โรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน

ZOONOSES หมายถึง โรคติดต่อจากสัตว์เลี้ยงมาสู่คน 

Zoo - Animal

Nosos- ill

 

องค์การอนามัยโลกได้ให้คำจำกัดความของ Zoonoses

หมายถึง " Those  diseases  and  infection  which  are  naturally  transmitted  between  vertebrate  animals  and  man "

"โรคทั้งหลาย และการติดเชื้อที่มีการติดต่อตามธรรมชาติระหว่างสัตว์มีกระดูกสันหลัง และคน"

 

 

ZOONOSES หมายถึงโรคติดต่อระหว่างคนและสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังอื่นๆ ทั้งสัตว์เลี้ยงและสัตว์ป่า  การติดต่ออาจติดต่อจากสัตว์มายังคน  หรือจากคนไปยังสัตว์ก็ได้  การติดต่อนั้นต้องเป็นไปโดยธรรมชาติ

 

การจำแนกประเภทโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน

 

• v จำแนกกลุ่มของโรคติดต่อ ระหว่างสัตว์ และคน ตามชนิดของเชื้อที่ทำให้เกิดโรค

 

• 1. โรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เช่น Anthrax, Brucellosis, Leptospirosis, Plague, Melliodiosis, glanders, Clostridial food poisoning, Vibrio parahaemolyticus, food-born infection, Salmonellosis, Shigellosis and E.coli infection, Staphy lococcus food poisoning, Tuberculosis, Listeriosis, Erysipelothrix infection and Campylobacteriosis Tetanus , Q fever , Plaque เป็นต้น
• 2. โรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส เช่น Swine flu, Avian Influenza ,Rabies, Japanese encephalitis, Ebola disease ,Yellow fever เป็นต้น
• 3. โรคที่เกิดจากเชื้อรา เช่น Aspergillosis, Cryptococcosis, Histoplasmosis, Candidiasis Dermatophytosis เป็นต้น
• 4. โรคที่เกิดจากปาราสิต เช่น Trichinosis, Filariasis, Angiostrongyliasis, Gnathostomiasis, Thelajiasis, Opisthorchiasis, Fasciolopsiasis, Schistosomiasis, Paragonimiasis, and Cysticercosis, Toxoplasmosis, Toxocariasis, Anisakiasis , Capillariasis เป็นต้น

 

• v จำแนกตามแบบแผนของวงจรชีวิตของเชื้อโรค

1. การติดต่อโดยตรง (Direct Zoonoses )

1.1 Anthropozoonoses   ติดต่อจากสัตว์สู่คน

-Rabies

-Trichinosis

 

       1.2 Zooanthropozoonoses   ติดต่อจากคนสู่สัตว์

                -Diphtheria

       1.3 Amphixenoses    ติดต่อจากสัตว์สู่สัตว์  ติดต่อจากคนสู่คน และติดต่อระหว่างสัตว์สู่คน

              -Streptococcosis

 

2. การติดต่อหมุนเวียน   ( Cyclozoonoses )

         2.1 Obligatory cyclozoonoses

             - Beef tapeworm

              - Taeniasis

        2.2  Cyclo- anthropozoonoses  

                 - Echinococcosis (Hydatid)

  3. การติดต่ออาศัยตัวกลางไม่มีกระดูกสันหลัง  (Meta zoonoses )

         3.1 Meta-anthropozoonoses  type I

              - Yellow fever

         3.2  Meta-anthropozoonoses  type II

                -Paragonimiasis

 

         3.3  Meta-anthropozoonoses  type III

                -Opisthorchiasis

         3.4 Meta-anthropozoonoses  type IV

                -Louping ill  (Ovine Encephalomyelitis)

   4. การติดต่อผ่านสิ่งไม่มีชีวิต

         4.1 Sapro- anthropozoonoses

                -Cutaneous larva migrans

         4.2 Sapro-amphixenosis

              -Histoplasmosis

  5.  การติดต่อแบบอื่นๆ

             -Fasiolopsis

 

   ประชากรกลุ่มเสี่ยงต่อโรคติดต่อระหว่างสัตวและคน

1.เกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์

2.อุตสาหกรรมผลิตหนังสัตว์

3.ทำงานด้านสัตว์ป่า

4.ผู้ทำงานห้องปฏิบัติการหรือตรวจรักษา

5.นักระบาดวิทยา

6.ผู้ทำงานฉุกฉิน

7.ผู้ทำงานในป่า

8.นักล่าสัตว์

9. ผู้ให้ความบันเทิง

 

เอกสารอ้างอิง

เอกสารการสอนของ  ผศ.ดร.ธวัชชัย สักดิ์ภู่อร่าม  คณะสัตวแพทยศาสตร์  ม.เกษตรศาสตร์

ภาพจากเวป  CDC

รายละเอียด ดูจาก power point