“พัฒนาตน เพื่อการเป็นคนคุณภาพ”

เรื่องเล่าเร้าพลังจากการจัดการความรู้ 

 

             การจัดการความรู้ จากที่ทราบได้นั้น คือ การรวบรวมองค์ความรู้ที่มีอยู่ในส่วนราชการซึ่งกระจัดกระจายอยู่ในตัวบุคคลหรือเอกสาร มาพัฒนาให้เป็นระบบ เพื่อให้ทุกคนในองค์กรสามารถเข้าถึงความรู้และพัฒนาตนเองให้เป็นผู้รู้ รวมทั้งปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในการนำการจัดการความรู้มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อการพัฒนาของผม สิ่งแรกนั่นก็คือ พยายามเข้าร่วมประชุม หรือเข้าร่วมอบรมสัมมนาให้บ่อยที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพราะให้การประชุมนั้นนอกจากจะมีเรื่องที่ต้องแจ้งให้ทราบแล้วในบางประเด็นก็ต้องขอมติเพื่อลงความเห็น ซึ่งในการลงความเห็นนั้นก็จะต้องให้เหตุผลด้วย เพื่อเป็นการฝึกความกล้าคิด กล้าพูด และในการอบรมสัมมนาก็จะมีกิจกรรมต่างๆมากมายที่ให้เราร่วมคิดร่วมทำ เสมือนเป็นการฝึกกระบวนการคิด การทำงานได้เป็น อย่างดีอีกด้วยและตัวของผมนี้จะมีสมุดบันทึก อยู่ 1 เล่ม เพื่อบันทึกสิ่งที่ทำในแต่ละวันว่าทำอะไรบ้างและวันต่อไปจะต้องทำอะไรต้องไปที่ไหนหรือเปล่า หรืออาจจะมีการระบายความรู้สึกต่างๆนานา เหมือนกับใครหลายคน แต่สิ่งที่เขียนเพิ่มขึ้นมานั่นก็คือ ผมจะเขียนสิ่งที่ผมได้รับด้วยว่าในการทำกิจกรรมในวันนั้นๆได้เกร็ดความรู้เล็กๆน้อยๆ อะไรบ้าง แม้กระทั่งไปชมการแสดงหรือชมภาพยนตร์ผมก็ต้องตอบตัวเองให้ได้ว่าผมได้อะไรจากการแสดงหรือภาพยนตร์เรื่องนั้นๆ และแต่ละกิจกรรมที่ทำนั้นมีสิ่งใดที่เราควรปรับปรุง เสมือนเป็นการถอดบทเรียนนั่นเอง อีกสิ่งที่ผมได้ทำและคิดว่าหลายคนที่ยังไม่เคยทำก็ต้องทำเช่นกัน นั่นก็คือการเขียนบล็อก โดยผมได้เป็นสมาชิก Gotoknow.org ซึ่งเป็นบล็อกของคนทำงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และ learners.in.th เป็นบล็อกที่คนรุ่นใหม่มาร่วมแบ่งปันความรู้ แต่บล็อก Gotoknow.org นั้นผมก็ได้เข้าไปบ้างซึ่งได้โพสต์เรื่องไว้แค่สองเรื่อง ด้วยเหตุไม่กล้าโพสต์มากเพราะสมาชิกบล็อกนั้นมีแต่ผู้ที่ทำงานและแต่ละคนต่างก็มีประสบการณ์ที่เจนจัด ผมจึงทำเพียงแค่เข้าไปอ่าน เพื่อหาความรู้ที่ผู้ใหญ่หลายๆคนนำมาแบ่งปันเท่านั้น แต่จะเอาเข้าใช้บ่อยที่ learners.in.th ถึงแม้ผมจะเริ่มการเขียนบล็อกได้ไม่นาน แต่ผมคิดว่า ในการเขียนบล็อกนั้นเป็นสิ่งที่ดี มีประโยชน์มาก และการเขียนบล็อกก็ไม่ใช่เรื่องไร้สาระ ตรงกันข้ามล้วนแต่มีสาระมากด้วยซ้ำ เพราะว่าสมาชิกแต่ละคนจะนำเรื่องมาโพสต์ไว้ให้อ่านล้วนแล้วแต่เป็นเรื่องที่ดี มีสารประโยชน์ แม้แต่เรื่องราวที่เขาใช้ชีวิตประจำวันก็อาจมีประโยชน์ไม่มากก็น้อยเมื่ออ่านแล้วก็สามารถนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้กับการทำกิจกรรม การเรียน การใช้ชีวิตประจำวันได้เป็นอย่างดี อีกทั้งยังเป็นการแลกเปลี่ยนทัศนะคติ ความคิด ประสบการณ์ต่างๆมากมาย ให้คนอื่นที่เขาไม่รู้ในบ้างเรื่อง ก็ได้รู้ อาจจะเป็นเพียงแค่เล็กน้อย แต่ก็ถือว่าเป็นสิ่งที่ดี และวิธีการจัดการความรู้ของผมอีกวิธีนั่นก็คือ พยายามร่วมกิจกรรมให้มากและหลากหลาย อาจจะเป็นแค่กิจกรรมกลุ่มภายในชั้นเรียนก็ได้ เช่น การนำเสนองาน ในฐานะที่เราเป็นตัวแทนในการนำเสนอ นอกจากเราจะต้องศึกษาเนื้อหาที่เราจะต้องนำเสนออย่างละเอียดแล้ว เมื่อนำเสนอเราอาจจะนำความรู้ที่มีอยู่มาใช้ประกอบในการบรรยาย หรืออธิบายให้ผู้ฟังเข้าใจมากยิ่งขึ้น และสามารถฝึกการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้ ฝึกทักษะในการเป็นผู้พูดที่ดีอีกด้วย ถึงแม้ว่าเราจะได้เรียนมาก็ตามในวิชาภาษาไทยในระดับชั้นมัธยมศึกษาหรือระดับอุดมศึกษาก็ตาม แต่ถ้าเราไม่ได้นำมาใช้หรือปฏิบัติก็มิได้เกิดผลแต่อย่างใดเพราะในบางครั้งสถานการณ์จริงอาจแตกต่างจาความคิดหรือทฤษฎีด้วยซ้ำ และกิจกรรมที่ใหญ่ๆ ในแต่ละกิจกรรมก็จะหน้าที่แต่ละอย่าที่แตกต่างกันออกไป ผมจะพยายามทำในหน้าที่ที่คิดว่าตนเองนั้นถนัด เพื่อเป็นการพิสูจน์ว่าเรานั้นมีความสามารถในด้านนั้นๆ จริงและพยายามเรียนรู้หน้าที่อื่นๆ กับเพื่อนๆที่ร่วมกิจกรรมด้วยกันเพื่อเสริมทักษะในการทำงานให้หลากหลาย อีกทั้งเป็นการเพิ่มพูนความรู้ให้มากขึ้น ถ้าเป็นไปได้เราก็ต้องลองเป็นผู้นำในการจัดกิจกรรม อย่างเช่นในช่วงปิดภาคเรียนภาคฤดูร้อนที่ผ่านมา ผมมีโอกาสทำกิจกรรมกับเยาวชนในหมู่บ้าน ภายใต้ชื่อกลุ่ม "ยุวอนุรักษ์" ซึ่งผมได้ปรึกษากับผู้ใหญ่บ้านและเจ้าอาวาสวัด ทั้งสองท่านก็เห็นชอบและสนับสนุนให้ทำ กิจกรรมภายในกลุ่มนั้นไม่ได้มากมายอะไร แต่เป็นการเรียนรู้ถึงสิ่งที่มีในชุมชน วัฒนธรรมและวิถีชีวิต เช่น การศึกษาเกี่ยวกับประเพณีวันสงกรานต์ ประเพณีแห่ดอกไม้ซึ่งเป็นประเพณีที่มีอยู่ในท้องถิ่น การสวดสรภัญญะ การเรียนภาษาขอมโบราณโดยลักษณะของการดำเนินกิจกรรมที่ผมพาน้องๆทำนั้นก็ล้วนแล้วแต่เป็นสิ่งที่ได้เรียนรู้จากการเข้ากิจกรรมที่ทางมหาวิทยาลัยจัดขึ้นทั้งสิ้น อาทิ เขียนความคาดหวังก่อนเข้าร่วมกิจกรรม ซึ่งเป็นวิธีที่กองกิจการนิสิตใช้บ่อยครั้งก่อนจะเริ่มทำกิจกรรมต่างๆ ใช้หลักของ PDCA ของการทำประกันคุณภาพมาใช้ในการทำกิจกรรมย่อย เพื่อเป็นฝึกทักษะให้รู้จักกระบวนการ ขั้นตอน ในการทำงาน โดยกิจกรรมในครั้งนั้นผมประทับใจมากถึงว่าเป็นเพียงแค่ระยะเวลาเพียงไม่กี่วันแต่ก็สามารถนำสิ่งที่ผมได้ฝึกและปฏิบัติมานั้นได้ทำการต่อยอดให้ผู้อื่นได้รับรู้เช่นกัน
                จะเห็นได้ว่ากิจกรรมนั้นเป็นสิ่งที่สามารถฝึกให้ผู้ที่ร่วมปฏิบัติมีความรู้และทักษะ กระบวนการในการทำงาน ซึ่งตรงกับคำที่ว่า การเรียนทำให้คนมีงานทำและกิจกรรมทำให้คนทำงานเป็น และถ้าทุกคนนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้หรือสานต่อก็จะเกิดคุณประโยชน์อย่างยิ่งเช่นกัน อีกทั้งเราสามารถนำความรู้ที่ตนเองมีอยู่มาใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างสูงสุดได้ และทุกคนนั้นมีความรู้ความสามารถด้วยกันทั้งสิ้นอยู่ที่เขาเหล่านั้นจะแสดงออกมาหรือไม่  ถ้าแสดงออกมาจะแสดงออกมาในรูปแบบใด ฉะนั้นเราต้องเรียนรู้และหาประสบการณ์ให้มากมาก ขวนขวายหาความรู้ใส่ตัวอยู่ตลอดเวลา เพื่อให้ทันต่อการพัฒนาอย่างไม่หยุดยั้งของสังคม  อีกทั้งเพื่อเป็นการพัฒนาตนเอง เหมือนกับคำที่ว่า “พัฒนาตน เพื่อการเป็นคนคุณภาพ”

 

                                     นายเชาวลิต ดุขุนทด                
                                                                                                                                   (เรียบเรียง)