สูเราะฮฺอัน-นิสาอฺ อายะฮฺที่ 58
إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤدُّواْ الأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ النَّاسِ أَن تَحْكُمُواْ بِالْعَدْلِ إِنَّ اللّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُم بِهِ إِنَّ اللّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا =
ความหมายของอายะฮฺ
แท้จริงอัลลอฮฺทรงมีบัญชาแก่พวกเจ้า ให้พวกเจ้ามอบความไว้วางใจแก่ผู้ทรงสิทธิ์ของมัน และเมื่อพวกเจ้าทำการตัดสินในระหว่างมนุษย์ทั้งหลาย พวกเจ้าจะต้องตัดสินด้วยความยุติธรรม แท้จริงเป็นการดียิ่งนักที่พระองค์ทรงตักเตือนพวกเจ้าในสิ่งนั้น แท้จริงอัลลอฮฺทรงได้ยินอีกทั้งทรงมองเห็น
คำอธิบาย
อายะฮฺนี้ได้กำหนดอุดมการณ์อันยิ่งใหญ่ 2 อุดมการณ์แก่มนุษยชาติ คือ การรักษาความไว้วางใจ และการตัดสินด้วยความยุติธรรม จากอุดมการณ์ทั้งสองนี้เองที่สร้างสังคมแห่งสันติสุข และเป็นสังคมแห่งความเสมอภาคเท่าเทียมระหว่างมนุษย์
อัล-อะมานาต ( اَلأَمَانَات ) เป็นคำพหูพจน์ ของ อัล-อะมานะฮฺ (اَلأَمَانَة) มีความหมายครอบคลุมทุกสิ่งทุกอย่างที่ถูกมอบหมายและได้รับความไว้วางใจ อัล-อะมานาตจึงเป็นสิ่งที่ผู้ได้รับความไว้วางใจต้องเอาใจใส่ดูแล รวมทั้งต้องปฏิบัติหรือส่งมอบมันคืนแก่ผู้มอบหมายเมื่อถึงกำหนดเวลา ดังนั้นทรัพย์สินที่ถูกฝากดูแลจึงเป็นอามานะฮฺ การรักษาความลับของบุคคลอื่นเป็นอะมานะฮฺ การภักดีต่ออัลลอฮฺเป็นอะมานะฮฺ สิทธิของบุคคลอื่นเป็นอะมานะฮฺ การปฏิบัติหน้าที่ซึ่งถูกมอบหมายเป็นอะมานะฮฺ
อัลลอฮฺทรงมีคำสั่งให้ปฏิบัติต่อความไว้วางใจเหล่านี้ตามแนวทางที่ถูกต้อง และต้องไม่ปล่อยปละละเลยเป็นอันขาด แม้ว่าสิ่งนั้นอาจนำมาซึ่งความเหน็ดเหนื่อยต่อผู้ถูกมอบหมาย ที่เป็นเช่นนี้เพราะการเอาใจใส่ดูแลต่อสิ่งที่ถูกมอบหมายจะนำมาซึ่งความพึงพอพระทัยของอัลลอฮฺและความยินดีของมนุษย์ เป็นการรักษาผลประโยชน์ของส่วนรวม ในทางตรงกันข้ามการปล่อยปละละเลย ไม่รักษาอะมานะฮฺจะเป็นสิ่งอันนำมาซึ่งความเดือดร้อนทั้งในโลกนี้และอาคีเราะฮฺ เป็นการทำลายความไว้วางใจและความเชื่อมั่นระหว่างกันทางสังคม พระองค์อัลลอฮฺได้กล่าวถึงการบิดพลิ้วไม่รักษาอะมานะฮฺว่า
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَخُونُواْ اللّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُواْ أَمَانَاتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ =
ความว่า “ โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย พวกเจ้าอย่าบิดพลิ้วต่ออัลลอฮฺและศาสนทูต และอย่าบิดพลิ้วต่อความไว้วางใจ(ที่ผู้อื่นมอบแก่)พวกเจ้า ทั้งๆที่พวกเจ้าก็รู้ดี”
(สูเราะฮฺอัล-อัมฟาล อายะฮฺที่ 27)
ศาสดามุฮัมมัดได้กล่าวถึงเรื่องนี้เช่นกัน ว่า
لاَ إِيْمَانَ لِمَنْ لاَ أَمَانَةَ لَهُ
ความว่า “ ไม่มีการศรัทธาสำหรับผู้ที่ไม่มีอะมานะฮฺ(ความไว้วางใจ)แก่เขา”
(รายงานโดยอะหฺมัด)
ส่วนความยุติธรรมนั้นเป็นพื้นฐานของการปกครอง และยังเป็นพื้นฐานที่ทำให้กิจกรรมทั้งหลายเป็นระเบียบ ความยุติธรรมเป็นสิ่งที่ผู้ปกครองต้องมอบให้แก่ผู้ถูกปกครองโดยเสมอภาคกัน ทั้งความยุติธรรมในด้านที่เป็นสิทธิและหน้าที่ เหตุนี้อัลลอฮฺจึงมีคำสั่งให้ดำรงความยุติธรรมแก่ทุกคน แม้ปรากฎว่าบุคคลเหล่านั้นเป็นศัตรู หรือแม้ว่าบุคคลเหล่านั้นเป็นคนต่างศาสนิก ดังนั้นผู้เป็นพ่อต้องดำรงความยุติธรรมในครอบครัว ผู้นำต้องสร้างความยุติธรรมให้เกิดขึ้นระหว่างผู้อยู่ใต้ปกครอง ครูต้องให้ความยุติธรรมต่อนักเรียนโดยเสมอภาคเท่าเทียมกัน ผู้พิพากษาต้องตัดสินความโดยเที่ยงธรรมระหว่างคู่กรณีทั้งสองฝ่าย
มุสลิมเป็นผู้ดำรงความยุติธรรมในทุกๆกิจกรรมของพวกเขา
บทสรุป
- ความไว้วางใจและความยุติธรรมเป็นสิ่งที่ยิ่งใหญ่ ดังนั้นมุสลิมจึงต้องสร้างจิตสำนึกในเรื่องดังกล่าว โดยแสดงออกทั้งการกระทำและคำพูด
- มนุษย์ต้องพึงระลึกอยู่เสมอว่า อัลลอฮฺเป็นผู้ทรงรอบรู้และเป็นผู้ทรงตอบแทนการกระทำทุกอย่างของพวกเขา ทั้งนี้เพื่อจะได้ระมัดระวังตัวเองในการรักษาอะมานะฮฺและการดำรงความยุติธรรม
