ณ ห้วงเวลา 2 – 3 ปีที่ผ่านมาได้มีการอุบัติขึ้นของสำนักงานกฎหมายโดยการบริหารงานและการทำงานของชาวบ้านแม่อายซึ่งเป็นอดีตคนไร้สัญชาติ ภายใต้ชื่อ “คลินิกกฎหมายชาวบ้าน (ด้านสถานะและสิทธิบุคคล)" ซึ่งตั้งอยู่ที่อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อของ “คลินิกแม่อาย” ซึ่งเป็นคลินิกกฎหมายภายใต้ความร่วมมือระหว่างองค์การยูนิเซฟประจำประเทศไทย และคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพายัพ จังหวัดเชียงใหม่
การทำงานของ “คลินิกกฎหมายชาวบ้าน (ด้านสถานะและสิทธิบุคคล)” ในช่วงระยะแรก คือ การประสานงานและติดตามให้ความช่วยเหลือด้านสถานะและสิทธิบุคคลให้กับชาวบ้านแม่อาย รวมทั้งบุตร หลานของชาวบ้านดังกล่าวตามคำพิพากษาของศาลปกครองสูงสุด (ซึ่งชาวบ้านเหล่านี้ได้รับผลกระทบจากคำสั่งของอำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ที่ได้ดำเนินการจำหน่ายชื่อของชาวบ้านอำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน ๑,๒๔๓ คนออกจากทะเบียนราษฎร (ท.ร.๑๔) ซึ่งภายหลังปรากฎว่าคำสั่งดังกล่าวเป็นคำสั่งทางปกครองที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย และศาลปกครองสูงสุดได้มีคำพิพากษาเพิกถอนคำสั่งทางปกครองดังกล่าวในที่สุด)
อย่างไรก็ตาม ในการทำงานในช่วงเวลาที่ผ่านมานั้น ก็พบว่ามีคนไร้รัฐคนไร้สัญชาติซึ่งอาศัยอยู่ในพื้นที่แม่อายได้เข้ามาขอความช่วยเหลือกับทาง“คลินิกกฎหมายชาวบ้าน (ด้านสถานะและสิทธิบุคคล)”เป็นจำนวนไม่น้อย แต่ด้วยข้อจำกัดทางด้านบุคคลากรและสภาพแวดล้อมอันเป็นปัจจัยในการทำงานทำให้ไม่สามารถที่จะดำเนินการช่วยเหลือได้หมดทุกคน ดังนั้น ทาง “คลินิกกฎหมายชาวบ้าน (ด้านสถานะและสิทธิบุคคล)” จึงได้ตระหนักว่าควรจะสร้างองค์ความรู้ (Knowledge) ในการแก้ไขปัญหาให้กับเจ้าของปัญหาทั้งนี้เพื่อให้เกิดการผลักดันการแก้ไขปัญหาจากเจ้าของปัญหาเอง
ดังนั้น “คลินิกกฎหมายชาวบ้าน (ด้านสถานะและสิทธิบุคคล)” ในวันนี้จึงได้ปรับเปลี่ยนบทบาทจากการทำงานในฐานะ “ทนายความตีนเปล่า” ที่คอยประสานงานช่วยเหลือเจ้าของปัญหาเป็นรายกรณีมาเป็น“นักวิชาการชาวบ้าน”หรือ“ปราชญ์ชาวบ้าน”ที่คอยให้ความรู้และทักษะในการแก้ไขปัญหาให้กับเจ้าของปัญหา รวมทั้งการเป็นพี่เลี้ยงให้กับเจ้าของปัญหาเพื่อดำเนินการแก้ไขปัญหาควบคู่กันไปแทน
ดีใจที่เห็น อ.เอ๋ ปรากฏตัวบนโกทูโนค่ะ