เรื่องราวที่เล่าอย่างง่ายๆแค่นี้ เมื่อตีความเป็นความรู้เชิงปฏิบัติ ก็มีความรู้แฝงอยู่ให้สกัดออกมาใช้งานต่อได้ ขุมความรู้ที่สกัดออกมานี้ถูกนำไปใช้เพื่อสรุปต่อให้เป็นกลุ่มแก่นความรู้

รู้กันแล้วว่าการสกัดขุมความรู้จากเรื่องเล่ามีเทคนิคอยู่ที่ “ตีความจากเรื่องเล่า.....ผลัดกันตีความทีละคน เพื่อหาว่ามีความรู้อะไรบ้างที่อยู่ในความสำเร็จนั้น และอยู่ในวิธีการทำงานที่นำไปสู่ความสำเร็จนั้น.....เน้นการถอดประเด็นจาก เรื่องเล่าให้อยู่ในรูปแบบของความรู้เชิงปฏิบัติ....หลีกเลี่ยงการใช้หลัก การเชิงแนวคิด/ทฤษฎีมากำหนดการตั้งประเด็นจากเรื่องเล่า”

ยกเอาตัวอย่างขุมความรู้ที่ครูใหญ่ใช้เป็นบทเรียนมาให้ดูกันก่อนค่ะ


มาดูกันที่เหตุการณ์นี้หน่อยจะดีกว่ามั๊ย เมื่อผู้คนพูดกันมากมายในเรื่องความรู้ ผู้คนมากหลายที่ร่วมฟังอยู่ค่อนข้างจะแหยง หนาวๆร้อนๆเมื่อมีคนชวนให้เล่าเรื่อง ด้วยพากันคิดกันไปก่อนว่าตัวเองไม่มีความรู้ ไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้อง ไม่ได้เรียนมาเลย คิดแล้วก็บ่ายเบี่ยงไม่ยอมเล่า "เรื่องเล่าเร้าพลัง" ให้ได้ฟังกันทั้งๆที่มีเรื่องดีๆของตัวอยู่

จึงขอชวนมาดูว่าในตลาดนัดความรู้ภาคใต้ เราทำอย่างไรบ้าง ในการนำความรู้ในตัวคนมาใช้งานจากเรื่องเล่า จะเร้าพลังหรือไม่เร้าพลังคนฟังหรือไม่ ไม่ว่ากัน ขอแต่ให้จ้าของรู้สึกว่าเป็นเรื่องเล่าที่เร้าพลังตนก็พอ

เรื่องเล่าที่ยกมาเป็นตัวอย่างนี้ลิขิตกันไว้ในกระดาษงานแผ่นหนึ่งที่ได้มาจากงานตลาดนัดความรู้ภาคใต้ หยิบสุ่มขึ้นมาได้ในระหว่างสะสางกระดาษเพื่อรวบรวมการบ้านส่งให้ครูใหญ่ ส่งให้แล้วครูใหญ่จะคัดเรื่องราวนำเสนอที่ตลาดส่วนกลางด้วยค่ะ

เรื่องเล่านี้ชื่อว่า การสร้างแรงจูงใจกระตุ้นในการดูแลตนเองโดยแยกตามกลุ่มอายุ โดยการสร้างความคุ้นเคย


เมื่อพบชายคนหนึ่งที่มีอายุ 60 ปี ซึ่งพบเขาเมื่อไปทำเตียงให้....พยายามให้เขาพูดคุยกับเราเพราะว่าปกติเขาพยายามหันหลังให้....พูดคำตอบคำ ดื้อมาก.....จึงถามว่า ใครเฝ้า....เขาชี้ว่าภรรยา....หมอเจอภรรยาได้ข้อมูลว่า....ซื้อชาดำเย็นมาให้กินทุกวัน.....จึงชวนพูดคุยไปก่อนในเรื่องทั่วไป....เล่าเรื่องตัวเองให้ฟังเพื่อสร้างความคุ้นเคย...ยกตัวอย่างอาหารที่มีไขมันให้ลุงฟังว่า...จะตักไขมันที่ลอยหน้าอยู่ออกไปก่อนจะกิน....ทำให้ได้แลกเปลี่ยนความรู้กับลุงไปในตัว

ในส่วนของขุมความรู้ที่สกัดไว้ตามแนวทางที่ครูใหญ่ได้สอนไว้แล้ว กลุ่มที่ร่วมกันฟังเขาสกัดออกมาเขียนประเด็นความรู้ว่า  

ประเมินผู้ป่วยเพื่อหาเทคนิคในการดูแล  สร้างสัมพันธภาพโดยการสัมผัส ใช้เทคนิคการเล่าเรื่องที่ใกล้เคียงกับผู้ป่วยโดยการยกตัวอย่าง  ดึงความรักระหว่างพ่อและลูกมาใช้


เห็นมั๊ยละค่ะว่า เรื่องราวที่เล่าอย่างง่ายๆแค่นี้ เมื่อตีความเป็นความรู้เชิงปฏิบัติ ก็มีความรู้แฝงอยู่ให้สกัดออกมาใช้งานต่อได้  ขุมความรู้ที่สกัดออกมานี้ถูกนำไปใช้เพื่อสรุปต่อให้เป็นกลุ่มแก่นความรู้ และถูกจัดให้อยู่ในเรื่อง “การให้ความรู้เกี่ยวกับการดูแลตนเอง” ค่ะ แล้วยังใช้ต่อในการจัดทำรายละเอียดความสำเร็จของตารางอิสรภาพ เมื่อแก่นดังกล่าวถือเป็นเกณฑ์หนึ่งในตารางอิสรภาพค่ะ

17 มิถุนายน 2552