ราวพุทธศตวรรษที่ 13-18 มีวัฒนธรรมศรีวิชัย เห็นได้ในบริเวณทางภาคใต้ของประเทศไทยนั้นแล.

ช่วงนี้มีเรื่องเล่าต่อจากตอนที่แล้ว...สำหรับลูกปัดสลักรูปสิงโต มาจากวัฒนธรรมอินเดียนั้นพบในแหล่งโบราณคดีดอนตาเพชร  อ. พนมทวน จ. กาญจนบุรี  และแหล่งโบราณคดีเขาสามแก้ว อ. เมือง  จ. ชุมพร 

ทั้งยังมีการพบหวีทำด้วยงาช้างที่เมืองโบราณจันเสน  อ. ตาคลี  จ. นครสวรรค์ซึ่งมีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 6-7  พบตะเกียงโรมันสำริดมีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 6-7 พบพระพุทธรูปศิลปะอมราวดีของอินเดียมีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 9 

 พบเหรียญกษาปณ์โรมันในสมัย Emperor  Victorinus คือจักรพรรดิวิคโตรินุส ในแหล่งโบราณคดีอู่ทอง  อ. อู่ทอง จ. สุพรรณบุรี

จากหลักฐานที่พบได้เห็นร่องรอยการติดต่อค้าขายของกลุ่มชนชาวโลกกับชนชาวพื้นเมือง  โดยเฉพาะเครื่องเทศของป่ากลายมาเป็นวัฒนธรรมแรกแย้มทางประวัติศาสตร์ไทย 

 ดังความคิดเห็นของชาร์ลส  ไฮแอม และรัชนี  ทศรัตน์...กล่าวทำนองว่า...รากเหง้าของอารยธรรมบนผืนแผ่นดินไทยนี้เป็นผลสืบเนื่องมาตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์  แต่มีการเสริมเติมโดยการติดต่อกับภายนอก...

ในความเป็นวัฒนธรรมที่วิวัฒนาการต่อแต่นั้นมาจึงเป็นช่วงต้นประวัติศาสตร์  คือราวพุทธศตวรรษที่ 11-16 มีวัฒนธรรมทวารวดี  เห็นในบริเวณภาคกลาง  ภาคเหนือเป็นส่วนใหญ่  

ราวพุทธศตวรรษที่ 12-18 มีวัฒนธรรมลพบุรี เห็นได้ในบริเวณภาคกลางเป็นส่วนใหญ่

 และราวพุทธศตวรรษที่ 13-18 มีวัฒนธรรมศรีวิชัย  เห็นได้ในบริเวณทางภาคใต้ของประเทศไทยนั้นแล.