สำนักข่าว BBC ตีพิมพ์เรื่อง 'Can you trust life expectancy predictions?' = "คุณไว้วางใจคำพยากรณ์อายุขัยหรือไม่ (trust = ไว้วางใจ; life = ชีวิต; expect = คาดหวัง; expectancy = ความคาดหวัง; predict = ทำนาย พยากรณ์; predictions = การทำนาย พยากรณ์)"
ประโยคหนึ่งในเรื่องนี้ คือ 'Are you a lifespan optimist or pessimist?' = "คุณเป็นคนมองโลกในแง่ดี (optimist) หรือมองโลกในแง่ร้าย (pessimist) ในเรื่องอายุขัย?"
...
ภาพที่ 1: อายุขัยเฉลี่ยคนอังกฤษมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เส้นสีแดง = ผู้หญิง, เส้นสีน้ำเงิน = ผู้ชาย (นำ 543 ไปบวกปี ค.ศ. จะได้ปี พ.ศ.) [ BBC ]
...
ภาพที่ 2: อายุขัยเฉลี่ยปี 2000 = พ.ศ. 2543 และ ปี 2025 = พ.ศ. 2568; ประเทศที่มีอายุขัยเฉลี่ยสูงในทวีปต่างๆ ในปี 2000 (ภาพบน-แต้มสีม่วง) ได้แก่ อเมริกาเหนือ(สหรัฐฯ แคนาดา), อเมริกาใต้(ชิลี อาร์เจนตินา), ยุโรปตะวันตก, อาฟริกาเหนือ(เฉพาะลิเบียที่รวยจากน้ำมัน), ญี่ปุ่น, ออสเตรเลีย-นิวซีแลนด์ [ howstuffswork ]
เมื่อถึงปี 2025 ประเทศที่มีอายุขัยเฉลี่ยสูงจะเพิ่มขึ้นทั่วโลก (ภาพล่าง-แต้มสีม่วง) ที่เพิ่มขึ้นจนเห็นชัดคือ ทวีปอเมริกาใต้เกือบทั้งทวีป (ยกเว้นบราซิล-กายอานา), ยุโรปจะขยายไปทางยุโรปตะวันออก, อาฟริกาจะขยายไปทางตอนเหนือ, ตะวันออกกลาง (เพิ่มชัดที่ตุรกี-อิหร่าน-โอมาน), จีน, ไทย, มาเลเซีย, สิงคโปร์, ฟิลิปปินส์
...
อายุขัยเฉลี่ยสะท้อนให้เห็นถึงระดับการพัฒนาประเทศด้วย ทำให้คาดการณ์ได้ว่า ตุรกีและอิหร่านจะมีอิทธิพลสูงมากในตะวันออกกลาง เนื่องจากมีประชากรมากด้วย-มีคนคุณภาพสูงด้วย
ภาพที่ 3: อายุขัยเฉลี่ยประเทศที่อายุยืนมากที่สุดในปี 2025 > แถบสีจากบนลงล่างแสดงช่วงอายุจากมากไปหาน้อยได้แก่ 75-64, 65-74, 50-64, 40-59, น้อยกว่า 40, ไม่มีข้อมูลตามลำดับ (ภาพต้นฉบับเล็ก ทำให้ชัดได้เท่านี้) [ howstuffswork ]
...
ภาพที่ 4: อายุขัยเฉลี่ยประเทศที่อายุยืนมากที่สุดในปี 2025 > เฉลี่ยทั่วโลก = 72.38; 5 อันดับแรกได้แก่ อันดอร์รา, สิงคโปร์, ซาน มาริโน, ญี่ปุ่น, และสวีเดน-สวิตเซอร์แลนด์ (ภาพต้นฉบับเล็ก ทำให้ชัดได้เท่านี้) [ howstuffswork ]
...
ภาพที่ 5: พวกเราคงจะคุ้นเคยกับแผนที่ยุโรป คือ เกาะใหญ่ทางตะวันตกเป็นสหราชอาณาจักร (หมู่เกาะอังกฤษ-ไอร์แลนด์เหนือ)-ไอร์แลนด์, ข้ามทะเลขึ้นฝั่งยุโรปเห็นประเทศรูป 5 ดาว คือ ฝรั่งเศส, ประเทศรูปรองเท้าบู๊ต คือ อิตาลี
แอนดอร์รา (Andorra) เป็นประเทศที่มีภูมิอากาศแบบขุนเขา อยู่ระหว่างฝรั่งเศส (ประเทศรูป 5 ดาว) กับสเปน (แต้มสีชมพู) [ mapsofworld ]
...
อายุขัยเฉลี่ยเป็นตัวเลขที่ได้จากการคำนวณตามความน่าจะเป็น โดยเน้นปัจจัยสำคัญๆ ที่ส่งผลกระทบการโอกาสในการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ทาง BBC ได้ยกตัวอย่างสหราชอาณาจักร (UK) มาเป็นตัวอย่าง
ปัจจัยที่ทำให้คน UK มีโอกาสอายุยืนมากขึ้น คือ โรคหัวใจซึ่งเป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่ง จะลดลง เหตุผลสำคัญ คือ คน UK ยุคใหม่สูบบุหรี่น้อยลง
...
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้คนเรามีอายุขัยเฉลี่ยยืนยาวขึ้นเมื่อประมาณ 40 ปีก่อนคือ อัตราตายของเด็กในขวบปีแรก ซึ่งเป็นสาเหตุการตายใหญ่ที่สุดในอดีต
กลไกที่เป็นไปได้ คือ ช่วง 40 ปีที่ผ่านมาไม่มีสงครามโลก อนามัยพื้นฐาน โดยเฉพาะน้ำสะอาด วัคซีน ยาปฏิชีวนะดีขึ้น
...
เด็กๆ เสียชีวิตจากโรคปอดบวม ท้องเสีย และโรคติดเชื้อน้อยลง แต่ก็ไม่มีอะไรที่จะทำให้อัตราตายลดลงเป็นศูนย์ได้... ได้แต่ลดลง
อายุขัยเฉลี่ยคน UK เพิ่มขึ้นปีละประมาณ 3 เดือนติดต่อกันมานานหลายปีแล้ว อัตราเพิ่มนี้มากเป็น 2 เท่าของช่วงปี 1980s = 1980-1989 หรือ พ.ศ. 2523-2532
...
สมมติคนพี่มีอายุขัยเฉลี่ย 80 ปี และคุณพ่อทำลูกเก่งมากแบบหัวปีท้ายปี น้องคนถัดไปจะมีอายุขัยเฉลี่ย 80 ปี 3 เดือน
ทีนี้มาดูปัจจัยที่จะทำให้คน UK มีอายุน้อยลงที่สำคัญ คือ โรคอ้วนที่เพิ่มเสี่ยงความดันเลือดสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ข้อเสื่อม อาจทำให้อายุน้อยลงได้ 2-3 ปี
...
ปัญหาใหญ่ของโลกอนาคตไม่ใช่ทำอย่างไรให้อายุยืน โจทย์มีอยู่ว่า จะอายุยืนอย่างไรโดยไม่ยอบแยบ หรืออายุยืนอย่างสง่า-มีโรคน้อย
ยุทธศาสตร์สำคัญของตอนนี้ คือ อาหารสุขภาพ-กินพอดี(เพื่อป้องกันโรคอ้วน)-ออกกำลัง-ไม่สูบบุหรี่, ชาติใดส่งเสริม 4 เรื่องนี้ได้ ชาตินั้นจะมีโอกาสเป็นมหาอำนาจในโลกอนาคต
...
ตรงกันข้าม... ชาติที่มีคนอายุยืนแบบยอบแยบมากๆ จะมีค่าใช้จ่ายสุขภาพสูงมากจนเสียความสามารถในการแข่งขันกับชาติอื่นๆ (loss of competitive advantage)
...
ภาษาอังกฤษสบายๆ สไตล์เรา
ต้นฉบับเรื่องนี้คือ 'Can you trust life expectancy predictions?' = "คุณไว้วางใจการพยากรณ์อายุขัยหรือไม่"
คลิกลิ้งค์ > คลิกลำโพง-ธงชาติ > ฟัง-ออกเสียงตามเจ้าของภาษา 3 รอบ เพื่อให้จำศัพท์ได้ถูกต้องและเร็ว
@@ [ trust ] > [ ทรั่ส - st ] > noun, verb = ไว้วางใจ คาดหวัง
@@ [ optimist ] > [ อ๊อพ - ถิ - หมิส - st ] > noun = คนมองโลกในแง่ดี
@@ [ pessimist ] > [ เพ้ส - สิ - หมิส - st ] > noun = คนมองโลกในแง่ร้าย
ตัวอย่าง
## Don't trust the stranger. = อย่าไว้ใจคนแปลกหน้าคนนั้น (strange = แปลก; เติม '-er' เพื่อทำคุณศัพท์ให้เป็นคน > stranger = คนแปลกหน้า).
## An optimist is commonly happy. = คนที่มองโลกในแง่ดีมักจะ (common = ทั่วไป ส่วนใหญ่; commonly = โดยทั่วไป โดยส่วนใหญ่) มีความสุข.
## An pessimist is commonly unhappy. = คนที่มองโลกในแง่ร้ายมักจะไม่มีความสุข (un- = ไม่; happy = ซึ่งมีความสุข; unhappy = ซึ่งไม่มีความสุข).
...
ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]
ที่มา
-
Thank BBC > Can you trust life expectancy predictions? 9 October 2009.
-
นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า > 10 ตุลาคม 2552.
-
ข้อมูล ทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.
