บริบทด้านต่างๆ “บริบทด้านกฎหมายและหลักนิติธรรมที่มีผลกระทบต่อการบริหารงานอุดมศึกษา”
วิทยากร ดร.เจษฎ์ โทณะวณิก
วันที่ 29 กันยายน 2552 เวลา 9.00-12.00 น
สรุปบทเรียนโดย
1.นางนวลรักษ์ ชอบชื่น มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
2.นส.ฉันทนา ภู่ธราภรณ์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
3.นส.สิริกร ชูแก้ว มหาวิทยาลัยนเรศวร
4.นส.พรพิพัฒน์ ทองปรอน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา
บริบทของกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการบริหาร ดังนี้
๑.คนจะต้องทราบว่ากฎหมายและระเบียบแต่ละฉบับจะใช้อย่างไร
๒. การบริหารเป็นคนละเรื่องกับการใช้กฎหมาย แต่ถ้าอยากจะบริหารให้ดีก็จะต้อง
มาพิจารณาหลักกฎหมายและหลักนิติธรรม โดยจะต้องใช้ให้ถูก ให้เป็นธรรม
๓. ธรรมะ คือเครื่องมือที่ทำให้ดี ยุติธรรม คือวิธีที่จะทำอย่างไรในการยุติเรื่องราว
๔. การใช้กฎหมาย ต้องมีดุลพินิจในการใช้
๕. มาตรา ๗ ที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญว่า เมื่อไม่มีบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญต้อง
ไปหาประเพณีที่สืบทอดกันมา คือถ้าไม่มีกฎหมายต้องพิจารณาที่ประเพณีที่ทำกันมา
๖.การกำหนดกฎหมายจะไม่มีผลย้อนหลัง ถ้าย้อนหลังเป็นโทษ แต่ถ้าย้อนหลังแล้ว
เป็นผลดีก็จะใช้ได้ ถ้าไม่มีกฎหมายบัญญัติไว้ว่าเป็นความผิดให้ถือว่าบุคคลนั้นไม่มีความผิด
๗. กฎหมายจะเป็นเรื่องการปกครองด้วย เช่น ตัวอย่างเรื่อง ไฟเขียว ไฟแดงกับ
จราจร คือเมื่อมีไฟเขียวแล้วจราจรยกมือห้ามไม่ให้รถวิ่ง คนขับรถจะเชื่อจราจรหรือไฟเขียว ซึ่งคนขับรถจะต้องเชื่อจราจรเพราะเป็นเรื่องการปกครอง
๘.การเพิกถอนสิทธิบุคคลใดบุคคลหนึ่ง สามารถกำหนดให้ทำได้ถ้าเป็นการกระทำ
ที่ย้อนหลังก่อน ปี ๒๕๓๕ เพราะรัฐธรรมนูญไม่ได้กำหนดไว้แต่ ในปี ๒๕๔๐ จะกระทำไม่ได้แล้วเพราะ รัฐธรรมนูญกำหนดในเรื่องการเพิกถอนสิทธิไว้
๙.การนำหลักนิติธรรมมาใช้ ดังนี้
- ไม่มีกฎหมายกำหนดไว้
- กฎหมายที่มีอยู่ไม่อาจใช้ได้
-กฎหมายที่มีอยู่นั้นออกมาโดยมิชอบหรือไม่ได้พิจารณากับกฎหมายที่จะนำมาใช้
๑๐. การใช้กฎหมายไม่จำเป็นต้องมีหัวใจที่เป็นธรรม
๑๑. กฎหมาย หรือนิติธรรม หรือ ธรรมะ ไม่ได้ทำให้คนเป็นคนดี ตัวของคนคนนั้นเป็นคนทำให้เป็นคนดี จะนำกฎ ระเบียบไปบังคับให้คนเป็นคนดีไม่ได้แต่จำเป็นต้องมีเพื่อให้คนรู้ว่าสิ่งไหนดี สิ่งไหนไม่ดี และกฎหมายก็ไม่ได้กำหนดให้ความดี ให้คุณ กับคนที่ทำดีมีแต่กำหนดโทษไว้เพราะต้องการควบคุมคน ซึ่งสรุปว่า หลักกฎหมายและหลักนิติธรรมเป็นหลักควบคุม
๑๒. เจตจำนงของกฎหมาย คือ ปรับ เปลี่ยน เมื่อทำไม่ได้ต้องตัด (ติดคุก,
ประหารชีวิต)
๑๓. สิ่งที่ไม่ได้กำหนดไว้ในระเบียบจะต้องใช้หลักนิติธรรมเข้าแก้ไข
๑๔. หัวใจเป็นธรรมกับความยืดหยุ่น ในหัวใจที่เป็นธรรมจะต้องมีความยืดหยุ่นซึ่งอยู่ที่บริบทของการใช้เปรียบเสมือนหนังสติ๊กถ้ายืดหยุ่นมากเกินไปจะทำให้หนังสติ๊กขาดได้จึงต้องใช้ความยืดหยุ่นที่พอดี
