|
<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /> คู่มือการจัดทำแผนการจัดการความรู้ <?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" /> โครงการพัฒนาส่วนราชการ ให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ และการจัดการความรู้ในส่วนราชการ โดย สำนักงาน ก.พ.ร. และสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ |
|
คำนำ คู่มือการจัดทำแผนการจัดการความรู้ ฉบับนี้ จัดทำขึ้นเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจและให้แนวทางในการจัดทำแผนการจัดการความรู้ (KM Action Plan) ที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรมมากขึ้น หลังจากที่ได้รับความเข้าใจในหลักการของการจัดการความรู้ : จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ ตามที่ได้เข้าร่วมประชุมเชิงปฏิบติการซึ่งจัดโดยสำนักงาน ก.พ.ร. โดยมีวิทยากรจากสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติเมื่อ เดือนกรกฎาคม – กันยายน พ.ศ. 2548 สำนักงาน ก.พ.ร. และสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าคู่มือฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อส่วนราชการ และจังหวัด ในการจัดทำแผนการจัดการความรู้ (KM Action Plan) เพื่อนำไปสู่สัมฤทธิผลในการดำเนินงานของหน่วยงานให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด สำนักงาน ก.พ.ร.และ สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ ธันวาคม 2548 |
บทนำ
สืบเนื่องจากพระราชพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546 มาตรา 11 กำหนดไว้ว่า ส่วนราชการมีหน้าที่พัฒนาความรู้ในส่วนราชการ เพื่อให้มีลักษณะเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้อย่างสม่ำเสมอ โดยต้องรับรู้ข้อมูลข่าวสารและสามารถประมวลผลความรู้ในด้านต่าง ๆ เพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติราชการได้อย่างถูกต้อง รวดเร็ว เหมาะสมกับสถานการณ์ รวมทั้งต้องส่งเสริมและพัฒนาความรู้ความสามารถ สร้างวิสัยทัศน์ และปรับเปลี่ยนทัศนคติของข้าราชการในสังกัดให้เป็นบุคลากรที่มีประสิทธิภาพและมีการเรียนรู้ร่วมกัน
สำนักงาน ก.พ.ร. ร่วมกับสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่องการจัดการความรู้ : จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ ในช่วงเดือนกรกฎาคม – กันยายน พ.ศ.2548 เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจในหลักการของการจัดการความรู้ และได้ขยายผลจากการประชุมเชิงปฏิบัติการดังกล่าว จัดทำเป็นคู่มือการจัดทำแผนการจัดการความรู้ (KM Action Plan Template) เพื่อให้ง่ายและสะดวก รวมทั้งเพื่อเป็นมาตรฐานเดียวกัน ในการจัดทำแผนการจัดการความรู้ (KM Action Plan) ต่อไป
คู่มือการจัดทำแผนการจัดการความรู้ ฉบับนี้ประกอบด้วย
บทที่ 1 การจัดการความรู้เบื้องต้น
บทที่ 2 การกำหนดขอบเขต KM (KM Focus Area)
บทที่ 3 การกำหนดเป้าหมาย KM (<?xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />
บทที่ 4 การจัดทำแผนการจัดการความรู้ (KM Action Plan)
บทที่ 5 การกำหนดโครงสร้างทีมงาน KM
ภาคผนวก ก กำหนดการและเอกสารที่ต้องส่งมอบให้สำนักงาน กพร.
ภาคผนวก ข แบบฟอร์ม
ภาคผนวก ค ตัวอย่าง
หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการจัดทำแผนการจัดการความรู้ตามเนื้อหาในคู่มือฉบับนี้ สอบถามได้ที่ สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ โทรศัพท์ 0-2619-5500 ต่อ 576
เอกสารที่ต้องส่งตามรายละเอียดที่กำหนดในภาคผนวก ก. ให้ส่งเป็นเอกสาร 2 ชุด และ save ข้อมูลลงแผ่นซีดี 1 แผ่น ส่งไปที่ สำนักงาน ก.พ.ร. ภายในวันที่ 31 มกราคม 2549
สารบัญ
หน้า
คำนำ
บทนำ
บทที่ 1 : การจัดการความรู้เบื้องต้น 4
บทที่ 2 : การกำหนดขอบเขต KM (KM Focus Area) 9
บทที่ 3 : การกำหนดเป้าหมาย KM (
บทที่ 4 : การจัดทำแผนการจัดการความรู้ (KM Action Plan) 15
บทที่ 5 : การกำหนดโครงสร้างทีมงาน KM 23
ภาคผนวก ก กำหนดการและเอกสารที่ต้องส่งมอบให้สำนักงาน กพร. 25
ภาคผนวก ข แบบฟอร์ม 27
ภาคผนวก ค ตัวอย่าง 38
บทที่ 1 : การจัดการความรู้เบื้องต้น
1.1 การจัดการความรู้ในองค์กร หมายถึง การรวบรวมองค์ความรู้ที่มีอยู่ในองค์กร ซึ่งกระจัดกระจายอยู่ในตัวบุคคลหรือเอกสาร มาพัฒนาให้เป็นระบบ เพื่อให้ทุกคนในองค์กรสามารถเข้าถึงความรู้ และพัฒนาตนเองให้เป็นผู้รู้ รวมทั้งปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันจะส่งผลให้องค์กรมีความสามารถในเชิงแข่งขันสูงสุด โดยที่ความรู้มี 2 ประเภท คือ
- ความรู้ที่ฝังอยู่ในคน (Tacit Knowledge) เป็นความรู้ที่ได้จากประสบการณ์ พรสวรรค์หรือสัญชาตญาณของแต่ละบุคคลในการทำความเข้าใจในสิ่งต่างๆ เป็นความรู้ที่ไม่สามารถถ่ายทอดออกมาเป็นคำพูดหรือลายลักษณ์อักษรได้โดยง่าย เช่น ทักษะในการทำงาน งานฝีมือ หรือการคิดเชิงวิเคราะห์ บางครั้ง จึงเรียกว่าเป็นความรู้แบบนามธรรม
- ความรู้ที่ชัดแจ้ง (Explicit Knowledge) เป็นความรู้ที่สามารถรวบรวม ถ่ายทอดได้ โดยผ่านวิธีต่างๆ เช่น การบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร ทฤษฎี คู่มือต่างๆ และบางครั้งเรียกว่าเป็นความรู้แบบรูปธรรม
1.2 แนวคิดการจัดทำแผนการจัดการความรู้ (Knowledge Management Action Plan) ตามคู่มือฉบับนี้ ได้นำแนวคิดเรื่องกระบวนการจัดการความรู้ (Knowledge Management Process) และกระบวนการบริหารจัดการการเปลี่ยนแปลง (Change Management Process) มาประยุกต์ใช้ในการจัดทำแผนการจัดการความรู้ (KM Action Plan)
1.2.1 กระบวนการจัดการความรู้ (Knowledge Management Process)
2. การสร้างและแสวงหาความรู้ (Knowledge Creation and Acquisition) 3. การจัดความรู้ให้เป็นระบบ (Knowledge Organization) 4. การประมวลและกลั่นกรองความรู้ (Knowledge Codification and Refinement) 5. การเข้าถึงความรู้ (Knowledge Access) 6. การแบ่งปันแลกเปลี่ยนความรู้ (Knowledge Sharing) 7. การเรียนรู้ (Learning) ความรู้นั้นทำให้เกิดประโยชน์กับองค์กรหรือไม่ ทำให้องค์กรดีขึ้นหรือไม่ มีการแบ่งปันความรู้ให้กันหรือไม่ เรานำความรู้มาใช้งานได้ง่ายหรือไม่
