โจทย์วิจัย : ๔. หลักสูตรบัณฑิตศึกษาภาคพิเศษมีข้อดีข้อเสียอย่างไรบ้าง

          เรามักได้ยินแต่เสียงติฉินนินทาการจัดหลักสูตรบัณฑิตศึกษาภาคพิเศษ    ว่าจัดขึ้นเพราะความหิวกระหายเงิน   จัดการศึกษาแบบไม่เคร่งครัดคุณภาพ   มีการนินทากันว่า มีการให้สัญญา “จ่ายครบ จบแน่”   มีการฮั้วผลประโยชน์กันระหว่างนักการเมืองท้องถิ่น กับผู้บริหารหรืออาจารย์ในสถาบันอุดมศึกษา ที่จะจัดหลักสูตรแบบผ่อนปรนความยาก

          แต่เมื่อผมถามผู้ใหญ่ที่คิดรอบคอบ ท่านบอกว่า สำหรับมหาวิทยาลัยที่จัดหลักสูตรแบบนี้อย่างมีคุณภาพ   ทำให้มหาวิทยาลัยได้ประโยชน์อย่างยิ่ง ๒ ประการ

•  ได้ network ในสังคมหรือในชุมชน

•   ได้กรณีศึกษา จากประสบการณ์การทำงาน และประสบการณ์ชีวิตของนักศึกษา   คือได้ความรู้ที่ relevant ต่อ real sector

          จึงน่าจะได้โจทย์วิจัย ว่าหลักสูตรบัณฑิตศึกษาภาคพิเศษมีข้อดีข้อเสียอย่างไรบ้าง   จัดอย่างไรข้อเสียจะมาก   จัดอย่างไรข้อดีจะมาก   ทำให้แทบไม่มีข้อเสีย มีแต่ข้อดี ได้อย่างไร

วิจารณ์ พานิช
๒๖ ส.ค. ๕๒

[ธนัณชัย สิงห์มาตย์]

เป็นโจทย์วิจัยที่ท้าทายครับอาจารย์

[ธนัณชัย สิงห์มาตย์]

เป็นโจทย์วิจัยที่ท้าทายครับอาจารย์

[วิไลรัตน์ มะโนราช]

อาจารย์คะ หนูขอร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้วยคนนะคะ อาจารย์คะหนูก็เป็นคนหนึ่งที่เป็นมหาบัณทิตที่จบมาจากภาคพิเศษค่ะ หนูเป็นคนนึงที่อยากเรียนในเวลาภาคปกติ แต่โอกาสไม่เอื้ออำนวยจึงต้องขวนขวายเพื่อที่จะให้ได้เรียน จึงต้องเรียนภาคพิเศษค่ะ คิดว่าเงินคงไม่เท่ากับความรู้ของผู้ที่อยากจะศึกษาหาความรู้ หนูเชื่อว่าบัณทิตที่จบภาคพิเศษสามารถเป็นคนทำงานที่มีคุณภาพได้ไม่แพ้ภาคปกติค่ะ แต่คงก็มีคนจำนวนไม่น้อยที่ยอมเสียเงินเพียงเพื่อให้ได้แค่ปริญญาบัตร โจทย์วิจัยของอาจารย์เป็นเรื่องที่น่าจะได้รับการสานต่อนะคะ หนูอยากทราบเหมือนกันค่ะ ว่าท้ายที่สุดแล้ว ข้อดี ข้อเสียอย่างไรจะมากกว่ากันค่ะ

[Universal perspective]

เรียนท่านอาจารย์หมอที่เคารพ

          กระผมคิดว่าปัญหาอยู่ที่คนเป็นหลักบวกกับ โครงสร้างหรือปรัชญาของหลักสูตรซึ่งเป็นแบบฝึกหัดชีวิต (คนหรือผู้เกี่ยวข้อง อาทิเช่น อาจารย์ ผู้บริหาร นักศึกษา หรืออื่นๆ) ในเมื่อความหมายของ “ระบบการศึกษา” ก็คือ ระบบพัฒนาตัวเองเพื่อออกจากความไม่รู้(ความไม่รู้ก็คงมีมิติหลากหลาย)กระผมมองว่า จะนอกระบบหรือในระบบ หากมันเป็นไปโดยธรรมและสอดคล้องกับสิ่งที่เห็นและเป็นอยู่ ก็คงดีครับผม เป้าหมายอยู่ที่การพัฒนามนุษย์ออกจากความไม่รู้ ที่จะใช้ชีวิตอยู่คู่กับสรรพสิ่งในโลกให้ยั่งยืน มีสันติสุข ทั้งนี้ด้านความถนัด ความเข้มข้น ความลึกซึ้งหรือปัจจัยอื่นๆ อาจจะต่างกันไปบ้างตามเส้นทางที่ผ่านมาหรือได้รับโจทย์ชีวิตที่มันต่างกัน หากมองที่เป้าหมายใหญ่ได้แล้วไม่น่าจะมีปัญหาอะไรระหว่างการศึกษาในระบบกับนอกระบบ เพราะต่างก็คือ ระบบพัฒนาตัวเองเพื่อออกจากความไม่รู้ แต่ถ้ามาตั้งใจเอาใบปริญญาที่ขาดจิตวิญญาณเป็นหลัก ขาดกระบวนทัศน์และเป้าหมายที่ชัดเจน เพื่อพัฒนาความเป็นมนุษย์ สังคม และสรรพสิ่งร่วมโลก โดยมาเพียงเพื่อวัตถุประสงค์แห่งการสนองต่ออัตตานั้น หากระบบตัวกรองไม่ดีพอ(คนที่เกี่ยวข้องและหลักสูตร) มันก็เหมือนส่งเสริมให้คนที่ต้องการสนองอัตตาเป็นหลัก ได้มีอำนาจ ได้ปกครองบ้านเมือง เพื่อการแห่ง วัตถุ ลาภ ยศ สรรเสริญ และอำนาจ โดยการได้มานั้น มาจากกระบวนการคิดบนความอยากของสภาวะจิตและปัญญาที่ยังไม่ผ่านการขัดเกลา มี มิจฉาทิฐิ สร้างคน มีลักษณะ ตัวกู-ผลประโยชน์ของกู-เพื่อนกูอยู่มาก หากสังคมสร้างบันไดให้เท่ากับว่า เราได้เพิกเฉย ต่อสิ่งที่จะทำให้สังคมจะเกิดความเสื่อม มีผลโดยรวมกับสังคมมนุษย์ทั้งในเชิงจิตวิทยาและการปฏิบัติในสังคม กระผมมองว่าเราควรร่วมด้วยช่วยกันสร้างจิตสำนึกดีๆในสังคมครับผม แม้จะอยู่บนความหลากหลายที่ต่างๆกันไป ซึ่งอาจจะมากบ้างน้อยบ้าง ตามแต่เหตุปัจจัย แต่เราควรทำยังไง/หาวิธีอะไร ที่ทำให้ระบบการศึกษาตรงความหมายหรือปรัชญาของมัน บนความหลากหลายกับสิ่งที่เห็นและเป็นอยู่ ต่อจากนั้น การเข้าใจอย่างลึกซึ้งในการใช้ชีวิตบนโลกหลังที่มาจากกระบวนทัศน์ที่เปลี่ยนไปนั้น จะมีผลในทางปฏิบัติไปด้วย กระผมเชื่อว่า เขาจะทำให้สิ่งดีงามผุดขึ้นในใจมากขึ้น ตั้งใจอยากจะสร้างสิ่งดีๆในโลกมากขึ้น  อยากทำให้สังคมมนุษย์รักกันมากขึ้น อยากเห็นความงามกัน มีการแบ่งปันกันมากขึ้น ให้อภัยกันมากขึ้น เมตตากันให้มากขึ้น หากทำได้เช่นนี้ เชื่อว่าไม่นานสังคมโดยรวมจะเข้าสู่ความสันติสุขครับผม

เรียนแสดงความเห็นด้วยความเคารพครับผม

  นิสิต

 

[paaoobtong]

เรียนท่านอาจารย์Prof. Vicharn Panich ที่เคารพ

• สถาบันอุดมศึกษาหลายแห่งได้มีโครงการความร่วมมือทางวิชาการกับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น  โดยส่วนใหญ่ไม่ค่อยได้ผลตามเจตนาของกรมฯ
• เหตุสำคัญอยู่ที่สถาบันเหล่านั้นยังยึดติดอยู่กับลักษณะของการจัดการศึกษาที่ตนคุ้นเคย เป็นการจัดการศึกษาที่ยึดรูปแบบชั้นเรียน การบรรยาย  การเขียนรายงาน และการรายงานหน้าชั้น
• เป็นการเรียนการสอนที่เน้นความรู้ประเภท Explicit Knowledge
• ซึ่งผู้เรียน โดยเฉพาะผู้เรียนที่เป็นนักการเมืองท้องถิ่นไม่ถนัด อีกทั้งเนื้อหาสาระที่หยิบขึ้นมาเพื่อเรียนรู้กันค่อนข้างลอยอยู่เหนือความเป็นจริงในชีวิตและในชุมชนที่พวกเขาเผชิญอยู่
• ทั้งนี้เพราะสถาบัน และผู้สอนไม่รู้จักผู้เรียน และไม่รู้จักชุมชนที่ตนให้บริการการศึกษาเขา
• ผู้เรียนจึงเกิดความเบื่อหน่าย และไม่สนใจที่จะเรียนรู้
• ทางสถาบันและผู้สอนไม่ได้มองมาที่ตนเอง เชื่อว่าวิธีการที่ทำอยู่นั้นเหมาะสมแล้ว  แต่กลับมองว่าผู้เรียนอ่อน ขาดพื้นฐาน หรือขาดอะไรต่อมิอะไรที่จะเรียนในระดับบัณฑิตศึกษา
• จึงเกิดการจัดหลักสูตรแบบผ่อนปรนความยาก ซึ่งในทางปฏิบัติกลายเป็นว่าแทบไม่ได้เรียนรู้อะไรที่ควรจะได้เรียนรู้กันเลย  ที่อันตรายก็คือ ผู้เรียนได้เรียนรู้เจตคติผิด ๆในเรื่องการศึกษาเล่าเรียนและอื่น ๆไปโดยไม่รู้ตัว
• ที่จัดอยู่ผมเห็นว่าเสียมากกว่าดี เรื่อง ได้ network ในสังคมหรือในชุมชน ไม่ได้แน่ ๆ เพราะมันถูกทำลายในท่ามกลางบรรยากาศขของการเรียนการสอนเสียแล้ว
• แต่เชื่อว่ายังไม่มีสถาบันไหน ตอบคำถาม สำหรับโจทย์ที่อาจารย์ตั้งได้
• ณ วันนี้ ผู้นำท้องถิ่น และนักการเมืองท้องถิ่นได้ผ่านหลักสูตรแบบที่ว่านี้เป็นจำนวนมาก ยังไม่รู้เลยว่าหลักสูตรที่อาจารย์เรียกว่าแบบผ่อนปรนความยาก ก่อให้เกิดปัญหาอะไรขึ้นในคน ในชุมชน หรือในสังคมอีกบ้าง  ผมว่านี่ก็เป็นโจทย์อีกโจทย์หนึ่งที่ควรติดตามไปดู
• ผมว่าสถาบันต่าง ๆ ยังไม่มีใครคิดโจทย์แบบอาจารย์ และโจทย์ที่อาจารย์ตั้งนี้ไม่แน่ใจว่าเมื่อไรเขาจะได้รับรู้ เกรงว่ากว่าจะไหวตัวกัน มหาบัณฑิต และดุษฎีบัณฑิต จากหลักสูตรแบบผ่อนปรนความยาก จะเต็มบ้านเต็มเมืองเสียก่อน น่ะครับ
  
                                                               paaoobtong
                                                                   08/09/52
                                                                        14/19