ผมค่อนข้างแน่ใจว่าการที่เห็ดนางฟ้าใบหงิกงอเกิดจากสภาพอากาศ และพันธุกรรมของเห็ด มากกว่าจะเกิดจากเชื้อโรค

         เกษตรกรที่เพาะเห็ดนางฟ้า-นางรมเป็นหลักในฟาร์ม และเพาะเกือบทุกฤดูกาล ก็คงเคยมีประสบการณ์เหมือนผม ที่มีบางรุ่นที่เห็ดนางฟ้า-นางรมมีใบหงิก งอ ก้านยาว แต่ดอกเล็ก บางครั้งพบใบด่าง และเหี่ยวแห้งไป หรือแก่ไป โดยไม่ทันโต อาการที่ว่านี้เป็นที่ไม่ต้องการของตลาดเห็ด สูญเสียเห็ดทั้งปริมาณ และคุณภาพ  ในรุ่นต่อๆไปอาการจะรุนแรงยิ่งๆขึ้น คือ ใบห่อ ม้วนงอตั้งแต่เป็นดอกเล็ก จนเก็บผลผลิตไม่ได้เลย

        นักวิชาการหลายท่าน อธิบายว่าเกิดจากเชื้อไวรัส ในดอกเห็ด หรือเป็นโรคของเห็ดชนิดหนึ่ง อย่างไรก็ตามผมมีความคิดว่าไม่น่าจะเป็นเช่นนั้น เพราะมีข้อสังเกตุแย้งหลายประการ

         1.หากเป็นโรคต้องระบาดได้ แต่อาการใบหงิกที่ว่านี้ไม่ระบาด แม้จะเพาะเห็ดไว้ใกล้ๆกัน ผมเองเคยนำเนื้อเยื่อของเห็ดใบหงิกนี้ไปเพาะต่อก็ได้เห็ดรุ่นใหม่ที่ไม่มีอาการเหมือนรุ่นแม่ จึงเป็นไปไม่ได้ว่าจะเป็นโรค

         2.มักเป็นในฤดูที่อากาศร้อน หรือ หนาวจัด ไม่พบในฤดูฝน และหนาวที่ไม่เย็นจัด อาการจะรุนแรงมากๆขึ้น หากมีแมลงหวี่ระบาดในโรงเห็ดร่วมอยู่ด้วย

         3.เชื้อเห็ดที่ขยายจากเชื้อขวดเดียวกัน เมื่อนำไปเพาะในฤดูกาลที่ต่างกัน ก็ไม่ได้แสดงอาการทุกขวด

          จึงสรุปเอาเองจากประสบการณ์ว่า ดอกเห็ดนางฟ้าใบหงิกงอ ไม่ได้เกิดจากโรคร้ายแต่อย่างใด แต่เกิดจากสภาพแวดล้อม และอุณหภูมิที่ไม่เหมาะสม และ แมลงหวี่อาจร่วมทำลายทำให้ดอกเห็ดแสดงอาการรุนแรงขึ้น จึงไม่มีความจำเป็นที่จะไปซื้อสารเคมีมาพยายามกำจัดโรคดังกล่าวแต่อย่างใด นอกจากไม่ได้ผล ยังสิ้นเปลือง และเป็นอันตรายอีกต่างหาก

         ความสำเร็จของการเพาะเห็นนั้นนอกจากความเพียรแล้ว การสังเกตุและเรียนรู้ในการเลือกพันธุ์เห็ดให้เหมาะสมกับฤดูกาลก็ทำให้ได้เห็ดที่ดี และมีคุณภาพอีกด้วยครับ

  เห็ดนางฟ้าภูฐานครีมที่มีอาการใบเล็ก หงิก งอ

  เห็ดใบใหญ่ ปกติ