ใกล้เทศกาลคริสต มาส-ปีใหม่ ซึ่งเป็นช่วงหยุดยาวของโลกตะวันตก (ฝรั่ง) และของไทยเราด้วย เว็บไซต์ 'Realage' ของ อ.นพ.ไมเคิล รอยเซน และ อ.นพ.เมฮ์เมด ออซ ตีพิมพ์เรื่อง 'Keep legs healthy with 5 steps' = "รักษาุสุขภาพขา 5 ขั้นตอน" ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ [ Realage ]   

...

เทศกาลหยุดยาวเป็นช่วงที่คนเดินทางกันมาก ขั้นแรก คือ เมาไม่ขับ-ง่วงไม่ขับ และขอให้คิดถึงคนที่จริงใจกับเรา โดยเฉพาะคุณแม่คุณพ่อ

การตอบแทนคุณแม่คุณพ่ออย่างหนึ่ง คือ ทำตัวเราให้ "เย็น" หรือเป็นคนไว้ใจได้... เวลาแม่หรือพ่อคิดถึงเราจะได้เย็นใจ ไม่ร้อนใจ หรือเป็นห่วง-นอนไม่หลับอะไรทำนองนี้

...

ทางหนึ่งที่ทำได้ คือ ใส่ใจสุขภาพให้ดี และไม่ใช้ชีวิตที่เสี่ยง หรือ "ใช้ชีวิตเปลือง" เช่น ดื่มหนัก สูบบุหรี่ ฯลฯ

ช่วงเดินทางไกลเป็นช่วงที่มีการนั่งนาน เกิดการกดทับหลอดเลือดขา โดยเฉพาะบริเวณด้านหลังข้้อเข่า และขาท่อนบนด้านหลัง (ส่วนล่าง) ทำให้การไหลเวียนเลือดช้าลง,

...

ยิ่งถ้าขาดน้ำ -ขาดการเคลื่อนไหวนานๆ แล้ว จะเสี่ยงโรคหลอดเลือดดำอุดตัน (deep vein thrombosis / DVT) ซึ่งถ้าเป็นแล้ว... ขามักจะบวมและใหญ่ รักษายาก หายแล้วเป็นซ้ำได้

ลิ่ม เลือดที่อุดตันอาจหลุดลอยไปในกระแสเลือด ไปอุดหลอดเลือดปอด หรือหลอดเลือดอื่นๆ ทำให้เสียชีวิตได้ ทั้งๆ ที่แข็งแรงและสบายดีมาก่อน

...

วิธีใส่ใจสุขภาพขาและน่องในช่วงเทศกาล หรือเดินทางไกลได้แก่

(1). Take a break = เบรค (พัก) เสียบ้าง > วิธีพักขาระหว่างเดินทางง่ายๆ คือ กระดกข้อเท้าขึ้นลง 10 ครั้งทุกๆ ครึ่งชั่วโมง, เวลากระดกข้อเท้า... ให้วางเท้าราบกับพื้น กระดกข้อเท้าขึ้นลง วิธีนี้จะทำให้ข้อเข่าต้องขยับตามไปด้วย

ถ้าเป็นไปได้... ควรลุกขึ้นยืนแล้วนั่งลงใหม่ทุกชั่วโมง, ลุกไปเข้าห้องน้ำทุก 2 ชั่วโมง

(2). Take a drink = ดื่มบ้าง > อาจารย์ท่านเน้น 'soft drink' หรือ 'nonalcoholic fluids; non- = ไม่; alcoholic = เกี่ยวกับแอลกอฮอล์; fluids = ของเหลวหลายชนิด' 

แอลกอฮอล์เพิ่มการขับปัสสาวะ ทำให้เสี่ยงต่อการขาดน้ำ (dehydration; de- = นำออก; hydra = น้ำ), ส่วนเครื่องดื่มอื่นๆ รวมทั้งชา-กาแฟไม่ทำให้เกิดการขาดน้ำ (ดื่มดีกว่าไม่ดื่ม)

...

ก่อนเดินทางไกลควรเข้าห้องน้ำ ปัสสาวะเสียก่อน เพื่อป้องกันกระเพาะปัสสาวะโป่งพอง ซึ่งเพิ่มเสี่ยงกระเพาะปัสสาวะแตกกรณีมีอุบัติเหตุ

ก่อน เดินทางไกลควรเดินกลับไปกลับมาเร็วๆ คราวละ 10 นาทีบ่อยๆ เพื่อให้หลอดเลือดทำงานได้ดีขึ้น และไม่กินอาหารที่มีแป้ง-น้ำตาลสูง ซึ่งจะทำให้น้ำตาลในเลือดสูง ทำให้เลือดข้นและหนืดขึ้น

...

ถ้าเมารถง่าย... ควรกินอาหารที่มีขิง หรือเตรียมยาแก้เมารถ (ต้องกินล่วงหน้าจึงจะได้ผลดี) ไว้ให้พร้อม

...

(3). Don't take a drag (drag = พ่นควัน สูบบุหรี่ ลากของ) = ไม่สูบบุหรี่ > บุหรี่เพิ่มเสี่ยงหลอดเลือดดำอุดตัน

(4). Take it off = ถอดมันออก > Avoid tight clothing (avoid = หลีกเลี่ยง; tight = คับ) = หลีกเลี่ยงการสวมเสื้อผ้าคับ 

การใส่เสื้อผ้าคับ หรือรัดเข็มขัดแน่น เพิ่มความดันในช่องท้อง เพิ่มเสี่ยงโรคกรดไหลย้อน เพิ่มเสี่ยงหลอดเลือดดำอุดตัน

(5). Take a break (putting legs up) = พักขาโดยทำท่ายกขาสูง เพื่อช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือด

ให้ นอนชิดฝาผนัง แล้วยกขาพาดไปบนฝาผนัง ให้ขาสูง 10-15 นาทีถ้าทำได้, ถ้าทำไม่ได้... การเดินไปเดินมาเร็วๆ บ่อยๆ ช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดที่ขาได้

...

ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

...

 ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]

ที่มา                                                         

  • นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. > 22 ธันวาคม 2552.
  • ข้อมูล ทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.