ผู้บริหารมหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติต้องมีทักษะในการจัดการหน่วยงานให้มีผลงานวิชาการระดับ world class    สิ่งที่ควรพิจารณาทำความเข้าใจ เพราะจะเป็นหัวใจของการเข้าสู่ความเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยระดับ world class อย่างแท้จริงได้แก่   ผู้บริหารตัดสินใจเรื่องอะไร    และได้ผู้บริหารเหล่านี้มาอย่างไร

 

ผู้บริหารมหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติตัดสินใจเรื่องอะไร

          เรื่องสำคัญที่สุดคือการเลือกประเด็นเชิงวิชาการสำหรับเป็นจุดเด่น/จุดเน้นของมหาวิทยาลัย   ที่จะต้องทบทวนเป็นระยะๆ  

  
          เป็นการทำหน้าที่ผู้นำทางวิชาการของมหาวิทยาลัย    ต้องสามารถตัดสินใจในฐานะผู้นำได้ แม้ตนจะไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญหรือผู้รู้จริงในสาขานั้นๆ    โดยต้องมีทักษะในการแสวงหาคำแนะนำทางวิชาการที่ลุ่มลึก เชื่อมโยงกว้างขวาง และมองไปในอนาคต    นำมาสังเคราะห์ปะติดปะต่อและหารือร่วมกันเพื่อให้ได้แนวทางที่เหมาะสมที่สุดสำหรับเดินไปข้างหน้า    ที่เมื่อเวลาผ่านไป ๑๐ – ๒๐ ปี เกิดผลที่บอกได้ว่า การตัดสินใจเชิงนโยบายของผู้บริหารเป็นการตัดสินใจที่ถูกต้อง


          ผู้บริหารมหาวิทยาลัยวิจัยต้องทำหน้าที่ตัดสินใจเรื่องทางวิชาการเป็นงานหลัก    และต้องตัดสินใจเรื่องใหญ่เรื่องอนาคตระยะยาว    ไม่ใช่ทำงานตัดสินใจเรื่องงานบริหารธุรการรายวันเป็นงานหลัก 


          การตัดสินใจทางวิชาการแนวดังกล่าว ต้องการความรู้ทางวิชาการที่ลุ่มลึกในระดับมองอนาคตออก   แต่ผู้บริหารไม่มีทางมีความรู้ขนาดนี้ในหลากหลายสาขาจากประสบการณ์ตรงของตนเอง    ผู้บริหารมหาวิทยาลัยวิจัยจึงต้องมีวิธีใช้ความเห็นของผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาวิชาเหล่านั้น   รู้ว่าจะขอความเห็นจากใครบ้างในเรื่องใด    ความเห็นของผู้เชี่ยวชาญแต่ละท่าน ส่วนใดที่น่าเชื่อถือ ส่วนใดที่ไม่น่าเชื่อถือ   นำมาใช้เป็นความรู้ประกอบการตัดสินใจ


          ในกรณีเช่นนี้ ขีดความสามารถในการตั้งคำถามต่อผู้ทรงคุณวุฒิ มีความสำคัญยิ่ง     การตั้งคำถามเพื่อหาลู่ทางวางรากฐานทางวิชาการที่จะสร้างชื่อเสียงทางวิชาการแก่มหาวิทยาลัยในอนาคต   สำคัญกว่าความสามารถในการให้คำตอบเรื่องทั่วๆ ไป ทางด้านการบริหารเรื่องเชิงธุรการอย่างเทียบกันไม่ได้เลย

 

จะได้ผู้บริหารที่มี competency นี้มาจากไหน

 
          คำตอบแบบกำปั้นทุบดินคือ ได้จากการเสาะแสวงหาผู้มีผลงานเป็นที่ประจักษ์   หาทางเชื้อเชิญ ท้าทาย ให้เกียรติเพื่อให้ได้ตัวมา    โดยบอกความต้องการพัฒนามหาวิทยาลัยให้ชัด ว่าต้องการให้ภาพในระยะยาวเป็นอย่างไร   


          ซึ่งหมายความว่า บุคคลที่เหมาะสมอาจไม่ได้อยู่ในมหาวิทยาลัยนั้น   ต้องไปเชื้อเชิญมาจากที่อื่น    และในบางกรณี จากประเทศอื่น 


          หากการเสาะหาสรรหายังทำได้ไม่กว้างขวาง อาจต้องประกาศรับสมัครทั่วประเทศ หรือทั่วโลก

 

วิจารณ์ พานิช
๓๐ ก.ค. ๕๒