ตุงแขวนบนค้างงามดี แต่มีคนไปหลก(ถอน)ทิ้งขว้างถือว่าขึดอาถรรพ์นักแล

ตามตำนานมูลขึดล้านนามีข้อห้ามเกี่ยวกับตุงหลายๆเรื่องตามที่ได้เล่ามาแล้ว   ถึงตอนนี้จะขอเล่าถึงตำนานตุงล้านนาที่เกี่ยวกับเรื่องขึดเมื่อผู้มีจิตศรัทธาถวายตุงแล้ว ตุงนั้นจักแขวนอยู่บนก๊าง(ค้าง)อย่างามสง่า เป็นที่ภูมิใจปิติแก่เจ้าของตุง  เป็นที่ประทับใจ สวยงามแก่ผู้ที่ได้พบเห็น  บางคนอาจนึกในใจขอส่วนกุศลผลบุญในการทานตุงผืนนั้น เกิดการอิ่มบุญเมื่อได้เห็นตุงไจยร่วมกับผู้เป็นเจ้าของตุง....

ประโยชน์ของตุงไจยเมื่อแขวนอยู่บนก๊าง(ค้าง)มีมากนักหนาหนำเริ่มต้นด้วย...ตัวอย่างเช่นว่า

ประการแรกหรือ 1. เป็นที่บอกหนทางเข้าสู่วัดที่มีงานปอยหลวงคนจะไม่หลงทางไปที่อื่นเพราะจะเดินตามแถวตุงไจยไปสู่วัดอย่างตรงเป้าหมายและได้ร่วมงานบุญตามศรัทธา

ประการที่สอง..เมื่อตุงอยู่บนก๊าง(ค้าง)จะบอกให้ผู้คนทราบถึงความรุนแรงของลม  ทิศทางลมว่าลมแรงปานใด  ขนาดไหน  ผู้คนจะได้หลีกหลบสายลมแรงที่เป็นอันตรายต่อชีวิต(ขอให้อ่านเรื่องตุงไจย)

ประการที่สาม ....ตุงไจยแขวนอยู่บนก๊าง(ค้าง)จะบอกถึงเหตุการณ์ในอดีตว่าที่ผ่านมาเร็วๆนี้ที่วัดแห่งนี้มีงานบุญงานปอยหลวง  หากใครจะร่วมงานบุญก็ยังไม่สายเกินไปที่จะเข้าไปร่วมบริจาคไปร่วมงานบุญได้ตามศรัทธา

ประการที่สี่...ตุงไจยบอกถึงความศรัทธาของผู้เป็นเจ้าของเพราะสมัยก่อนกว่าจะได้ตุงหนึ่งผืนต้องใช้เวลาทอถักเป็นเวลานานปี  บ่งบอกถึงศรัทธาที่ชาวบ้านสักการะพระพุทธเจ้าถึง  5  พระองค์  ได้แก่พระพุทธเจ้านามว่ากุกสันโธ    นาคมะโน     กัสสะโป     โคตมะ  และอริยะเมตไตร

ประการที่ห้า.....ตุงไจยเป็นเครื่องสักการะอันสูงส่งตามข้อที่สี่  และเป็นเครื่องสักการะบูชาไม่ใช่สิ่งประดับตามบ้านเรือน  ร้านค้าหรือสถานที่ราชการ ลดความสำคัญของตุงไจยให้เกิดความเศร้าหมองเสื่อมเสียต่อวัฒนธรรม  ฮีตเก่ากองเดิมของบ้านเมือง

ดังนั้นการที่ตุงไจยแขวนอยู่บนก๊าง(ค้าง)จึงเป็นสิ่งที่ต้องเคารพนับถือ  ให้ความศรัทธา  เพราะเป็นเครื่องสักการะมีที่มาที่ไปผ่านพิธีกรรมขั้นตอนตามหลักศาสนาความเชื่อ  ความศรัทธาในวิถีของชาวล้านนา  หากเมื่อใดมีผู้คิดแปลกแหวกฮีตเก่ากองเดิมทำลายตุงไจยขณะที่อยู่บนก๊าง(ค้าง) หลก(ถอน)  ม้าง(ทำลาย)ตุงไจยย่อมทำให้เกิดความเสียหายนักแล..

ขึดเรื่องตุงไจยก็จบลงเพียงเท่านี้และ...ลุงหนานขอลาไปก่อนแลนายเฮย...