ประณามพจน์บทนำ  ตามธรรมเนียมนิยม

 

สัททุลวิกกีฬิต ฉันท์ฯ

  • พร้อมเบญจางคประดิษฐ์สฤษฏิสดุดี

กายจิตวจีไตร                                                                        ทวาร

  • ไหว้คุณองค์พระสุคตอนาวรณญาณ

ยอดศาสดาจารย์                                                                   มุนี

  • อีกคุณสุนทรธรรมคัมภิรวิธี

พุทธพจน์ประชุมตรี                                                           ปิฎก

  • ทั้งคุณสงฆพิสุทธศาสนดิลก

สัมพุทธสาวก                                                                       นิกร

  • ขอน้อมคุณพระคเณศวิเศษศิลปธร

เวทางคบวร                                                                           กวี

  • เป็นเจ้าแห่งวิทยาวราภรณศรี

สุนทรสุวาที                                                                          วิธาน

  • สรวมชีพหัตถประณามเบื้องพระบทมาลย์

หมายโพธิสมภาร                                                                พระองค์

  • สมเด็จอัครมหาจุฑาธิปพระมง

กุฎเกล้าพิสิฐพงศ์                                                                กษัตริย์

  • บานบำเทิงพระเถลิงถวัลยอธิปัตย์

ที่หกดิลกรัฐ                                                                          ประชา

  • ชุ่มชื่นมลฑลภูมิพิพัฒพิพิธผา

สุกเพียงพระรามา                                                                วตาร

  • จากไวกูณฐประกอบประกาศกิรติการ

เลิศมากประมาณคือ                                                            พระองค์

  • สรวมศรีไตรรตนาธิคุณอดุลมง

คลเหตุพิเศษทรง                                                                 ประสิทธิ์

  • เสริมซึ่งโสตถิสุพรบวรจตุรวิธ

รอบส่ำลุสัมฤทธิ์                                                                  นิรันดร์

  • จุ่งไท้เทียรฆพระชนมดลลุศตวรรษ์

ทำนุกพระสุขพรร                                                               ณพล

  • ใดสิ่งสรรพกลีและนีรผลมล

ทินไกลยุคลบาท                                                                  ละออง

  • เพียรเพ็ญในมนเผือและเพื่อพิริยจอง

เจตน์คิดลิขิตปอง                                                                ประพันธ์

  • สามัคคีภิทโทษนิทานคติธรรม์

ถ้อยพิสดารอัน                                                                     แถลง

  • เชิงบรรพ์ฉันทเลบงเชลงพจนแปลง

บรรจงประสงค์แจง                                                            ประโยชน์

  • บูชาศาสนพากย์สุภาษิตวิโรจน์

เริงปรีดิปราโมทย์                                                                ประมวล

  • ไหนบทบาทผิวคลาดเพราะผิดนิติขบวน

โกวิทกวีควร                                                                         อภัยฯ

 ถอดความ 

            ขอกราบไหว้ด้วยองค์ ๕ ด้วยความเคารพและเทิดทูนทั้ง กาย วาจาและใจ  ขอไหว้คุณงามความดีของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า  ผู้ทรงมีความรอบรู้อันไม่มีสิ่งใดขัดข้อง  เป็นอาจารย์ผู้บัญญัติศาสนาและเป็นนักปราชญ์ที่ยอดเยี่ยม  ทั้งขอไหว้ความดีของรสพระธรรมอันเป็นแบบฉบับ  เป็นพระดำรัสของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ารวม ๓ หมวด  ขอไหว้คุณงามความดีของพระสงฆ์ผู้บริสุทธิ์  ผู้ยึดมั่นในพระพุทธศาสนาและเป็นสาวกของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

          ขอกราบไหว้คุณงามความดีของพระคเณศ  ผู้ทรงไว้แห่งศิลปะอันดีเยี่ยม  เป็นนักปราชญ์ประเสริฐแห่งความรอบรู้ซึ่งเป็นเครื่องประดับอันสง่า  เป็นผู้มีระเบียบแห่งการพูดที่ไพเราะอ่อนหวาน

         ขอพระราชทานชีวิตต่อข้าพระพุทธเจ้า ในอันที่จะยกมือขึ้นกราบแทบฝ่าพระบาทของพระองค์  ข้าพระพุทธเจ้าขอพึ่งพระบรมโพธิสมภารแห่งพระองค์  ผู้ทรงพระนามว่าพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว  ผู้ทรงเป็นยอดกษัตริย์แห่งราชวงศ์อันประเสริฐสุด  พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ ๖ แห่งราชวงศ์นี้  ทรงครอบครองประเทศและอาณาประชาราษฎร์ให้ประสบแต่ความร่มเย็นเป็นสุขทั่วพระราชอาณาจักร  ทรงยังให้ราษฎรประสบความชุ่มชื่นผาสุกทุกประการราวกับว่าพระองค์คือพระนารายณ์เสด็จจากไวกูณฑ์มาทรงประกอบเกียรติคุณให้ปรากฏอย่างสุดคณนานับแก่ทวยราษฎร์ของพระองค์ ทรงบันดาลให้พื้นแผ่นดินชุ่มชื่น เจริญก้าวหน้า มีความสุขสบายต่าง ๆ นานา  เปรียบเหมือนพระรามผู้อวตารมาจากที่ประทับบนสรวงสวรรค์  ประกอบด้วยพระเกียรติคุณอันล้ำเลิศเหลือคณนา

             ขออำนาจความดีอันยิ่งใหญ่ของพระศรีรัตนตรัย  จงดลบันดาลให้พระองค์ทรงประสบความเจริญด้วยพรทั้ง ๔ ประการตลอดไป  ทรงมีพระชนมายุยืนนานถึง ๑๐๐ ปี  ทรงมีเพียบพร้อมด้วยความสุขเกษมเปรมปรีดิ์  สิ่งอันชั่วร้ายเลวทรามจงปราศจากคุณประโยชน์  ความมัวหมองทั้งปวงขอให้ห่างไกลจากใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท

            จิตใจของข้าพเจ้าเปี่ยมด้วยความเพียรและความวิริยะอุตสาหะ  ในการตั้งใจอย่างแน่วแน่ที่จะแต่งคำประพันธ์เรื่องโทษแห่งการแตกสามัคคี  อันเป็นนิทานแฝงคติธรรมอันมีมาแต่โบราณ  ซึ่งข้าพเจ้าได้แต่งเป็นคำประพันธ์ขึ้นใหม่  เพื่อบูชาพระศาสนาด้วยถ้อยคำอันเป็นสุภาษิต  หากมีบทตอนใดมีความผิดพลาด  ขอให้นักปราชญ์ผู้ฉลาดรอบรู้โปรดอภัยให้แก่ข้าพเจ้าด้วย