คำเดิมโบราญ หอมดอกจิก คิดฮฮดบ้านหลังหอมดอกฮัง คิดฮอดบ้านเก่าหอมดอกคัดเค้า คือสิเถ้าบ่เป็นเห็ดกระด้าง จับข้างขอนจิกสิกกะสิกมาถ้อน คลองหลายน้องกะเมื่อยเห็นดงเป็นบ้าน เห็นเมืองเป็นป่าเห็นท่าน้ำ เป็นด้าวด่านเสือเห็นว่าขี้ฝอยน้อย อย่ากลอยใจฟ้าวนั่งลางเทื่องูอยู่ลี้ ในฮั่นสิตอดตาย แปลว่า (สอนว่าอย่าประมาทกับการพลัดพราก) คิดจะไปไหนหรือทำอะไรให้คิดให้ดีตัดสินใจให้ดี เดี๋ยวจะเสียใจภายหลัง เปรียบเปรยไปถึงการย้ายบ้านจะคิดถึงบ้านเก่าเสมอ ๆ หรือ การตัดสินใจจะทำอะไรให้แน่ให้นอน อย่าเปลี่ยนไปเปลี่ยนมาอาจจะมีคนรอความหวังไปด้วย อย่าได้ประมาทต่อสิ่งเล็กน้อย เช่น ขยะกองเล็ก ๆ ก็อย่าประมาทอาจมีงูหลบซ่อนอยู่ได้ ปรัชญา หรือ คำคมบางอย่างโบราณจะแอบแฝงข้อคิดให้พิจารณา บางครั้งบางเวลาก็ยากที่จะตีความ นำมาเขียนใหม่ ดอกจำปาคงหอมกลุ้ม ผักอิหุมปุ้มแตกง่า ยอดผักขาง่าออกซ้อน ตอนฝนฟ้าสิหล่าถอย ลมวอย-วอยอยู่ทางพี้ เป็นอีกปีที่พ้นผ่าน ฤดูกาลฝนสั่งฟ้า คงเตรียมผ้าถ้าห่มหนาว พรรษาคราวกฐินแล้ว แนวเจ้าหัว-จัวน้อยเปลี่ยน กลับใจเวียนไปอยู่บ้าน บ่หานเฝ้าตำแหน่งสงฆ์ เหลียวเห็นดงคือเป็นบ้าน เห็นเฮือนซานพาลเป็นป่า หม่องธารากับท่าน้ำ อย่าถามซี้เป็นด่านเสือ อย่าหวนเฟือหญ้ากองน้อย เห็นขี้ฝอยอย่าหวนนั่ง พึงระวังแมงงอดง้าว คราวงูเงี้ยวเกี่ยวตะขอ หม่องได๋น้อสิคือบ้าน ทางเฮือนซานบ้านเกิดเก่า กินข้าวเหม่าซุบบักมี่ มีลุงป้าพ่อแม่ตน พี่น้องเอ๊ย ผมไม่บังอาจจริง ๆ ว่าผมโพสไว้ผิดที่ผิดทางหรือไม่ คิดว่าเป็นหมวดภาษา วัฒนธรรม ผิดถูกท่านควรชี้แนะด้วยครับ เพราะความด้วยซึ่งปัญญา
เวอร์ชั่นใหม่อ่านแล้วขำเล็ก ๆ ครับ ส่วนของเก่าเป็นคำสอนให้ไตร่ตรองและไม่ประมาท คำสอนเหล่านี้มักซ่อนอยู่ในวรรณกรรมพื้นบ้านในหลายรูปแบบ ส่วนใหญ่สืบทอดแบบเรื่องเล่าบ้าง เพลงกลอน การละเล่นบ้าง สูญหายไปเยอะน่าเสียดาย
อยากเห็นมานานแล้ว ชอบมากครับ ผมจัดตั้งสภาวัฒนธรรมหมู่บ้าน กำลังรวบรวมผญา และอยากได้คนพูดผญา
มาเล่าขานให้เด็กรุ่นหลังได้เห็น ได้ชื่นชม เพื่อจะได้รักถิ่นเกิดของตน
ด้วยความขอบคุณสำหรับ Comment ครับ แต่ก็ว่าหล่ะครับ ของเก่ามันของอนุรักษ์ ส่วนของใหม่ ก็ตามสติปัญญาอันน้อยนิด
ของลูกหลาน ที่ล่วงเลยกาลมามากแล้ว ฮ่า ๆ ๆ ขอบคุณด้วยความจริงใจครับผม