รู้ได้อย่างไรว่าดี ว่าถูก ไม่ผิดพลาด มีอะไรที่บกพร่อง ยังไม่แน่ใจ ยังไม่ชัดเจน หลงทาง หลงตนเอง อยู่หรือเปล่า จึงต้องมาช่วยกันดู ช่วยกันคิด ช่วยกันแก้ไข และ ช่วยกันพัฒนา เพื่อความถูกต้อง สำเร็จ เกิดประโยชน์ต่อผู้รับบริการ ผู้มีส่วนได้ ส่วนเสีย และอื่นๆ

สวัสดีครับ

หลายวันก่อนผมได้สอนเกี่ยวกับความรู้เกี่ยวกับการประกันคุณภาพเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ให้แก่นักศึกษารังสีเทคนิคได้รับทราบ จึงอยากนำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ครับ

 

 

ภาพที่เห็นเป็นภาพที่ส่ง forward mail มาให้

 

ใต้ภาพเขียนว่า คุณได้เห็นภาพก้นของผู้หญิงที่อยู่หลังหรือไม่?

 

ตอนแรกที่ผมมองแบบผ่านๆ ผมก็มองเห็นก้นผู้หญิง ตามคำถามจริง แต่เมื่อมองใหม่ ก็ไม่ใช่อย่างที่เห็น

 

สิ่งที่เห็น อาจไม่ใช่สิ่งที่เป็นจริง

 

 

ดังนั้น การบริหารจัดการที่ดี ควรมีการประกันคุณภาพ ที่เป็นกิจกรรมหนึ่ง ที่จะเข้ามาช่วยประเมินว่า สิ่งที่ทำ (ที่คิดว่าดี หรือถูกต้องแล้ว) อาจไม่ใช่ก็ได้ การใช้เครื่องมือมาตรวจสอบ การมีบุคคลภายนอก การมีผู้มีส่วนได้ ส่วนเสียในกิจกรรมนั้น การมีเพื่อนมาช่วยเพื่อน ช่วยกันมอง ช่วยกันคิด ช่วยกันพัฒนา ย่อมดีกว่าทำเพียงคนเดียว หรือกลุ่มเดียว หรือไม่ได้ตรวจสอบ เพราะเชื่อมั่นว่าดี ว่าถูก ว่าไม่ผิดพลาดเลย 

 

 

ในทางการแพทย์ก็เช่นกัน การตรวจวินิจฉัยด้วยเครื่องสร้างภาพทางรังสี เราแน่ใจได้อย่างไร? ว่าเครื่องมือสร้างภาพของอวัยวะในร่างกายผู้ป่วยออกมาถูกต้องเราจึงต้องมีการตรวจสอบและการประกันคุณภาพ เป็นประจำวัน ประจำเดือน ประจำปี หรือ เมื่อสงสัยว่าจะมีความบกพร่องของเครื่องมือหรือไม่เช่นกัน

 

 

ในภาพเป็นตัวอย่างของ ภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ช่องท้อง บริเวณลูกศรชี้ แสดงบริเวณตับที่ผิดปกติ เราเชื่อได้อย่างไรว่า ที่ตับมีรอยโรคอย่างที่เห็น มีจำนวนสิ่งผิดปกติเท่าที่เห็น 

ดังนั้น เราก็จำเป็นต้องมีการตรวจสอบว่าเครื่องมือมีความถูกต้อง เที่ยงตรง เช่น การตรวจสอบรายละเอียดการมองเห็นเส้นคู่ (Line pair) ขนาดเล็กใหญ่ที่แตกต่างกัน เพื่อทำให้แน่ใจว่า เครื่องเอกซเรย์มีคุณภาพในการสร้างภาพที่มีรายละเอียดดีหรือไม่ดีอย่างไร?

ถ้าเครื่องที่ดี ต้องสามารถให้มองเห็นเส้นคู่ที่มีขนาดเล็กได้ดี เป็นต้น

การตรวจสอบค่าตัวเลขซีที

 

ภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์จากการการตรวจสอบการวัดค่าตัวเลขซีที (CT Number) ว่าแต่ละตำแหน่งที่สนใจนั้น มีความถูกต้องเพียงใด ก่อนที่จะนำค่าที่ได้ มาใช้วัดค่าความหนาแน่นของเนื้อเยื่อในร่างกายผู้ป่วยประกอบการตรวจวินิจฉัย

 

 

จากตัวอย่างเหล่านี้ ช่วยทำให้เห็นคุณค่าของการประกันคุณภาพได้ว่า ทุกสิ่ง ทุกอย่าง อาจเกิดมีข้อบกพร่อง มีความผิดพลาดได้ อาจจะเกิดขึ้นเร็วหรือช้าแตกต่างกัน ดังนั้นการตรวจสอบและการประกันคุณภาพ (ทุกสิ่ง ทุกอย่าง) ช่วยลดความผิดพลาด ลดความคลาดเคลื่อน ช่วยยืนยันความถูกต้องได้ เมื่อพบความบกพร่อง จะได้แก้ไข ทำให้ดีขึ้น หรือดีคงเดิมได้ทันเวลา

 

 

ในชีวิตจริง ก็เช่นกัน การทบทวน การขอคำปรึกษา การหยุด เพื่อคิด ตั้งสติ ทำสมาธิ คิดก่อนทำ ทำหลังคิด ก็เป็นการประกันคุณภาพชีวิตอย่างหนึ่ง ครับ