หน้าที่ของกรรมการดำเนินการของสหกรณ์
สมปอง งามแฉล้ม
หลายคนคงเคยได้ยินได้ประสบการณ์จากการเป็นสมาชิกสหกรณ์ที่ล้มเหลว หรือเคยได้ยินเรื่องราวของสหกรณ์ว่ามีการทุจริต หรือล้มเหลวในการบริหารงานมาก่อน การสหกรณ์ในบ้านเราก่อตั้งมานานแล้ว แต่ก็ยังไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร การที่จะให้สหกรณ์ประสบความสำเร็จได้นั้น ผมคิดว่า ต้องขึ้นอยู่กับคณะกรรมการดำเนินการว่าจะมีความรู้ความสามารถ มีวิสัยทัศน์ และทุ่มเทเสียสละในการทำงานเพื่อสหกรณ์มากน้อยเพียงใด แต่ทั้งนี้จะโทษใครไม่ได้นอกจากสมาชิกสหกรณ์ที่เป็นเจ้าของสหกรณ์ ว่าจะเลือกกรรมการที่ดี มีความสามารถเข้ามาบริหารงานได้หรือไม่ กรรมการดำเนินการของสหกรณ์ก็เปรียบเหมือน สส. นั่นแหละครับ เพราะในการเลือกกรรมการดำเนินการสมาชิกจะต้องพิจารณาอย่างไร ต้องหาข้อมูลก่อนการตัดสินใจลงคะแนนว่า ผู้สมัครสมัครรับเลือกตั้งเป็น “กรรมการ” นั้นเป็นบุคคลเช่นไร มีความสามารถอะไรบ้าง มีวิสัยทัศน์อย่างไร มีเหตุผลอะไรที่มาสมัครรับเลือกตั้ง ซึ่งมีหลายเหตุผลที่อาจเป็นไปได้ดังนี้
1. อยากเข้ามาบริหารสหกรณ์
2. อยากมีตำแหน่ง
3. อยากรู้ว่าสหกรณ์เขาทำอย่างไร
4. อยากได้โบนัส
5. อยากมีส่วนรวม
6. ฯลฯ
ไม่ว่าการหาเสียงจะเป็นอย่างไร ที่สำคัญอยู่ที่การตัดสินใจเลือกและการติดตามผลงานการบริหารงานของคณะกรรมการดำเนินการ ว่าได้บริหารงานเพื่อสมาชิกและความมั่นคงของสหกรณ์มากน้อยเพียงใด สำหรับโครงสร้างการบริหารงานของสหกรณ์ แม้หลายท่านจะเห็นว่าฝ่ายจัดการมีความสำคัญเท่ากรรมการ แต่ในแนวคิดของผม ผมคิดว่า “ฝ่ายบริหาร” มีความสำคัญมาก เพราะฝ่ายบริหารจะต้องเป็นผู้ที่มีหน้าที่สำคัญในการพัฒนาสหกรณ์ 5 ประการ ดังนี้
1. กำหนดนโยบายที่มีความประโยชน์ต่อองค์กรและส่วนรวม
2. วางระบบงานที่มีประสิทธิภาพให้ฝ่ายจัดการปฏิบัติ
3. สรรหาฝ่ายจัดการที่ดีมีความสามารถมาปฏิบัติงาน
4. พัฒนาระบบ IT เพื่อสนับสนุนฝ่ายจัดการในการให้บริการสมาชิกอย่างมีประสิทธิภาพ
5. ให้ความรู้ด้านสหกรณ์แก่สมาชิกสหกรณ์อย่างต่อเนื่อง
ซึ่งทั้ง 5 เรื่องนี้ จะเป็นส่วนสำคัญที่ส่งผลให้สหกรณ์ประสบความสำเร็จได้ในที่สุด โดยเฉพาะเรื่องที่ 5 นั้น เป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาในการดำเนินการ เพราะการให้ความรู้ด้านสหกรณ์ไม่ใช่ให้เพียงความรู้ในด้านการมีส่วนร่วมในกิจกรรมของสหกรณ์เท่านั้น จะต้องให้ความรู้เรื่อง หลัก วิธีการ และอุดมการณ์ของสหกรณ์ด้วย การให้ความรู้ดังกล่าวต้องให้อย่างต่อเนื่องเพื่อปลูกฝังวิธีการสหกรณ์ การที่จะให้สมาชิกสหกรณ์เชื่อ และศรัทธาในอุดมการณ์สหกรณ์จะต้องใช้เวลาพิสูจน์ผลที่ได้รับจากการเป็นสมาชิก และต้องอาศัยผลการบริหารงานของคณะกรรมการดำเนินการด้วยว่าจะมีวิธีการและแผนงานที่จะทำให้สมาชิกสหกรณ์ทั้งหมดมีคุณภาพชีวิต ฐานะทางเศรษฐกิจ และวัฒนธรรมดีขึ้นมากน้อยเพียงใด เพราะการที่จะพูดได้ว่าสหกรณ์ประสบความสำเร็จได้นั้น ควรต้องดูว่าสมาชิกสหกรณ์มีฐานะทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมดีหรือไม่ เพราะการดูเพียงผลประกอบการและฐานะทางการเงินของสหกรณ์ ที่มีความก้าวหน้าและมั่นคงทางการเงินนั้น ไม่อาจบอกได้ว่าสหกรณ์บรรลุวัตถุประสงค์ คือ “สมาชิกกินดี อยู่ดี”