3. กะโลง โคลง ค่าว

 

ทนัน  ภิวงศ์งาม

ผอ.ศูนย์การเรียนรู้แม่ออน เชียงใหม่ 

 

กะโลง โคลง ค่าว (วรรณกรรมล้านนา)

 

กำเป๋นหละกุย ลุยเลยเน้อเจ้า

นิ้วมือเฮานี้ เป๋นดีสังก๋า ยกฝ่ามือมา แยงต๋าผ่อจ้อง
หัวแม่มือ มีสองข้อปล้อง แต่บ่เป๋นรอง สักนิ้ว

ตึงกดตึงก๋ำ ขะย๋ำปั้นหลิ้ว นิ้วแม่มืออั้น มั่นดี
หักหน้าวอกนั้น ตึงกั่นดีหลี โอ้งขะโหล้งมี งว้ายดีลาบส้า
เป๋นแม่แลหัว ในนิ้วตังห้า หัวแม่มือนา ฟังเต๊อะ

นิ้วมือขาดหัว ขาดแม่มักเลอะ ตึงก๋ำบ่หมั้น สักราย
หัวแม่มือก๊ำ หื้อนิ้วตังหลาย หญุบสังง่ายดาย ก๋ำได้แน่นหมั้น
จ๋าเตียมไป ในเมืองไทยอั้น สามสถาบัน นั้นละ

ชาติขษัตถา แลศาสนะ ขว้างละบ่ได้ สักอัน
ขอไทยเฮานี้ สามัคคีกั๋น ฮักษ์สถาบัน ไว้มั่นเน้อเจ้า
ส่วนนิ้วตังหลาย ขยายขดเข้า ถัดมาหมายเอา นิ้วจี๊

ผู้นำตังหลาย ของไทยเฮานี้ หมายเอาตี้หนี้ รัฐบาล
ห่อนได้ก้าจี๊ ต้องมีผะสาน หื้อกุ๊หน่วยงาน ฮ่วมกั๋นสรรค์สร้าง
นิ้วกล๋างสูงยาว สาวเลิ๊กและกว้าง กว๊านกวาดวาดวาง สัปป๊ะ

คนเฒ่าญิงจาย ตั้งหลายนั้นละ คณะองคะ มนตรี
เปิ้นอาบน้ำฮ้อน มาก่อนหลายปี๋ ประสบการณ์มี สติเตี้ยงหมั้น
เปิ้นตั๊กเปิ้นจ๋า อย่าดันดื้อดั้น ควรอภิวันท์ นอบน้อม

มาเถิงนิ้วนาง สำอางค์เพียบพร้อม ถ่อมน้อมตั๋วได้ งามดี
นิ้วนางนี้ไซร้ ได้เพศอิตถี คือกุลสตรี เป๋นศรีแห่งบ้าน
นิ้วก้อยโตยมา เก่งกล้าบ่หย้าน ยามเมื่อไหว้วาน ออกฮับ

ล้วงแคะแกะเก๋า ก้อยเอาบ่นับ เผียบกับหนุ่มเหน้า สาวแลว
หนุ่มสาวเฮานั้น เฮียนมันหื้อแผว เหลี้ยมเอาจ๋นแซว ตะแหลวเมืองหั้น
เป๋นเลือดใหม่ใน เมืองไทยว่าอั้น พัฒนามัน กู่เจื๊อ

เฮาท่านตังหลาย อย่าได้ก้าเงื้อ เหตุการณ์มันเอื้อ ต้องลุย
นิ้วตังห้านั้น รวมกั๋นแล้วฉุย ก๋ำเป็นหละกุย ลุยเลยเน้อเจ้า ลุยเลยเน้อเจ้า.

ความหมาย...(พี่ๆ เพื่อนๆ น้องๆ  ชาวเหนือ ช่วยแปลให้ครูทอ.ด้วยนะครับ จักขอบคุณยิ่ง)

 

 ตัวอย่าง

การแต่งวรรณกรรมโคลงภาคเหนือโดย ทนัน ภิวงศ์งาม

• ยินดียิ่งแล้ว หลานแก้วมาหา        ชื่อพิมญดา แวะมาเอ่ยถ้อย
  ว่าเปิ้นมีใจ๋ ใคร่เฮียนค่าวสร้อย     ฮักษาฮีตฮอย เก่าก๊ำ
  

• เครือออนสุขขี มาดีใจ๋ล้ำ             ตอบโดยบ่อ้ำ อึ้งเลย
  ยินดีแต๊ละ พิมญดาเหย               มาเฮียนกันเลย เฉลยบอกแจ้ง
  สามตั๋วเหลียว เจ็ดตัวเตียวแถ้ง     วรรณยุกต์แยง ถี่ตั๊ด
  

• เสียงจัตวา ตรีโทเคร่งคัด            สามัญก็ปั้ด เข้าฮอย
  ระบำเสียงนี้ เปิ้นจี๊เป็นฝอย         ต้องหมั่นแยงกอย  ค่อยเฝิกเน้อเจ้า ค่อยเฝิกเน้อเจ้า.

สังเกตเน้อ  (คำแนะนำ)

1. บังคับเสียงวรรณยุกต์ ดังนี้
    ตัวหนังสือสี เขียว      =   เสียงสามัญ
    ตัวหนังสือสี ออน       =    เสียงโท
    ตัวหนังสือสี แดง       =    เสียงตรี
    ตัวหนังสือสี น้ำเงิน    =    เสียงจัตวา

2. มีสัมผัสนอก สัมผัสในโตย สังเกตหื้อดีเน้อ