จากคำถามที่นี่   คำเฉลยอยู่ที่รายงานการประชุมสภาวิชาการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ดังนี้

          “กรณีการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรม spss ที่ประชุมเห็นว่านักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาต้องสามารถวิเคราะห์ข้อมูลด้วยตนเองจึงจะถือได้ว่าเป็นบัณฑิตที่สมบูรณ์ และคณบดีบัณฑิตวิทยาลัยได้เสนอขอฉันทานุมัติว่าในการขอรับทุนสนับสนุนการทำวิจัยของนักศึกษาจะไม่ให้รวมค่าวิเคราะห์ข้อมูลด้วย spss”

          อธิบายได้ว่านักศึกษาคือผู้ฝึกฝนตนเอง เพื่อให้มีความรู้และทักษะตามความมุ่งหมาย หรือตามมาตรฐานของหลักสูตร    ดังนั้นหลักสูตรต้องระบุให้ชัดเจนว่า   ส่วนของการวิจัยส่วนไหนบ้างที่สามารถนำไปจ้างคนอื่นทำได้   นอกนั้น นศ. ต้องทำเอง    ถ้า นศ. เอาส่วนที่ระบุให้ต้องทำเองไปจ้างคนอื่นทำ    ก็ต้องถือว่าปฏิบัติผิดกติกาที่ตกลงกันไว้

          แต่ถ้านักวิจัยเป็นผู้มีประสบการณ์แล้ว  รู้จัก SPSS อย่างดีแล้ว   การจ้างคนอื่นวิเคราะห์ก็ไม่เสียหายอะไร    แต่นักวิจัยก็ยังต้องรับผิดชอบต่อความแม่นยำถูกต้องของผลการวิเคราะห์อยู่ดี

วิจารณ์ พานิช
๔ ก.ย. ๕๒