เซียนให้ IV

พูดถึงเรื่องการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ขอแจมด้วยคน

โครงการค้นหาเซียนเป็นอีก 1 โครงการของคกก. PCT (รพ.สูงเนินปี 2552) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เจ้าหน้าที่ในรพ.ได้มีส่วนร่วมในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ในการทำงาน (กระตุ้นให้เกิดเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในองค์กรอย่างต่อเนื่อง)

ขั้นตอนการดำเนินงาน

1. กำหนดความหมายของเซียน (ผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ ชำนาญเฉพาะด้าน มีความรู้,ทักษะ, เทคนิค, มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ เป็นที่ยอมรับของบุคคลทั่วไปไม่พบปัญหาข้อร้องเรียน ความเสี่ยงต่างๆ)

2. ให้แต่ละหน่วยงานเสนอชื่อผู้ที่เป็นเซียนของหน่วยงานตนเอง

3. รวบรวมและกำหนดประเด็นการแลกเปลี่ยน (ที่แต่ละงานเสนอ) ในแต่ละเดือน

4. กำหนดรูปแบบการเล่า : พูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น (Coffee meeting), เล่าจากประสบการณ์ (Story telling), การปฏิบัติจริง

5. นำประเด็นที่ได้มารวบรวมเป็นมาตรการ (เก็บเป็นคลังความรู้)

วันนี้ขอเล่าประเด็นแลกเปลี่ยนเรียนรู้ "เรื่องการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ"

ประสบการณ์ผู้ให้บริการ : ถ้าแทงไม่ได้ใน 2 ครั้งแรก ใจเริ่มเสีย, เห็นเส้นชัดมากแต่แทงไม่ได้ซะนี่, ถ้าเป็นเจ้าหน้าที่ด้วยจะเกร็ง กลัวแทงไม่ได้ในครั้งแรก เสียวๆ, ไม่อยากแทงครั้งที่ 3 ต้องการหาผู้ช่วย, ไม่อยากให้ญาติมาเฝ้าดู ฯลฯ

ประสบการณ์ผู้รับบริการ : เจ็บนะถูกแทงเข็ม 3-5 ครั้ง, เปลี่ยนคนเถอะถ้าแทงไม่ได้ อย่าดำน้ำเลย(ขอครั้งเดียวได้ป่าว), ผิดด้วยหรือที่อ้วน+เส้นหายาก, รอยแทงเข็มเขียวช้ำ ระบมไปหมดแล้ว

ประเด็นที่ได้

- เลือกแทงแขนข้างที่ไม่ถนัด (เหลือข้างถนัดไว้ทำกิจกรรม) ในเด็กเลือกแขนที่ไม่ดูดนิ้วมือ

- เช็ด 70%Alcohol รอให้แห้งก่อน (ไม่งั้นจะทั้งเจ็บและแสบ แถมไม่ Sterilt อีก)

- กรณีเส้นหายากใช้วิธีคลำเส้น(เดาตาม anatomy หลอดเลือดดำ)ใช้นิ้วชี้สัมผัสกับผิวหนังผู้ป่วย กดปล่อยซ้ำๆเส้นเลือดจะนุ่ม อุ่น(ถ้าเป็นเส้นเอ็น หรือหนังเนื้อเยื่อที่บวมจะแข็ง ไม่ฟูนุ่ม)

- ถ้าอากาศเย็น หรือเด็กผ่านการเช็ดตัวมา เส้นไม่ขึ้นใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นประคบให้เส้นเลือดขยายตัว

- ถ้าเส้นเลือดสั้น ให้แทงส่วนไกลจากบริเวณที่ต้องการก่อนไปถึงเส้น

- กรณีที่เส้นเลือดเข็งหรือดิ้น ให้ยกเส้นขึ้นแล้วค่อยแทงเข็ม

- หงายปลายเข็มขึ้น วางเข็มทำมุม 15 – 30 ˚ ดึงผิวหนังให้ตึง แทงปลายปากฉลามผ่านทะลุผิวหนังถึงเส้นเลือด รอให้เส้นเลือดไหลย้อนกลับเข้า Medicut

- ตั้งสติก่อนแทงเข็ม (บ่อยครั้งที่เห็นเส้นชัดมาก แต่แทงไม่ได้)

ผลจากการนำไปใช้

* ได้นำประเด็นการแทง IV กรณีเส้นเลือดสั้นมาใช้ โดยแทงส่วนไกลจากบริเวณที่ต้องการก่อนไปถึงเส้น ทำให้เข็มอยู่ในตัวผู้ป่วยทั้งหมด และปิดพลาสเตอร์ ทำให้ Medicut อยู่ได้นานขึ้น (สมัยก่อนจะใช้วิธีแทงเข็มเพียงครึ่งเดียว เหลือเข็มอีกครึ่งไว้ด้านนอกตัวผู้ป่วย และปิดพลาสเตอร์ โอกาสที่ Medicut หัก, เลื่อนหลุดจะสูงมากเพราะปลายเข็มเข้าเส้นเพียงเล็กน้อย) ต้อลขอบคุณเทคนิคนี้

* ได้นำประเด็นการตั้งสติ, เดา anatomy หลอดเลือดดำมาใช้เวลามองไม่เห็นเส้น จะมองมือตนเองและมือผู้ป่วยเพื่อเปรียบเทียบแนวเส้นเลือด กดปล่อยซ้ำๆและก็เดาถูกจริงๆ "วันนี้โชคดีแทงครั้งเดียว" เป็นคำพูดของผู้ป่วยรายหนึ่งที่ไม่เคยถูกแทงน้ำเกลือได้ภายใน 1 ครั้ง (กับคำพูดที่แสนธรรมดา แต่ทำให้ฉันรู้สึกว่าผู้ป่วยดีใจมาก ฉันเองก็เช่นกัน)

มีอีกหลายข้อคิดเห็น วันหลังจะนำมาเล่าอีกนะคะ