ถ้าคุณมีปัญหาการใช้คอมพิวเตอร์ หรือเครื่องพิมพ์ ลองตรวจสอบปัญหาจากหัวข้อเหล่านี้ก่อน ไม่แน่น่ะ ท่านอาจพบวิธีการแก้ไขด้วยตนเอง ข้อมูลเหล่านี้ส่วนใหญ่เกิดจากประสบการณ์ในการใช้คอมพิวเตอร์โดยตรง ซึ่งพอสรุปปัญหาได้ 2 ลักษณะ คือ ปัญหาที่เกิดจาก Software และปัญหาที่เกิดจาก Hardware

ปัญหาจาก Software แบ่งได้ 4 ลักษณะ

1. ปัญหาจาก Operating System Windows
        ปัญหานี้ส่วนใหญ่มาจากการติดตั้งโปรแกรมใหม่ ๆ หรือการ uninstall โปรแกรมแล้วทำให้ file บางไฟล์หายไป วิธีแก้ไขง่าย ๆ คือการติดตั้ง Windows ทับเข้าไปใหม่ (ช่างส่วนใหญ่แนะนำกันต่อ ๆ มา) ไม่ต้องกลัวน่ะครับว่าโปรแกรมที่มีอยู่ก่อนแล้วจะหายไป... ไม่หายครับและก็ไม่จำเป็นต้องลงโปรแกรมอื่น ๆ ใหม่ด้วย แต่ควรเตรียมแผ่น drive ของ การ์ดจอ ซาว์นการ์ด ไว้ให้พร้อมก็จะดี

2. ปัญหาจาก Application
        เช่น โปรแกรมการใช้งานต่าง ๆ ได้ Microsoft Word, Excel, internet Explorer มีหลักคล้าย ๆ กัน คือให้ติดตั้งโปรแกรมทับเข้าไปใหม่ แต่ผมแนะนำว่าให้ลองปิดโปรแกรมทั้งหมด แล้ว Restart ใหม่จะดีกว่า 
        อีกเรื่องหนึ่งที่น่าสนใจคือ โปรแกรมบางตัวอาจไม่ support การใช้งานบาง OS ดังนั้น อาจจำเป็นต้องมีการถอดการติดตั้งออก หรือที่เรียกว่า uninstall (ส่วนใหญ่โปรแกรมที่เราติดตั้งจะมีมาให้ด้วย) ถ้าไม่มีลองเข้าไปที่ Control Panel เลือก Add/Remove Program

3. ปัญหาจาก ไวรัส
        ปัญหานี้อาจพบอาการแปลก ๆ เช่น เปิดโปรแกรมไม่ได้, มีหน้าต่างแปลก ๆ แสดงขึ้นมากที่หน้าจอ การแก้ไขก็ลองตรวจสอบโดยใช้โปรแกรมเช็คไวรัสดู เช่น Norton Antivirus (ทางเราก็ใช้โปรแกรมตัวนี้) เป็นต้น หรือถ้าคุณยังไม่มีโปรแกรมตรวจสอบและกำจัดไวรัส สามารถทดลองเช็คไวรัสผ่านทางอินเตอร์เน็ตได้ฟรี

4. ปัญหาจากผู้ใช้งาน
        ตัวอย่างเช่น กดปุ่ม Scroll Lock แล้วหน้าจอเลื่อนทั้งหน้า (Microsoft Excel)... เรื่องปกติครับ ไม่มีใครทุกคนที่จะสามารถใช้โปรแกรมได้เก่งทุกอย่าง บางครั้งก็มีพลั้งเผลอบ้าง เรื่องนี้คงต้องแก้ไขโดยการซื้อหนังสือมาอ่าน

ปัญหาจาก Hardware และการตรวจสอบ แก้ไข

          ปัญหาคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ภายใน

  1. Disk Drive
    อ่านข้อมูลไม่ได้ - ให้แก้ไขโดยซื้อแผ่นทำความสะอาด + น้ำยา มาล้างก็จะสามารถแก้ไขได้

  2. CD-Rom Drive
    อ่านข้อมูลไม่ได้ - สาเหตุมาจากฝ่นที่เกาะอยู่ ให้ซื้อแผ่นทำความสะอาดสำหรับ CD-Rom และสาเหตุอีกอย่างหนึ่งคือ แผ่นที่อ่าน อาจมีปัญหามาจากการบันทึก ถ้าเป็นไปได้ ให้ทดสอบโดยนำแผ่นไปอ่าน CD-ROM Drive เครื่องอื่น ๆ ดู (ความเร็ว CD-ROM ถ้าต่ำกว่า 24x มักจะมีปัญหาในการอ่าน)

  3. RAM - Memory
    หน่วยความจำ ปัจจุบันมีราคาถูกลงมาก อย่างไรก็ตามปัญหาที่พบเกี่ยวกับ Ram คือการไม่สัมพันธ์ระหว่างแรมเก่า กับแรมใหม่ หมายความว่า การเพิ่มแรมควรใช้ยี่ห้อเดียวกัน รุ่นเดียวกัน และขนาดเท่ากันจะดีกว่า ทั้งนี้คงขึ้นกับเมนบอร์ดแต่ละรุ่นด้วย

  4. Harddisk
    ทำงานช้าลง - ส่วนใหญ่มาจากพื้นที่ว่างใน harddisk ไม่มากพอ สำหรับผู้ใช้วินโดวส์ 95, 98 ควรมีพื้นที่เหลืออย่างน้อยสัก 500 MB การแก้ไข ควรทำ Disk Cleanup (ทำทุกวัน) ตามด้วย Scandisk (ทำทุกวัน) และ Disk Defragment (ทำทุกเดือน)

  5. Power Supply
    ไฟไม่เข้า - ลองขยับปลั๊กดูก่อน ปัญหานี้เกิดบ่อยมาก นอกจากนี้อาจเป็นที่ฟิลล์ขาด ให้หามาเปลี่ยน แต่ถ้าเสียแล้ว ไม่แนะนำให้ซ่อม ซื้อตัวใหม่เลยดีกว่า ส่วนเรื่องการป้องกันปัญหาคือ ให้หาเครื่องเป่า มาเป่าอย่างน้อย 3 เดือนครั้ง ขึ้นกับห้องที่ติดตั้งเครื่องคอมฯ ว่ามีฝุ่นมากน้อยเพียงใด

  6. Mouse
    เม้าส์เลื่อนสะดุด - ปัญหานี้แก้ไขง่าย และมักเป็นกันบ่อย ๆ หลังจากใช้งานไปได้สักพัก สาเหตุคือการไม่ค่อยนิยมใช้แผ่นรองเม้าส์ ทำให้ฝุ่นจากพื้นเข้าเกาะติดได้ง่าย สำหรับการแก้ไข คือ ให้หงายเม้าส์ แกะตัวล็อก นำลูกกลิ้งด้านหลังออก จากนั้นให้ดูในช่องด้านใน จะเห็นมีฝุ่นเกาะเป็นคราบอยู่ ให้ใช้แอลกอฮอล์ เช็ดทำความสะอาด

  7. Monitor
    ปัญหาที่พบเช่น สีเพี้ยน ให้ลองถอดสายสัญญาณของจอออภ แล้วเสียบใหม่ หรือจอภาพมีแต่สีขาวดำ ทั้ง ๆ ที่เป็นจอสี ให้ถอดสายสัญญาณของจอ และดูว่าเข็มใดงอหรือไม่ ให้แก้ไข และลองเสียบใหม่

       ปัญหาเครื่องพิมพ์

1. เครื่องพิมพ์ชนิดหัวเข็ม (Dot matrix)

  • พิมพ์ติดขัดเป็นประจำ
    ปัญหาที่พบส่วนใหญ่มีเศษกระดาษ ผงกระดาษ หรือ Clip ตกลงไป ให้ถอดมาทำความสะอาด และอีกหนึ่งที่มีปัญหาบ่อยคือ แผงกั้นระหว่างหัวพิมพ์กับกระดาษอาจชำรุด ให้หาซื้อมาเปลี่ยนเอง (จะได้ราคาถูกกว่า ไม่เสียค่าแรงด้วย)
  • สีจางมาก ทั้ง ๆ ที่เปลี่ยนตลับผ้าหมึกใหม่
    เรื่องนี้ผมก็พบบ่อยเหมือนกัน ปัญหานี้แก้ไขโดยการเลื่อนคันโยน ปรับตำแหน่งของการพิมพ์ให้อยู่ในระดับที่ถูกต้อง (เช่น หมายเลข 0-1 สำหรับการพิมพ์กระดาษ 1 แผ่น, หมายเลข 2-3 กระดาษมีสำเนา 2 แผ่น เป็นต้น)
  • พิมพ์กระดาษต่อเนื่อง แล้วไม่เลื่อน
    ตรวจสอบคันโยกว่าปรับในตำแหน่งใด ปกติจะมี 2 ตำแหน่งคือ แบบกระดาษ 1 แผ่น และแบบกระดาษต่อเนื่อง
  • หัวเข็มหัก (คงต้องส่งซ่อม)
    สาเหตุที่พบมากคือ ปรับความใกล้ไกลเวลาพิมพ์กระดาษที่มีความหนาต่าง ๆ ไม่ถูกต้อง ลองศึกษาจากคู่มือดู และอีกอย่างหนึ่งผ้าหมึกถ้าจางแล้ว ให้รีบเปลี่ยน อย่าฝืนใช้ เพราะจะทำให้หัวเข็มชำรุดได้ง่าย

 

2. เครื่องพิมพ์พ่นหมึก (Inkjet)

  • พิมพ์ไม่ออก ไม่มีสี
    ปัญหาจากการอุดตันของตัวตลับหมึก ควรเลือกซื้อเครื่องที่หัวพ่นหมึกอยู่ในตลับหมึกจะดีกว่า เวลาเปลี่ยนจะได้เปลี่ยนพร้อมกันไป (ราคาจะแพงกว่าสักนิด) สำหรับวิธีป้องกันปัญหาได้บ้างคือ หลังจากมีการเปลี่ยนตลับหมึกแล้ว ควรใช้ให้หมด ไม่ควรถอดออกมาเพราะทำให้อุดตัน สำหรับการทดสอบ แก้ไข ให้ลองล้างหัวเข็ม ผ่านคำสั่งในโปรแกรม หรือผ่านทางเครื่องพิมพ์โดยตรง (คงต้องอ่านคู่มือดูแต่ละรุ่นอีกที)
  • พิมพ์ออกมาสีเพี้ยน
    หมึกหมดครับ สีใดสีหนึ่งอาจหมด ทำให้สีที่ผสมออกมาไม่สมบูรณ การแก้ไขให้เปลี่ยนตลับหมึก Inkjet บางรุ่นสามารถเปลี่ยนตลับสีแยกเป็นสี ๆ ได้ด้วย ช่วยให้ประหยัดเงินได้มากขึ้น แต่ถ้าไม่ใช่เพราะคุณเพิ่งเปลี่ยนตลับหมึก ให้ทดสอบโดยใช้วิธีการล้างหัวเข็ม อาจล้างผ่านคำสั่งในโปรแกรม หรือผ่านทางเครื่องพิมพ์โดยตรง (คงต้องอ่านคู่มือดูแต่ละรุ่นอีกที)
  • ไม่ดูดกระดาษหรือติดบ่อย ๆ
    ปัญหาส่วนหนึ่งมาจากใช้กระดาษหนาเกินไปพิมพ์ ทำให้เครื่องหลวม ควรหลีกเลี่ยง และสาเหตุอีกอย่างหนึ่งคือ แผ่นเหล็กที่กั้นกระดาษ หรือตัวช่วยเลื่อนกระดาษหัก หรืองอ ให้ลองตรวจสอบดู (แล้วแต่รุ่น)

3. เครื่องพิมพ์เลเซอร์ (Laser)

  • พิมพ์ไม่ออก สีจาง
    ปัญหาอย่างหนึ่งคือ ผงหมึกไม่อยู่ในแนวราบ ให้เอาตลับมาเขย่า ๆ (แนวราบ) อ้อ! ถ้าเป็นตลับใหม่ อย่าลืม ดึงแผ่นพลาสติกที่กั้นผงหมึกไว้ด้วย มิฉะนั้น อาจพิมพ์ไม่ติดเลย
  • พิมพ์ยังไม่ก็ไม่ออก
    สาเหตุอาจมาจากกระดาษติดครับ ผมบ่อยมากถึงมากที่สุด.. ให้ลองถอดตลับผงหมึกออกมา สังเกตว่ามีกระดาษติดหรือไม่ ถ้ามีให้ระวังเรื่องการดึงกระดาษ โดยดูจากคู่มือเรื่องทางเดินของกระดาษ ให้ถึงไปตามเส้นทางของทางเดินกระดาษ ฟันเฟืองของเครื่องพิมพ์จะได้ไม่หัก (เฟืองแต่ละตัว ราคาค่อนข้างแพงครับ)
  • พิมพ์แล้วสกปรก มีลายเส้น
    ตัวลูกกลิ้งสกปรก ให้เปิดเครื่อง เอาตลับผงหมึกออก และทำความสะอาดลูกกลิ้งดู สาเหตุอีกอย่างหนึ่งคือตัวตลับไม่ได้มาตราฐาน (อาจเกิดจากตลับทีมีการนำมาใช้ใหม่) ควรตรวจเช็คดูก่อน

           นอกเหนือจากที่กล่าวข้างต้นแล้ว การตรวจสอบปัญหาเครื่องคอมพิวเตอร์อีกวิธีหนึ่งที่ค่อนข้างง่ายและมีประสิทธิภาพอยู่ในระดับที่น่าพอใจคือ การใช้โปรแกรมตรวจสอบปัญหา เช่น Norton Utilities หรือ First Aid เป็นต้น เพียงแค่ติดตั้งโปรแกรมเหล่านี้ จากนั้น run โปรแกรมดู (เครื่องคอมพิวเตอร์ที่มี Brand ดีๆ อาจมีโปรแกรมตรวจสอบปัญหาแถมมาให้ด้วย)