การศึกษาใหม่พบ โรงพยาบาลแต่ละแห่งในสหรัฐฯ มีความเชี่ยวชาญในการดูแลรักษาโรคตับอ่อนอักเสบไม่เท่ากัน [ Reuters ]
...
การศึกษาใหม่พบ โรงพยาบาล US ที่มีจำนวนคนไข้ตับอ่อนอักเสบ 118 ราย/ปีขึ้นไป มีแนวโน้มจะให้การดูแลรักษาโรคนี้ได้ดีกว่า
โดยมีระยะเวลาที่คนไข้ต้องนอนในโรงพยาบาล (stay) น้อยกว่า, โอกาสตายน้อยกว่า แถมค่ารักษายังน้อยกว่าด้วย
...
ลักษณะสำคัญของโรงพยาบาล US ที่เก่งในเรื่องตับอ่อนอักเสบได้แก่ โรงพยาบาลขนาดใหญ่ อยู่ในเมือง (urban = อยู่ในเมือง),
และให้บริการ (serve = เสิร์ฟ ให้บริการ) คนผิวดำ (blacks) หรือฮิสแปนิค (hispanic = สเปน หมายถึงคนที่อพยพจากเม็กซิโก-อเมริกากลาง-ใต้ ซึ่งส่วนใหญ่พูดภาษาสเปน ยกเว้นบราซิลพูดโปรตุเกส)
...
อ.ดร.ชิมุล เอ. ชาฮ์ และคณะจากมหาวิทยาลัยแมสซาชูเซทส์ วอร์เชสเทอร์ US ทำการศึกษาในกลุ่มตัวอย่างจากโรงพยาบาล US มากกว่า 416,000 คน
ผลการศึกษาพบ โรงพยาบาลขนาดใหญ่มีแนวโน้มจะให้การดูแลรักษาโรคตับอ่อนอักเสบ ซึ่งเป็นโรคที่พบบ่อยหลังเทศกาล โดยเฉพาะวัยรุ่น-คนหนุ่มสาวที่ดื่มหนักในช่วงเทศกาล มีโอกาสตายจากโรคนี้บ่อยหลังดื่มหนัก
...
อาการสำคัญของตับอ่อนอักเสบเฉียบพลันได้แก่ [ mayoclinic ]
(1). ปวดท้องส่วนบน ร้าวไปด้านหลัง หรือที่เรียกว่า "ปวดท้องทะลุหลัง" และมักจะปวดมากกว่าการปวดอื่นๆ ที่เคยพบมาในชีวิต
(2). ปวดมากขึ้นหลังกินอาหาร (กลไกอาจเป็นจากมีการหลั่งกรดออกมามากขึ้นหลังอาหาร)
(3). หลายๆ คนมีอาการเบาลงหลังนั่งคู้ตัวไปทางด้านหน้า นอนคว่ำ หรือนอนคู้เข้าคล้ายลูกบอลในท่านั่งคุกเข่า (ท่านี้คล้ายกับการนั่งคุกเข่า แล้วก้มตัวไปทางด้านหน้าจนท้องชนหน้าขา) ต่างจากการปวดด้วยโรคอื่นๆ ในช่องท้องส่วนใหญ่ ซึ่งมักจะดีขึ้นในท่านอนหงาย
(4). คลื่นไส้ อาเจียน
(5). เจ็บเมื่อกดหน้าท้อง โดยเฉพาะท้องส่วนบน
...
สาเหตุหรือปัจจัยเสี่ยงของโรคตับอ่อนอักเสบที่พบบ่อยได้แก่ นิ่วถุงน้ำดี (45%), แอลกอฮอล์ (35%), สาเหตุอื่นๆ (10%), ไม่ทราบสาเหตุ (10%) [ cleveland ]; [ mayoclinic ]
(1). ดื่มหนัก > แอลกอฮอล์เพิ่มเสี่ยงโรคนี้ทั้งทางตรง และทางอ้อม (ผ่านการทำให้ไขมันไตรกลีเซอไรด์ในเืลือดสูง)
(2). นิ่วถุงน้ำดี > ปัจจัยเสี่ยงที่พบบ่อยได้แก่ อ้วน อายุมาก (40 ปีขึ้นไป), เพศหญิง
(3). เป็นโรคแทรกซ้อนหลังผ่าตัดในช่องท้อง อุบัติเหตุ หรือโรคติดเชื้ออื่นๆ
(4). บุหรี่ > เพิ่มเสี่ยง
(5). อาหารไขมันสูง โดยเฉพาะอาหารทอด > เพิ่มเสี่ยงข้อ (2).
...
เทศกาลหรือ วันหยุดยาวมักเป็นช่วงที่วัยรุ่น หรือคนหนุ่มสาวจำนวนมากกินอาหารไขมันสูง หลายๆ คนสูบบุหรี่ หรือดื่มหนัก จึงไม่น่าแปลกใจอะไรที่จะพบคนอายุน้อยบางคนปวดท้องทะลุหลังรุนแรง จนต้องไปโรงพยาบาล
ตับอ่อนอักเสบส่วนใหญ่ (80%) อาการไม่รุนแรงมาก แต่ถ้ามีอาการรุนแรงจนต้องนอนโรงพยาบาลแล้ว มีโอกาสเสียชีิวิต 5-10% หรือถ้ามีคนไข้ตับอ่อนอักเสบเข้าโรงพยาบาล 100 คน จะพบเสียชีวิต 5-10 คน ซึ่งน่าเสียดาย เพราะโรคนี้ป้องกันได้เป็นส่วนใหญ่ [ medscape ]; [ cleveland ]
...
วิธีถนอมสุขภาพตับอ่อนที่สำคัญได้แก่
(1). ระวังอย่า ให้อ้วน > ถ้าอ้วนให้ออกแรง-ออกกำลัง เพื่อให้เปลี่ยนเป็นอ้วนฟิตก่อน ฟิตแล้วค่อยหาทางลดน้ำหนัก ยิ่งอ้วนยิ่งเสี่ยงนิ่วถุงน้ำดี
(2). ลดอาหารไขมันสูง โดยเฉพาะอาหารทอด
(3). ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ > เพื่อป้องกันไขมันไตรกลีเซอไรด์สูง และป้องกันแอลกอฮอล์ (เหล้า เบียร์ ไวน์ ฯลฯ) ทำลายตับอ่อนโดยตรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งอย่าดื่มหนัก (ดื่มหนักนานๆ ครั้งอันตรายมากกว่าดื่มเบาๆ มากมาย)
(4). ไม่สูบ > การสูบบุหรี่เพิ่มเสี่ยงตับอ่อนอักเสบ เพิ่มเสี่ยงโรคติดเชื้อทางเดินหายใจ เช่น ไข้หวัดใหญ่ ปอดบวม ฯลฯ > การป่วยหนักไม่ว่าจะป่วยอะไร เพิ่มเสี่ยงตับอ่อนอักเสบ
(5). เมาไม่ขับ-ง่วงไม่ขับ > เพื่อลดอุบัติเหตุ อุบัติเหตุ-การติดเชื้อ-การผ่าตัด-ช่องท้องชอกช้ำ" เพิ่มเสี่ยงตับอ่อนอักเสบ
...
ตับอ่อนอักเสบ รุนแรงส่งผลให้เนื้อตับอ่อนบางส่วนถูกทำลายไป ทำให้เพิ่มเสี่ยงเบาหวาน (ตับอ่อนทำหน้าที่ผลิตอินซูลินที่ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด และป้องกันเบาหวาน) และท้ืองอืด-ท้องเสียบ่อยในระยะยาว (ตับอ่อนทำหน้าที่สร้างน้ำย่อย เมื่อสร้างน้ำย่อยได้น้อยลง จะเพิ่มเสี่ยงต่อการย่อยไขมันได้น้อยลง ทำให้ท้องอืด ท้องเสียบ่อยได้ง่าย)
ตับอ่อนอักเสบส่วนใหญ่ป้องกันได้มากๆ เลย (เชียร์ๆๆๆ)
...
ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
...
ภาษาอังกฤษสบายๆ สไตล์เรา
ต้นฉบับเรื่องนี้คือ ' Have acute pancreatitis? Go to a big hospital' = "เป็นตับอ่อนอักเสบเฉียบพลันหรือ ไปโรงพยาบาลใหญ่(ดีกว่า)"
คลิกลิ้งค์ > คลิกลำโพง-ธงชาติ > ฟัง-ออกเสียงตามเจ้าของภาษา 3 รอบ เพื่อให้จำศัพท์ได้ถูกต้องและเร็ว
...
ย้ำเสียงหนัก (accent) ที่พยางค์แต้มสี กรณีมีตำแหน่งย้ำเสียง 2 ตำแหน่ง, ตำแหน่งที่ย้ำเสียงหนักกว่า คือ พยางค์ที่ใช้ตัวอักษรตัวหนา
ศัพท์ที่น่าสนใจในเรื่องตอนนี้ คือ "ในเมือง-ชานเมือง-บ้านนอก (ชนบท)" ตรงกับภาษาอังกฤษว่า อะไร, คำตอบ คือ 'urban > suburban > rural' ตามลำดับครับ
...
@@ [ urban ] > [ เอ๊อ - เบิ่น ] > http://www.thefreedictionary.com/urban > adjective = ในเมือง เกี่ยวกับเมือง
@ [ suburban ] > [ สะ - เบ๊อ - เบิ่น ] > http://www.thefreedictionary.com/suburban > adjective = นอกเมือง (sub- = ใต้; urban = ในเมือง)
...
@@ [ rural ] > [ รู้ - เหร่า - L ] > http://www.thefreedictionary.com/rural > adjective = ในชนบท บ้านนอก
...
ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]
ที่มา
-
Thank Reuters > Have acute pancreatitis? Go to a big hospital. December 22, 2009. / Source > SOURCE: Gastroenterology, December 2009.
-
นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. > 23 ธันวาคม 2552.
-
ข้อมูล ทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.
