ผมเดาว่าผมมีความเชื่อและยึดถือปฏิบัติตัว เรื่องเกียรติและศักดิ์ศรีที่แตกต่างไปจากที่สังคมโดยทั่วไปยึดถือ    จึงนำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน    โดยหวังว่า ไม่ใช้เป็นการโอ้อวด หรือยกตนข่มท่าน

          ผมไม่คิดว่าเกียรติและศักดิ์ศรีที่แท้จริงของคนอยู่ที่ตำแหน่ง หรือศักดินา หรือชาติกำเนิด   ผมยอมรับว่าปัจจัยเหล่านั้นเป็นเพียงเปลือก   แก่นที่แท้จริงอยู่ที่การดำรงชีวิตของผู้นั้น   ว่าเป็นคนที่ทำประโยชน์ให้แก่สังคม ให้แก่ผู้อื่น มากน้อยแค่ไหน   เป็นคนที่จิตใจบริสุทธิ์และมีจริยธรรมแค่ไหน  

          ผมไม่คาดหวังหรือเรียกร้องให้คนอื่นที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน ให้เกียรติผมเป็นพิเศษกว่าคนทั่วไป   เพราะผมไม่ใช่คนพิเศษ   ผมเป็นคนธรรมดา  

          ผมฝึกฝนตนเอง ให้มีท่าทีและนิสัยให้เกียรติคนอื่นโดยไม่เลือกชั้นวรรณะ    ให้เกียรติไว้ก่อนแม้ไม่รู้จักกัน   ให้เกียรติในฐานะคนเสมอกัน

          แต่กับคนที่ข้างนอกสุกใส ข้างในเน่า   ผมหลีกเลี่ยงที่จะพบปะ   ไม่อยากเสียเวลา เปลืองชีวิต   ทั้งๆ ที่รู้อยู่เต็มอก ว่าแม้จะเน่า เขาก็ยังมีส่วนดีอยู่ด้วย    ดังนั้นเมื่อจำเป็นต้องเสวนาด้วย ผมก็เน้นสัมผัสส่วนดีของเขา    ไม่แตะส่วนเน่า 

          ด้วยนิสัยเสียของผม   ผมมักจะดมกลิ่นเน่า และหาทางหลีกเลี่ยงส่วนนั้น

          เพราะชีวิตของผมเป็นชีวิตของการเรียนรู้   และการเรียนรู้ที่ดีและลึกที่สุดใช้การซึมซับ   ผมเกรงตนเองจะหลงซึมซับสิ่งเน่า

          คิดอย่างนี้อาจจะผิด เพราะถ้าไม่เข้าใจสิ่งเน่า   เราอาจไม่เข้าใจสิ่งดีได้ลึกและเชื่อมโยงพอ

          นอกจากนั้น การติดดี น่าจะเป็นอุปสรรคของชีวิตที่งดงาม

 

วิจารณ์ พานิช
๑๕ ก.ย. ๕๒