ผู้วิจัย..ต้องไม่ล่วงละเมิดสิทธิมนุษยชนของกลุ่มเป้าหมายที่เราศึกษา

      ในการอบรมเชิงปฏิบัติการของสมาคมวิจัย 9-13  พฤศจิกายน 2552 ที่ผ่านมา มีประเด็นสำคัญที่ทุกคนได้หยิบยกขึ้นมาพูดคุยคือเรื่องจรรยาบรรณของการวิจัย เพราะในการวิจัยโดยทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ หรือวิจัยเชิงคุณภาพ กิจกรรมอย่างหนึ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ก็คือ การเก็บข้อมูลจากบุคคล ชุมชน หรือองค์กร ที่ตกอยู่ภายใต้สภาพของกลุ่มตัวอย่างที่ถูกวิจัย  การที่เขายอมอุทิศข้อมูลให้แก้การวิจัย นั้นก่อให้เกิดประโยชน์แก่ส่วรวมทั้งทางตรงและทางอ้อม ดังนั้นผู้วิจัยจะต้องมีจริยธรรมในการไม่ล่วงละเมิดสิทธิมนุษยชนของบุคคล กลุ่มบุคคล หรือชุมชนที่เราทำการศึกษา

     ในการทำแบบฝึกปฏิบัติการภาคสนาม ในตอนแรก พวกเรามีการใส่ชื่อบุคคล ชื่อหมู่บ้าน ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเราก็ต้องลบออก เพราะการใส่ชื่อบุคคล สถานที่ดังกล่าวอาจไปกระทบกระเทือนต่อการดำเนินชีวิตของเขา  ดังนั้นการไม่เปิดเผยนามเป็นเรื่องที่เราควรจะกระทำให้มากที่สุด นักวิจัยต้องรักษาความลับของผู้ให้ข้อมูล พยายามหลีกเลี่ยงก้าวก่ายเรื่องส่วนตัวที่ไม่ควรเปิดเผย

    การจดบันทึก  การบันทึกเสียงและเอกสารเฉพาะ เราก็ต้องมีการของอนุญาตก่อน  หากมีการตีพิมพ์เผยแพร่เรื่องราวที่ไม่ได้รับอนุญาตผู้วิจัยต้องรับผิดชอบ

  เราต้องมีการปกป้องสวัสดิภาพและเกียรติภูมิของผู้ให้ข้อมูลที่เราทำการศึกษาวิจัย ในกรณีที่มีการนำเรื่องราว ที่อาจทำให้เกิดความเดือดร้อนใจไปเสนอแก่สาธารณชนจะต้องมีการอภิปรายและวางแผนอย่างรอบคอบ

     ความยินยอมของผู้ให้ข้อมูล ผู้วิจัยต้องบอกให้ผู้ให้ข้อมูลได้ทราบล่วงหน้าถึงวัตถุประสงค์ของการวิจัยขั้นตอนต่างๆ ของการวิจัยและการนำข้อมูลนั้นไปใช้

     การให้สิ่งตอบแทนแก่ผู้ให้ข้อมูล รวมไปถึงการให้ของขวัญ เราก็ต้องมีการระมัดระวัง การให้นั้นควรให้เพื่อเพื่อเป็นการตอบแทนจริงๆ ไม่ใช่เป็นการให้เพื่อทำให้บุคคลยินยอมให้ความร่วมมือใหการทำวิจัย ดังนั้นถ้ามีคำถามว่า ควรจะให้สิ่งตอบแทนแก่ผู้ถูกวิจัยหรือไม่ ย่อมไม่มีคำตอบที่ตายตัว เราต้องพิจารณาความเหมาะสมและความจำเป็นในแต่ละสถานการณ์

      สรุปว่า จริยธรรมเป็นเรื่องที่มีความจำเป็นที่นักวิจัย และการทำวิจัยทุกรูปแบบต้องให้ความใส่ใจ เราต้อง ให้เกียรติ ยกย่องขอบคุณผู้ที่ให้ข้อมูล และมีจริยธรรมในเรื่องของการรักษาความลับของข้อมูล การปกป้องสวัสดิภาพและเกียรติภูมิของบุคคล การให้สิ่งตอบแทน กฎหมายและศิลธรรม  และเราไม่ต้องกังวล เมื่อใดที่เราทำงานด้วยความซื่อตรง ถูกต้องมีความยืดหยุ่น มุ่งประโยชน์แก่สังคมส่วนรวม  ไม่ขัดต่อมโนธรรมของบุคคลโดยทั่วไปแล้วก็ไม่น่าจะขัดต่อจริยธรรมของการวิจัย..ขอให้ทุกท่านผลิตงานวิจัยดีๆ ให้แก่งาน กศน. ของเราเยอะๆ                        

                         1.  ขอบคุณ  อาจารย์และเพื่อน ๆน้อง หลาน ๆ ที่เข้าร่วมเสวนาพูดคุยแลกเปลี่ยนความรู้ในการอบรมปฏิบัติการ ระหว่าง  วันที่ 9-13 พฤศจิกายน 2552 ที่โรงแรมบางกอกพาเลซ

                        2.ตำราประกอบการสอนและการวิจัยของ อ. ดร.เบญจาและคณะ"การศึกษาเชิงคุณภาพ : เทคนิคการวิจัยภาคสนาม "