กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือและใช้หน้ากากอนามัย เป็นหลักการป้องกันตนเองอย่างง่ายๆ ให้ห่างไกลจากโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ
กินร้อน คือ การรับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ๆ ยังไม่มีการปนเปื้อนของเชื้อโรค ทำให้มั่นใจได้ว่าจะปลอดภัยจากการเชื้อโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ ที่ปนเปื้อนในอาหารได้
ช้อนกลาง คือ การใช้ช้อนกลางทุกครั้ง เมื่อต้องรับประทานอาหารร่วมกับผู้อื่น เนื่องจากช้อนกลางเป็นช้อนที่ไม่มีการปนเปื้อนน้ำลายของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง และน้ำลายที่มีเชื้อโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ ปนอยู่นั้นจะเป็นสาเหตุให้เกิดการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ ได้ เพราะฉะนั้นการใช้ช้อนกลางจึงทำให้สามารถช่วยป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่สาย พันธุ์ใหม่ฯ ได้
ล้างมือ คือ การล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาด การป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ให้ได้ผลดีนั้น ควรจะล้างมือบ่อยๆ ทุกครั้งหลังออกจากห้องน้ำ ก่อนรับประทานอาหาร รวมทั้งก่อนและหลังสัมผัสกับใบหน้า การล้างมือเป็นการลดปริมาณเชื้อโรคที่เกาะอยู่บริเวณมือ ซึ่งเชื้อโรคเหล่านี้พร้อมจะแพร่กระจายไปสู่ผู้อื่น เพราะฉะนั้นการล้างมือบ่อยๆ สามารถช่วยป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ ได้ สามารถศึกษาวิธีการล้างมือที่ถูกต้องได้ที่นี่
การใช้หน้ากากอนามัย คือ การสวมใส่หน้ากากเป็นประจำ เมื่อต้องอยู่สถานที่ชุมนุมชน เช่น โรงภาพยนตร์ โรงพยาบาล หรือโรงเรียน เป็นต้น เพราะในสถานที่ชุมนุมชนจะมีผู้คนเป็นจำนวนมาก ซึ่งไม่สามารถจำแนกได้ว่าใครบ้างป่วย หรือมีเชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ เพราะฉะนั้นเพื่อป้องกันตนเองจากการติดเชื้อโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ ควรสวมใส่หน้ากากอนามัยทุกครั้ง นอกจากนี้การสวมหน้ากากอนามัยยังเป็นวิธีที่ช่วยป้องกันการแพร่กระจายเชื้อโรคไปสู่ผู้อื่นอีกด้วย
สาเหตุที่ไม่สวมหน้ากากอนามัย
แม้การใช้หน้ากากอนามัยจะเป็นวิธีการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ ใหม่ฯ ได้เป็นอย่างดี แต่ก็มีคนจำนวนไม่น้อยที่เลือกที่จะไม่ใช้หน้ากากอนามัย ซึ่งจากการสกัดความรู้ทำให้ทราบถึงสาเหตุของการไม่ใส่หน้ากากอนามัยว่ามีดังต่อไปนี้
- รู้สึกอึดอัด หายใจไม่สะดวก เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้หลายคนถอดหน้ากากเข้าออกอยู่ตลอดเวลาเหมือนกับเรื่องเล่าที่มีอยู่ในบันทึก “ความสุขเล็กๆ จากไข้หวัดใหญ่ 2009”
- เมื่อใส่นานๆ จะรู้สึกร้อนบริเวณใบหน้า และเก๋น้อยก็ประสบกับปัญหานี้ในขณะที่สวมใส่หน้ากากอนามัย ซึ่งบอกเล่าไว้ในบันทึก “ทำไมฉันถึงไม่ชอบใสผ้าปิดปาก”
- คันบริเวณใบหน้า อีกหนึ่งเหตุผลของการไม่ใส่หน้ากากอนามัยติดตามอ่านเพิ่มเติมได้ที่ “การดูแลป้องกันไข้หวัดใหญ่ของดิฉันเมื่อผู้ป่วยไม่ร่วมมือ”
- รู้สึกอายเมื่อมีคนอื่นมอง เช่นเดียวกับที่คุณสุดสายป่านได้แสดงความคิดเห็นเอาไว้ในบันทึก “เกิดน้ำใจ...ไข้หวัดใหญ่2009”
- กลัวว่าคนอื่นจะมองว่าเป็นโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ เหมือนกับที่ได้เล่าไว้ในบันทึก “หน้ากากอนามัย...เก็บตกจากการสัมมนาทางวิชาการ”
- เสียบุคลิก ไม่สวย เป็นอีกหนึ่งเหตุผลที่เขียนไว้ในบันทึก “ไข้หวัดใหญ่ 2099...ความจริงที่ต้องรู้”
- เมื่อใส่นานๆ จะรู้สึกว่าตนเองมีกลิ่นปาก ปากเหม็น เก๋น้อยบอกเล่าเหตุผลที่ทำให้ไม่อยากสวมใส่หน้ากากอนมัยในบันทึก “ทำไมฉันถึงไม่ชอบใสผ้าปิดปาก”
- เป็นอุปสรรคในการสื่อสาร ทำให้เสียงพูดเบาลง และนี่คืออีกปัญหาที่หลายๆ คนได้ประสบมาจากการสวมใส่หน้ากากอนามัย ซึ่งถูกถ่ายทอดไว้ในบันทึก “ลูกๆ ของเรากับไข้หวัดใหญ่ 2009”
หลากหลายสาเหตุข้างต้น ที่ทำให้หลายคนเลือกที่จะยอมเสี่ยงกับการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ ใหม่ฯ แทนการใช้หน้ากากอนามัย แต่อยากย้ำเตือนกันอีกครั้งว่าการป้องกันโรคนั้นย่อมดีกว่าการรักษาแน่นอน
สวมหน้ากากอนามัยอย่างถูกต้อง
การไม่ใช้หน้ากากอนามัยนั้น ส่วนหนึ่งเกิดจากการใช้หน้ากากอนามัยอย่างไม่ถูกต้อง ทำให้ผู้ใช้รู้สึกอึดอัด จากบันทึกที่มีใน GotoKnow.org ทั้งที่เป็นข้อมูลรายละเอียด และภาพ ร่วมกับความรู้ข้อเท็จจริงต่างๆ ทำให้ได้ทราบถึงวิธีการสวมใส่หน้ากากอนามัยที่ถูกต้อง
- ล้างมือให้สะอาดด้วยน้ำและสบู่ หรือเจลล้างมือ
- เลือกหน้ากากอนามัยให้เหมาะกับบุคคล ผู้ใหญ่ไม่ควรใช้ของเด็ก และเด็กไม่ควรใช้ของผู้ใหญ่เช่นกัน เพราะจะลดประสิทธิภาพการป้องกันโรคลงได้
- หน้ากากอนามัยมี 2 ด้าน ให้นำด้านสีเข้มออกด้านนอก เพราะด้านสีเข้มจะมีสารเคลือบป้องกันไม่ให้สารคัดหลั่งเชื้อโรคออกมา หรือเข้าไปสัมผัสผู้ใส่ และให้ขอบลวดอยู่ด้านบนสันจมูก คำแนะนำเพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของการใช้หน้ากากอนามัย อ่านเพิ่มเติมได้ที่ “คุณไก่ ประกาย...เธอสอนวิธีใส่ผ้าปิดจมูก ป้องกันหวัด 2009”
- สวมให้คลุมจมูกและปาก และนำสายคล้องหูทั้ง 2 ข้าง หรือผูกสายให้แน่น ไม่ควรให้มือสัมผัสกับด้านในของหน้ากากอนามัย ภาพประกอบจากโปสเตอร์ของคณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในบันทึกที่ชื่อว่า “โปสเตอร์แสดงการล้างมือและสวมหน้ากากอนามัยอย่างถูกต้องจากคณะแพทย์ศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์”
- กดขอบลวดให้พอดีกับจมูก ดังจะเห็นได้จากการสวมใส่หน้ากากอนามัยของกลุ่มพยาบาล ซึ่งมีภาพปรากฏอยู่ในบันทึก “การใช้เครื่องป้องกันร่างกาย เมื่อต้องดูแลผู้ป่วยโรคติดต่อ”
- ดึงหน้ากากให้คลุมถึงปลายคาง ดังจะเห็นได้จากภาพประกอบในบันทึก “คุณไก่ ประกาย...เธอสอนวิธีใส่ผ้าปิดจมูก ป้องกันหวัด 2009”
- เมื่อต้องถอดหน้ากากอนามัยให้จับบริเวณสายคล้องหู ไม่ควรจับบริเวณหน้ากาก โดยเฉพาะด้านใน
- ถ้าใช้หน้ากากอนามัยแบบใช้แล้วทิ้งต้องเปลี่ยนใหม่อย่างน้อยทุก 4 ชั่วโมง และทิ้งในถังขยะติดเชื้อ หรือถังขยะที่มีฝาปิดมิดชิด คำแนะนำดีๆ เพื่อป้องกันเชื้อโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่จากบันทึก “คุณไก่ประกาย...เธอสอนวิธีใส่ผ้าปิดจมูกป้องกันหวัด 2009”
- ถ้าใช้หน้ากากอนามัยแบบผ้า เมื่อเปลี่ยนแล้วควรนำไปซัก ตากแดดจัด รีดให้เรียบและนำกลับมาใช้ใหม่ มิฉะนั้นจะกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคได้ ดังการถอดบทเรียนจากบันทึก “ไข้หวัด 2009 และการเรียนรู้”
- สิ่งสำคัญคือควรสวมหน้ากากอนามัยตลอดเวลา เมื่ออยู่ในที่ชุมนุมชน ไม่ควรถอดเข้าถอดออก เพราะอาจจะเป็นสาเหตุให้ติดเชื้อโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ ได้ คำแนะนำดีๆ จากบันทึก “การทำงานที่เสี่ยงต่อการติดไข้หวัดใหญ่ของครอบครัวดิฉัน”
การสวมใส่หน้ากากอนามัยอย่างถูกวิธีนั้นจะช่วยลดความรู้สึกอัดอัด และทำให้หายใจสะดวกขึ้น และสามารถอ่านบันทึกดีๆ ที่แนะนำเกี่ยวกับวิธีการสวมใส่หน้ากากอนามัยได้ที่ “คุณไก่ ประกาย...เธอสอนวิธีใส่ผ้าปิดจมูก ป้องกันหวัด 2009” , “หน้ากากอนามัย เลือกแบบไหนอย่างไรให้ถูกต้อง” , “โปสเตอร์แสดงการล้างมือและสวมหน้ากากอนามัยอย่างถูกต้องจากคณะแพทย์ศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์” , “UsableLab ขอเป็นส่วนหนึ่งในการรณรงค์ป้องกันไข้หวัดใหญ่ 2009” , “การใช้เครื่องป้องกันร่างกาย เมื่อต้องดูแลผู้ป่วยโรคติดต่อ” , “การทำงานที่เสี่ยงต่อการติดไข้หวัดใหญ่ของครอบครัวดิฉัน” , “ไข้หวัด 2009 และการเรียนรู้”
หมายเหตุ : บางบันทึกแนะนำว่าหากไม่ชอบใช้หน้ากากอนามัย สามารถใช้ผ้าพันคอสวยๆ มาปิดปากปิดจมูกแทนได้ ซึ่งคำแนะนำดีๆ นี้อยู่ในบันทึกที่ชื่อว่า “อยากเล่าวิธีปฏิบัติป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่”หรือหากรู้สึกอึดอัด และเขินอายจากการใช้หน้ากากอนามัยนั้น ยังมีอีกวิธีหนึ่งที่น่าสนใจ นั่นคือการประดิษฐ์หน้ากากอนามัยใช้เอง ซึ่งสามารถตกแต่งให้หน้ากากอนามัยสวยงามและดูน่าใช้ได้อีกด้วย ซึ่งสามารถติดตามอ่านเพิ่มเติมได้ที่บันทึก “ความสุขเล็กๆ จากไข้หวัดใหญ่ 2009”
ติดตามบทความอื่นๆ
เกี่ยวกับไข้หวัดใหญ่ 2009 จากชาว GotoKnow.org
ได้ที่
- 1. ประสบการณ์การป่วยเป็นโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ และการดูแลตนเอง
- 2. ประสบการณ์การป้องกันตนเองจากโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ
- 3. ประโยชน์ของการใช้หน้ากากอนามัย สาเหตุที่ประชาชนไม่ชอบใช้หน้ากากอนามัย และวิธีการใช้หน้ากากอนามัยที่ถูกต้อง
- 4. ประสบการณ์การป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ ในสถานศึกษา
- 5. ประสบการณ์การป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ฯ ในโรงพยาบาลและหน่วยงานด้านสุขภาพ
ขอขอบคุณ
ขอขอบคุณบันทึกมากมายเหล่านี้ที่เป็นแหล่งที่มาให้เกิดบันทึกนี้ขึ้นมา
http://gotoknow.org/blog/songhosp/284350
http://gotoknow.org/blog/nookae/282808
http://gotoknow.org/blog/achara/277465
http://gotoknow.org/blog/nitan-27/282371
http://gotoknow.org/blog/researchteacherr/278588
http://gotoknow.org/blog/auttamon/282358
http://gotoknow.org/blog/pechps/277553
http://gotoknow.org/blog/cancernurse/285200
http://gotoknow.org/blog/chemlab/281101
http://gotoknow.org/blog/kai-icnnurse/296343
http://gotoknow.org/blog/konklaifa/291399
http://gotoknow.org/blog/achara/280512
http://gotoknow.org/blog/kai-icnnurse/277780
http://gotoknow.org/blog/firstaids/276249
http://gotoknow.org/blog/songhosp/284350
http://gotoknow.org/blog/nookae/282808
http://gotoknow.org/blog/achara/277465
http://gotoknow.org/blog/nitan-27/282371
http://gotoknow.org/blog/researchteacherr/278588
http://gotoknow.org/blog/auttamon/282358
http://gotoknow.org/blog/pechps/277553
http://gotoknow.org/blog/cancernurse/285200
http://gotoknow.org/blog/chemlab/281101
http://gotoknow.org/blog/kai-icnnurse/296343
http://gotoknow.org/blog/konklaifa/291399
http://gotoknow.org/blog/achara/280512
http://gotoknow.org/blog/kai-icnnurse/277780
http://gotoknow.org/blog/firstaids/276249