คนเรานั้นมักติดอยู่กับ "ความคิด"
คิดว่ายากก็เลย "ไม่ทำ" กว่าจะคิดได้ คิด "ง่าย" บางครั้งก็ "สาย" เกินไปแล้ว
การกระทำนั้นไม่ยากหรอก ความยากนั้นอยู่ที่ "ความคิด"
ความคิดของเราเป็น "ศัตรู" ตัวฉกาจในการที่เราจะ "ก้าวหน้า" ในการปฏิบัติ
จะทำความเพียรหน่อย จะสู้หน่อยก็กลัวผอม กลัวจะป่วย กลัวจะไม่สบาย
จะสั่งสมาธินานหน่อยก็กลัวจะเป็นอัมพฤกษ์ อัมพาต
จะอดนอนหน่อยก็กลัวไม่สบาย
คนเรานี้มันยุ่งเพราะความคิด คิดดีก็ยุ่ง คิดไม่ดีก็ยิ่งยุ่ง คิดอย่างไงก็ยุ่งอย่างนั้น...
ความสมดุลของการคิดและการพูดอยู่ที่ "การกระทำ"
เมื่อทำครั้งใดถือว่าเมื่อนั้น "สมดุล" แล้ว
เพราะว่าเราสามารถเดินออกจากความกลัวใน "ความคิด"
บางคนคิดได้ พูดได้ แต่ทำไม่ได้
ดังนั้น "ตัวกลาง" ความเป็นกลาง หรือ ความสมดุล จึงอยู่ที่ "การกระทำ"
การกระทำเป็นตัวตัดสิน ความคิดและคำพูด
คนที่พูดอย่างไร ความสมดุลก็คือต้องทำอย่างนั้น
คนที่คิดอย่างไร ความสมดุลก็คือต้องทำอย่างนั้น
แต่ปัญหามันอยู่ที่ว่า คนเรานั้นสะสมความคิดที่ดีหรือลบไว้
ทุกวันนี้ "สื่อ" ต่าง ๆ ได้ผ่องถ่ายความคิด "ชั่ว ๆ" ให้กับเราไว้มาก
สื่อในที่นี้ไม่ได้ชี้เฉพาะวงการสื่อสารมวลชนนะ
สื่อนี้รวมถึงโรงเรียน มหาวิทยาลัย องค์กรทั้งในระนอกระบบ
ระบบการศึกษาก็ปลูกฝังความคิดชั่ว ๆ คือความคิดที่ "เห็นแก่ตัว" ไว้เยอะ
สอนนักเรียนให้เอาแต่ได้ สอนนักศึกษาให้ตัดสินใจแต่ในเรื่อง "คุ้ม" และ "ไม่คุ้ม"
สอนให้เด็กออกแรงน้อย ๆ แล้วหวังว่าจะได้ผลตอบแทนกลับมาเยอะ
มีแต่สอนที่จะให้เอาเปรียบซึ่งกันและกัน
ดังนั้นในวันนี้ เราต้องพยายาม "บริโภค" สิ่งที่ถูกต้อง สิ่งที่ดี เพื่อที่จะให้เป็น "ฐาน" ในการคิด แก่จิต แก่ใจ
รายการธรรมะนั้นย่อมหาฟังยากกว่ารายการเพลงรักอมตะนิรันดร์กาล
แต่ทว่าไม่ยากเกินความพยายามของ "ปัญญาชน" ที่จะดิ้นรนหา "ทุนที่ดี" มาใส่ตัว
เก็บทุนดี ๆ ไว้มาก ๆ นะ...
ที่มาจากบันทึก จิตใจ "สะ มะ ดุล..."
หนุ่มน้อยนายแบบ ทำสมาธิแบบลืมตาได้ดีจริง น่านับถือๆ
นมัสการค่ะท่านสุญญตา กราบนมัสการขอบพระคุณสำหรับการคลายเกลียว"ความยาก"
ความยากจริงแท้ไม่มี ให้ทำสติอยู่ที่ ลงมือ ลงมือ ลงมือปฏิบัติ อย่าไปปรุงแต่งไปก่อนว่า ยากจริง ยังไม่ทำดีกว่า
ทำไป สะสมต้นทุนไป ได้มาก ได้น้อย สำคัญว่า ได้ปฏิบัติหรือยัง สาธุ งามๆ เจ้าค่ะ สำหรับธรรมกระจ่างใจของวันนี้ สา..ธุ..
กราบนมัสการเจ้าค่ะ
ตามพี่นก (Giant bird) มาสะสมต้นทุนค่ะ....ยากง่ายอยู่ที่ใจเราคิด
กำลังพยายามสร้างความสมดุลให้กับชีวิตเจ้าค่ะ แต่ยากจัง (อ้าว... ใจคิดไปแล้วว่ายาก)
เริ่มต้นสะสม ทุนดี ๆ
อืม......ใช่เจ้าค่ะ
คนเราชอบคิด ๆ ๆ ๆ ๆ และโดยส่วนใหญ่ชอบคิดในด้านลบ
แล้วก็เก็บมาทุกข์ เอง
คิด ๆ ๆ ๆ กลัว ๆ ๆ ทำยาก ๆ ๆ ทำไม่ได้ ๆ ๆ
สิ่งเหล่านี้ปรากฏขึ้นจากความคิดทั้งสิ้น
แต่เมื่อใด อดทน กับความคิดชั่ว ๆ ของตนเองได้
ก้าวผ่านมาอย่างอาจหาญ ที่จะกระทำสิ่งดี ๆ
ทำครั้งแรก หลายคนอาจจะมีความสุข ได้รับผล ดี ๆ
สาธุ เจ้าค่ะ มีกำลังทำกันต่อไป
แต่หลายคน กระโดดลงมาทำแล้ว
ใจโง่ ๆ มันก็ เนียน ไป แอบหวังผลโดยไม่รู้ตัว
พอผลที่ออกมาไม่ดี ไม่ถึงพร้อม....อย่างใจหวัง
มันก็ทุกข์ทรมาร กลายเป็นว่า ทำดี ไม่ได้ดี
นี่มันโง่ กันได้ขนาดนี้เจ้าค่ะ
หารู้ไม่ว่าสิ่ง ดี ๆ ที่มีโอกาสได้ทำนั้น
มันเป็นประโยชน์ มีคุณค่า
แต่ใจ ที่มันชั่ว ๆ นี่แหละ
มาบดบังความงดงามแห่งการกระทำกรรมดี
กลายเป็นครั้งต่อไป ไม่กล้าที่จะทำดี
กลายเป็นมา เพ่งโทษ ว่าทำดี ไม่ได้ดี โง่อีกละ
งั้นเอาใหม่
ทำดี จะได้ดีหรือไม่ ก็เรื่องของมัน
แต่ว่าทำดี แต่ ใจเราสบาย นี่แหละ บุญ
นี่แหละ ต้นทุนแห่งความดีในมุมมองของหนู เจ้าค่ะ
สะสมเลย สะสมโลด "ทุนดีๆ" เป็นสิ่งที่น่าสะสม
แต่ทว่า ทุนดี ๆ นี้ก็เปรียบเสมือนกระแสน้ำนะ ถ้าสะสมไว้เฉย ๆ มันจะ "เน่า" เหมือนน้ำที่ขังอยู่ไม่ได้ไหลไปไหน
มีทุนดี ๆ แล้วต้องแลก ต้องเปลี่ยน ต้อง "ให้" ยิ่งให้ยิ่งได้มากนะ...
ความยากที่จริงแล้วก็คือ "ยากที่จะทำ" ถ้าเราลงมือกระทำอะไรแล้วจะไม่มีคำว่า "ยาก" เพราะจะเหลือแต่คำว่า "เสร็จ" หรือ "ไม่เสร็จ"
แต่พอทำ ๆ ไปความเสร็จหรือไม่เสร็จก็หายไปอีก จะเหลือแต่คำว่า "เท่าที่ทำก็เสร็จแล้ว..."
พวกที่ชอบคิดในด้านลบนี่ไม่ใช่คนโง่นะ แต่เป็นคนฉลาด ฉลาดที่ชอบคิดเรื่อง "โง่ ๆ"
คนโง่จริงเขาไม่ค่อยคิดอะไรพวกนี้หรอก เพราะเขาตั้งใจแล้ว รู้ว่าสิ่งที่ทำนั้นดีแล้วเขาก็ทำ "ทำไปเรื่อย"
เหนื่อยก็ทำ ไม่เหนื่อยก็ทำ ทำไปอย่างนั้นแหละ...
เมื่อมีความหวัง ก็ต้องทำใจให้พร้อมกับ "ความผิดหวัง" เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นของคู่กัน
เหมือนกับสุข ก็ต้องคู่กับความทุกข์ ความร้อนก็ต้องคู่กับความเย็น ความดีใจก็ต้องคู่กับความเสียใจ สิ่งเหล่านี้ไซร้เป็นเรื่อง "ธรรมดา..."
แต่ทว่า วันนี้เราพัฒนาจิตของเราให้อยู่ตรงที่ ความไม่สุข ไม่ทุกข์ ไม่ร้อน ไม่หนาว ไม่สมหวัง ไม่ผิดหวัง เราทำจิตใจให้ "เฉย ๆ" อย่างนี้แหละ
ถ้าทำใจให้เฉยได้นี่แหละจึงเรียกว่า "การปล่อยวาง"
การปล่อยวางนี่ไม่ได้หมายความว่าไม่เจ็บ ไม่ป่วย ไม่สุข ไม่ทุกข์อย่างที่เคยเข้าใจนะ
สิ่งต่าง ๆ นั้นมันก็เกิดขึ้นอยู่ ผิดหวัง สมหวัง ดีใจ เสียใจ แต่ทว่าเราไม่เอาจิตใจไปจับ ไปจดมันไว้แค่นั้นแหละ
มันเกิดก็รู้ว่าเกิด มันไปก็รู้ว่าไป ไม่เสียดาย ไม่เจ็บใจ อะไรมันเกิดขึ้นมาก็ อ้อ ดีใจเหรอ อื่ม เสียใจแล้ว แล้วก็ "สลัด" มันทิ้งไป
หรือว่าร้อน ก็รู้ว่าอ้อ "ร้อนเหรอ" แต่ทว่า ไม่ใช่ร้อนแล้วก็นั่งตากแดด หรือปล่อยให้ไฟมันเผามืออย่างนั้นนะ ทำร้อนแล้วทำอย่างนั้นเขาเรียกว่าว่า "ปล่อยวางอย่างไม่มีปัญญา"
การปล่อยวางนี้ไม่ได้หมายความว่าไม่ทำนะ แต่หมายถึงกระทำการต่าง ๆ อย่างปล่อยวาง
อาทิเช่น บ้านเรามันร้อน เราก็ซื้อแอร์มาติด อย่างนี้เรียกว่าปล่อยวางไหม ต้องดูว่าที่เราเอามาติดนี้ เราติดเพื่อโก้ ติดเพื่อโชว์ หรือติดเพื่อคลายร้อน อันนี้อย่างหนึ่ง
แต่ทว่า "มีปัญญาไหม..?" อันนี้ก็อีกเรื่องหนึ่ง
อาทิ ถ้าให้ดี ปลูกต้นไม้ดีกว่าไหม หรือใช้วัสดุทนความร้อนไปป้องกันไว้ก่อนที่หลังคาดีไหม หรือจะให้ดี ก็จะอยู่ที่ "วังน้ำเขียว" เลยดีไหม อันนี้ก็อีกอย่างหนึ่ง
เวลาปฏิบัติธรรมนี้ต้องมี "ปัญญา" นะ
จะทำอะไรต้องให้ "ปัญญา" ขึ้นมาเสมอ เชิดหน้า ชูตาให้ได้
เดี๋ยวเขาจะมาว่าเราได้เน๊อะ ว่าไปปฏิบัติธรรมมาแล้วไม่เห็นจะ "หายโง่" เลย
ปัญญาของผู้ปฏิบัติธรรมต้อง "แวววาว" เฉียบขาด ใสปิ๊ง
ไม่ใช่ทำอะไรก็ "เฉิ่ม" ไปเรื่อย
เจอฝน เจอพายุ เจอขโมย ก็ย่างหนอ ก้าวหนออยู่ อย่างนี้ก็ไม่ใช่เรื่อง
การปฏิบัติธรรมคือการฝึกใช้ "ปัญญา"
จะทำอะไรต้องดึงปัญญาขึ้นมาใช้ให้ได้
ปัญหาอยู่ที่ว่าเราจะดึงปัญญาขึ้นมาใช้อย่างไร
จะดึงปัญญาขึ้นมาได้ต้องกลับไป Re-check ศีลให้ดี
ถ้าศีลดีแล้วสมาธิก็มาโดยอัติโนมัติ
สมาธิมี สติก็มี ทำใจนิ่ง ๆ ว่าง ๆ เดี๋ยว "ปัญญา" มันก็มาเอง
นิ่ง ๆ ว่าง ๆ นี่ก็อีกนะ ไม่ใช่หมายความว่าไม่คิด
ต้องคิด คิดให้มาก คิดให้ถี่ถ้วน แต่เวลาคิดจะต้องว่างจากความโลภ ความโกรธ ความหลง
ความโลภ ความโกรธ และความหลงนี้ก็คือ เหตุแห่งความผิดศีลนั่นแหละ
ท่านถึงว่าถ้าศีลดี ความโลภ ความโกรธ ความหลงก็ไม่มี
ถ้าไม่มีอุปสรรคทั้งสามตัวนี้แล้ว จิตใจก็จะแน่วแน่ ไม่มั่นคง ความมั่นคงแห่งจิตนี้เองท่านเรียกว่า "สมาธิ"
แล้วการตัดสินใจบนฐานแห่งสมาธินี้ซึ่งว่างจากความโลภ ความโกรธ ความหลงนี้เองจึงเรียกว่าผู้มี "ปัญญา..."