยทัศน์    นักเรียนประพฤติดี  มีระเบียบวินัย  อ่านหนังสือได้  ลายมือสวย  คิดเลขเป็น  เล่นกีฬาตามถนัด

      คำขวัญประจำโรงเรียน  เรียนดี  กีฬาเด่น  เน้นคุณธรรม

      สีประจำโรงเรียน  เหลือง – แดง

2.  การดำเนินการ

     2.1  การกำหนดความรู้หลักที่จำเป็น หรือสำคัญต่องานและกิจกรรมของโรงเรียน

             คณะครูประชุม หารือเพื่อหาแนวคิดและแนวทางการดำเนินงาน  โดยมีแนวคิดว่าวัฒนธรรมที่แสดงถึงความเป็นไทยที่ชัดเจนที่สุดคือภาษา  ทั้งภาษาพูดและภาษาเขียน  แต่ทักษะที่นักเรียนมีปัญหาและพบในทุกชั้น คือ การเขียนที่ไม่เป็นระเบียบ อ่านยาก เขียนหนังสือไม่ถูก

      2.2  การเสาะหาความรู้ที่ต้องการ

             คณะครูร่วมกันหาแนวทางในการพัฒนาการเขียน  เช่น ซื้อหนังสือแบบคัดลายมือจากร้านหนังสือ  ศึกษาแบบการคัดลายมือจากแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ อย่างหลากหลาย

2.3       การปรับปรุง ดัดแปลงความรู้บางส่วนให้เหมาะต่อการใช้งานของตน

คณะครูประชุมตกลงเลือกใช้แบบอักษรจุฬา  เนื่องจากเป็นรูปแบบหัวกลมตัวเหลี่ยมซึ่งมี

2

วิธีการคัดที่ง่าย เหมาะกับความสามารถของนักเรียนระดับประถมศึกษา

2.4       ประยุกต์ใช้ความรู้ในกิจการงานของตน

มอบหมายครูที่มีความสามารถในการเขียน  จัดทำคู่มือการคัดลายมือเล่มใหญ่

เพื่อให้คณะครูทุกคนได้ศึกษาพัฒนาลายมือของตนเอง และเป็นสื่อการสอนที่ดึงดูดความสนใจจากนักเรียน  และนำความรู้ที่เกิดขึ้นไปใช้ฝึกนักเรียนในห้องเรียนของตน

      2.5  การนำประสบการณ์จากการทำงาน และการประยุกต์ใช้ความรู้มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสกัดขุมความรู้ออกมาบันทึกไว้ 

คณะครูโรงเรียนประทายได้จัดทำคู่มือการฝึกคัดลายมือเพื่อเผยแพร่แก่เพื่อนครู ผู้ปกครองและผู้สนใจตลอดทั้งแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จัดแสดงผลงานเพื่อพัฒนางานให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

2.5       การจดบันทึกขุมความรู้ และ แก่นความรู้สำหรับไว้ใช้งาน และปรัปรุงเป็นชุดความรู้ที่ครบถ้วน ลุ่มลึกและเชื่อมโยงเหมาะแก่การใช้งานยิ่งขึ้น 

3.  การบันทึกขุมความรู้  แก่นความรู้  

เรื่องการคัดลายมือหัวกลมตัวเหลี่ยมของโรงเรียนประทาย                                      

ความสำคัญ

                ภาษาไทยเป็นภาษาประจำชาติของคนไทย  เป็นเครื่องหมายแสดงความเป็นไทย  เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจคนทั้งชาติ  เป็นเอกลักษณ์ของชาติ  เป็นเครื่องมือการติดต่อสื่อสาร  เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติที่คนไทยควรภูมิใจที่จะใช้  และธำรงไว้ซึ่งความเป็นไทย

                การเขียนเป็นการถ่ายทอดความรู้ความคิด  การบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจ  ลายมือ ที่หวัดไม่ชัดเจน  ไม่มีผู้ใดสามารถเข้าใจได้การเขียนนั้นก็ไม่มีคุณค่า  ครูผู้สอนในระดับประถมศึกษาควรตระหนักในเรื่องนี้  เพราะลายมือของครูต้องเป็นแบบอย่างที่ดีต่อเด็ก  และเนื่องจากการฝึกทักษะการคัดลายมือมีกำหนดไว้เฉพาะในหลักสูตรประถมศึกษาเท่านั้น  ดังนั้นครูระดับประถมศึกษาจึงจำเป็นต้องมีความรู้ความเข้าใจในการฝึกเด็กระดับประถมศึกษา ซึ่งถือว่าช่วยปวงชนชาวไทยให้สามารถเขียนอักษรไทยได้ถูกต้องรวดเร็วและสวยงาม

3

ลักษณะพิเศษของอักษรตัวเหลี่ยม

1. มีรูปแบบมาตรฐานเดียวกัน        

2. อักษรทุกตัวมีสัดส่วนที่เด่นชัด  มีจังหวะการหยุดที่แน่นอนไม่เอื้อต่อการเขียนหวัดทำให้มีความเป็นระเบียบเรียบร้อย

3. ส่วนประกอบของตัวอักษรเป็นเส้นตรงเกือบทั้งหมด

4. เป็นการเขียนลากเส้นเพียงครั้งเดียวจนจบตัวอักษร

5. เขียนง่ายสอดคล้องกับพัฒนาการและความสามารถของเด็กเริ่มเรียน 

คำแนะนำในการนั่งเขียน 

1. นั่งให้ตรงตามสมควร  โน้มตัวไปข้างหน้าเล็กน้อย  แต่อย่าให้อกติดขอบโต๊ะ

2. วางท่อนแขนทั้งสองข้างไว้บนโต๊ะ

3. วางฝ่าเท้าราบลงบนพื้น ( อย่าไขว้หรือบิดตะแคง )

4. วางสมุดตรงตามแนวขอบโต๊ะ

5. อย่าจับดินสอแน่นเกินไป

คำแนะนำผู้ปกครอง 

ผู้ปกครองจะช่วยให้บุตรหลานของท่านให้อ่านหนังสือออกและเขียนหนังสือที่บ้านได้ดังนี้

1. ดูแลให้อ่านหนังสือที่บ้านอยู่เสมอเพื่อให้มีนิสัยรักการอ่าน

2. ช่วยเหลือให้อ่านและเขียนหนังสือดังต่อไปนี้

                     2.1 ช่วยนักเรียนให้อ่านคำยากในบทเรียนก่อนอ่านหนังสือ

                     2.2 อ่านเรื่องในหนังสือเรียนแล้วเล่าเรื่องให้ฟัง

                     2.3 สะกดคำตามหนังสือเรียนแล้วหัดเขียน

                     2.4 เล่นทายคำอ่านในหนังสือเรียน

                     2.5 อ่านบทอ่านเสริมในบทเรียนแล้วให้เล่าเรื่องให้ฟัง

                     2.6 ติดตามการทำงานที่ครูมอบหมายให้ทำเพื่อฝึกความรับผิดชอบ ความขยันขันแข็ง 

4

วิธีการดำเนินการ

                โครงการคัดลายมืออักษรหัวกลมตัวเหลี่ยมของโรงเรียนบ้านประทายนั้น  ไม่ได้เป็นโครงการเพียงแค่ของครูคนใดคนหนึ่งในโรงเรียนเท่านั้น  แต่เป็นโครงการที่เกิดจากความร่วมมือเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของคณะครูโรงเรียนบ้านประทายทุกท่าน  โดยโครงการนี้จะเริ่มตั้งแต่เด็กนักเรียนระดับชั้น อนุบาล 2 โดยหลังจากเด็กรู้จักตัวพยัญชนะในภาษาไทยแล้ว  ก็จะเริ่มให้เด็กได้ฝึกทักษะการเขียน  โดยเริ่มคัดตัวพยัญชนะ  แต่การเริ่ม   คัดลายมือนักเรียนโรงเรียนบ้านประทาย นั้นแตกต่างจากโรงเรียนอื่นๆ โดยทั่วไปคือ  ตามปกติโรงเรียนทั่วไปจะเริ่มให้เด็กคัดลายมือเริ่มตั้งแต่ตัวพยัญชนะ ก  เป็นตัวแรกจนไปจนถึงตัว  ฮ  เป็นตัวสุดท้าย

                แต่นักเรียนโรงเรียนบ้านประทายเริ่มคัดตั้งแต่ตัว  ง  จ  ว  ร  ธ  บ  ป  ษ  ก  ถ  ภ  ฝ  พ  ผ  ฟ  ย  ค  ด ต  ฅ  ศ  ข  ฃ  ช  ซ  ม  น  ฆ  ฉ  ท  ห  ฑ  ล  ส  อ  ฮ  ญ  ฌ  ณ  ฒ  ฎ  ฐ  ฏ  เรียงลำดับตามนี้

สาเหตุที่ต้องทำแบบนี้ก็เพื่อให้เด็กนักเรียนได้เริ่มฝึกคัดจากตัวพยัญชนะที่ง่ายที่สุดก่อน ซึ่งก็คือ  ง   แล้วจึงเรียงลำดับพยัญชนะตัวต่อไปที่ยากขึ้นไปอีกจนถึงตัวที่เขียนยากที่สุดนั้นก็คือตัว  ฏ  

                หลังจากที่นักเรียนได้ฝึกคัดจนลายมือดีในระดับหนึ่งแล้ว  ครูก็จะเริ่มให้นักเรียนฝึกทักษะที่ยากขึ้นมาอีกระดับหนึ่งกล่าวคือจากเคยให้นักเรียนคัดเพียงแค่พยัญชนะตัวเดียวก็จะเริ่มให้คัดคำที่ยากขึ้นมาอีกคือพยัญชนะ 2 ตัวเช่น งบ  กบ  เป็นต้น หลังจากนั้นก็จะเริ่มไต่ระดับความยากขึ้นเรื่อย ๆ  จาก เป็นพยัญชนะตัวเดียว เป็น 2 ตัว คำง่าย ๆ  เป็นคำยาก ๆ  จากคำยาก ๆ  เป็นวลี  จากวลีเป็นประโยคและจากประโยคเป็นเรื่องราวนักเรียนก็จะมีพัฒนาการด้านการเขียนที่เป็นระบบ  โดยกระบวนการทั้งหมดที่กล่าวมานี้จะมีแบบฝึกคัดลายมืออักษรหัวกลมตัวเหลี่ยมเป็นเครื่องมือช่วยในการสอน

                ผลที่เกิดต่อโรงเรียน คือ นักเรียนโรงเรียนบ้านประทายมีทักษะการเขียนที่เป็นเลิศและ

มีลายมือที่สวยงามเป็นส่วนใหญ่เกือบร้อยเปอร์เซ็นต์                                                 

5

ผลดีที่เกิด 

นักเรียน  นักเรียนเป็นคนที่ทำงานเป็นระเบียบ  มีสมาธิในการทำงาน ผลของงานออกมามี

  คุณภาพ  ผิดพลาดน้อยมาก

ครู          ไม่มีปัญหาในการตรวจงานนักเรียน เพราะงานที่ออกมามีคุณภาพ  ผิดพลาดน้อย

  และ สามารถนำนักเรียนเข้าแข่งขันคัดลายมือในระดับต่างๆได้อย่างมีความมั่นใจ

  และประสบผลสำเร็จในการแข่งขัน

          ผู้ปกครอง   ผู้ปกครองมีความกระตือรือร้นที่จะให้การสนับสนุนและให้ความสนใจ

                บุตรหลานในด้านการเรียนมากขึ้น เช่น ตรวจสมุดการบ้าน สมุดงาน ของ

                บุตรหลานที่บ้าน ซึ่งเป็นการช่วยส่งเสริมการเรียนการสอนอีกแรงหนึ่ง                                                                    

เกียรติภูมิแห่งความภาคภูมิใจ      

         1. ได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครราชสีมา เขต 7 นำเสนอผลงานการคัดลายมืออักษรหัวกลมตัวเหลี่ยม  ต่อหน้าพระพักตร์  สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

ในวันที่ 22 ตุลาคม  2550

         2. ได้รับเกียรติจากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ ฉบับวันที่ 23 มกราคม  2551  หน้า 30 ซึ่งนำเสนอผลงานคัดลายมือหัวข้อ” สืบทอดต้นแบบหัวกลมตัวเหลี่ยมขัดเกลานิสัยรักการเขียนสู่การเรียนรู้รอบด้าน”

        3.  ได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครราชสีมา เขต 7 นำเสนอผลงานคัดลายมือหัวกลมตัวเหลี่ยม ในกิจกรรมการนำเสนอโรงเรียนกิจกรรมดีเด่น วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2551

        4.  เด็กหญิงอชิรญา  ขาวนอก  ได้รับรางวัลยอดเยี่ยมในกิจกรรมคัดลายมือช่วงชั้นที่ 1 ในงานมหกรรมรักการอ่าน ณ  โรงเรียนสุรนารีวิทยา   อ.  เมือง  จ.  นครราชสีมา