กระบวนการแสวงหาความรู้ ข้อเท็จจริงอย่างเป็นระบบ โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และกระบวนการทางสถิติเพื่อตอบปัญหาหรือสร้างองค์ความรู้ในศาสตร์สาขาต่างกระบวนการวิจัยเป็นขั้นตอนการศึกษาปัญหา กำหนดวัตถุประสงค์ ตั้งสมมติฐาน กำหนดตัวเเปร นิยามศัพท์ สร้างเครื่องมือวิจัย เก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์และแปรผลข้อมูล รวมทั้งรายงานการวิจัย

ทำไมข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา
จึงต้องทำวิจัย ?

เหตุผล คือ     - เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ผู้เรียน 
                     (เป็นลำดับเเรก)

                   - เพื่อพัฒนาผลงานทางวิชาการ
                     (เป็นลำดับรอง)

การวิจัยมิใช่เรื่องยาก
          ถ้าหากท่านเคยเข้ารับการอบรมเรื่องการวิจัยและรับฟังการบรรยายจนจบด้วยความเบื่อหน่ายจนเลิกล้มความตั้งใจที่จะทำวิจัยแล้ว ผู้บรรยายท่านนั้น คือ นักฆ่านักวิจัยรุ่นใหม่

          คำว่า นักฆ่า มิได้กล่าวเกิน เลย แต่ส่วนมากวิทยากรที่ให้ความรู้เรื่องการวิจัย เมื่อเริ่มต้นอธิบายก็ดูราวกับว่าผู้บรรยายเป็นมนุษย์ที่มาจากดาวคนละดวงที่พูดกันคนละภาษา

          สิ่งที่ผู้เข้ารับการอบรมจะได้ฟังตลอดการอบรมก็คือ งานวิจัยเป็นเรื่องยาก มีกฎเกณฑ์วิธีการที่สลับซับซ้อนยุ่งยากหลายชั้น ต้อง ต้อง และต้อง...

          คำว่าต้อง ของวิทยากรล้วนแต่เติมความคิดเชิงลบ ที่ทำให้ผู้เข้ารับฟังการอบรมรู้สึกต่ำต้อย ด้อยค่า โดยมีผู้วิเศษเป็นเทพยดายืนอยู่หน้าเวทีอยู่เพียงคนเดียว

          ส่วนผู้เข้ารับฟังการอบรมฟังแล้วรู้สึกว่าตนเองมีค่าลบศูนย์ที่หาค่าหาราคาของชีวิตไม่พบ ผลสุดท้ายก็จงเกลียดจงชังเรื่องการวิจัยในระดับสาปส่งไม่อยากแม้แต่ได้ยินคำว่า วิจัย ไปชั่วนิรันกาล

ความหมายการวิจัย

          (พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542) การค้นคว้าเพื่อหาข้อมูลอย่างถี่ถ้วนตามหลักวิชา

           (สมศักดิ์ ดลประสิทธิ์) กระบวนการแสวงหาความรู้ ข้อเท็จจริงอย่างเป็นระบบ โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และกระบวนการทางสถิติเพื่อตอบปัญหาหรือสร้างองค์ความรู้ในศาสตร์สาขาต่างกระบวนการวิจัยเป็นขั้นตอนการศึกษาปัญหา กำหนดวัตถุประสงค์ ตั้งสมมติฐาน กำหนดตัวเเปร นิยามศัพท์ สร้างเครื่องมือวิจัย เก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์และแปรผลข้อมูล รวมทั้งรายงานการวิจัย

           (วิไล มาศจรัส) เป็นกระบวนการในการแสวงหาความรู้ด้วยกระบวนการขั้นตอนทางวิทยาศาสตร์ตามระเบียบวิธีวิจัยที่มีเหตุมีผลเชื่อถือได้

อ้างอิง : วิไล มาศจรัส. "งานวิจัยเรื่องง่ายๆถ้าเข้าใจกระบวนการ." ตัวอย่างการวิจัยและพัฒนา  
                      (The Research & Development) . 4-9.กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ธารอักษร,2551.