สร้างเสริมสุขภาพโดยประชาชน"ความรักทำให้คนตาสว่าง"

Empowerment เริ่มจากปัญหาของเขาเอง และแก้ปัญหาด้วยตัวเขาเอง ความรักทำให้ตาสว่าง

ในการประชุม National forum ครั้งที่ 7 ที่ผ่านมา ได้มีการพูดถึงเรื่องการทำงานเครือข่ายการเรียนรู้ในสองเครือข่าย ภาคใต้และภาคตะวันออก คือเครือข่ายจังหวัดสงขลา และจันทบุรี โดยมีการใช้เครื่องมือ การจัดการความรู้ และแนวคิด Empowerment มาใช้ในการสร้างเสริมสุขภาพ ทำให้ประชาชน ชุมชนสามารถดูแลตนเองในการป้องกันโรคได้ ซึ่งผู้ที่มาเล่าเรื่องเป็น อสม.อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา ซึ่งเจ้าหน้าที่เวชปฏิบัติฯรพ.เทพา ได้เข้าไปทำกิจกรรม Empowerment ในชุมชน จะมาเล่าวิธีการดูแลสุขภาพของคนในพื้นที่เขาให้ฟัง( ถอดมาจากเทป เลยค่ะ ) น่าสนใจคิดว่าในการทำงานเครือข่ายการเรียนรู้ ซึ่งตอนนี้มีอยู่ด้วยกันหลายเครือข่ายทั่วประเทศ อาจใช้เป็นแนวทางหนึ่งในการดำเนินการก็ได้ค่ะ เขาพูดไว้ดังนี้นะคะ

"ด้วยความเป็นชาวบ้าน อสม. จบป.4 ป.6 ม.6 อาจจะไม่มีความรู้มากมาย แต่โอกาสที่ทางเจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาลได้ให้โอกาสในการคิดในเรื่องของโครงการเรื่องของการสร้างเสริมสุขภาพ ทำให้  อสม.มีความภาคภูมิใจในเรื่องการการสร้างเสริมสุขภาพและการดูแลสุขภาพของชาวบ้าน เราได้คิดเองเราได้เสนอจากฐานล่างสู่ฐานบนเป็นความคิดมาจากรากหญ้าจริงๆ ต้องยอมรับว่าผู้ที่จะมาเป็นอสม.จะต้องเป็นบุคคลที่มีใจรักในเรื่องอาสาสมัคร ดังคำกล่าวที่ว่าความรักทำให้คนตาบอดผมว่าไม่ใช่ความรักทำให้คนตาสว่าง การแก้ปัญหาให้ตรงจุดให้ตรงเป้า ผมอยากเสนอด้วยความคิดของชาวบ้านว่าให้รับฟังปัญหาจากตัวของผู้มีปัญหา โอกาสอันนี้ โรงพยาบาลเทพาท่านใจกว้างดังทะเลบ้านผมให้โอกาส อสม.ลงไปหาปัญหา ถามชาวบ้านชาวบ้านคิดอย่างไรต้องการอะไรในเรื่องสุขภาพ ทำให้โครงการนี้เกิดขึ้นได้โครงการเครือข่ายสุขภาพชุมชนกับโรงพยาบาล ดังนั้น โรงพยาบาลเทพาจึงเกิด 12 โครงการจาก 12 หมู่บ้าน ในระยะสั้นๆเราสามารถร่วมกันดำเนินการโครงการได้สำเร็จพร้อมๆกันเพราะชาวบ้านร่วมมือและเป็นปัญหาของชาวบ้านจริงๆ ชาวบ้านสามารถที่จะดูแลสุขภาพตนเองได้ระดับหนึ่ง ดังตัวอย่างที่จะขอกล่าวคือโครงการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุและผู้พิการ ซึ่งเป็นผู้ด้อยโอกาสด้านสังคม ผู้สูงอายุบางคนไม่มีผู้ดูแลไม่มีลูกหลานช่วยพาไปรักษาเวลาเจ็บป่วย ผู้พิการในชนบทไม่มีคนคอยแนะนำในการปฏิบัติเรื่องสุขภาพเป็นผู้ที่ถูกลืมในสังคม อาจจะพูดอย่างนั้นก็ได้แต่มันโหดร้ายเกินไปผู้สูงอายุและผู้พิการ จึงเป็นประเด็นหลักของชุมชน ชาวบ้านเสนอขึ้นมาว่าเราจะต้องดูแลในเรื่องของสุขภาพผู้สูงอายุและผู้พิการ ฉะนั้นโครงการนี้จึงเกิดขึ้น แนวคิดของโครงการเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่ไม่เหมือนแต่ก่อน เจ้าหน้าที่ว่าเอาอันนี้เราทำโครงการอย่างนี้นะ แต่ปัญหาที่เกิดจริงในพื้นที่มันไม่เกิดขึ้น ดังนั้นเราจะให้บรรลุเป้าหมายของโครงการจึงสำเร็จน้อย เนื่องจากความร่วมมือของชาวบ้านไม่เห็นความสำคัญของปัญหาที่แท้จริง แต่โครงการนี้สำเร็จเพราะเป็นแนวคิดของเขาโดยตรง ในการดำเนินงาน อสม.เป็นตัวประสานระหว่างกลุ่มเป้าหมายและพี่เลี้ยงศูนย์เวชฯ ซึ่งดำเนินการในการทำประชาคม การเยี่ยม การแนะนำในเรื่องดูแลสุขภาพ การส่งต่อในการรักษาเมื่อเจ็บไข้ได้ป่วย เรื่องของสัมพันธไมตรีที่ดีต่อกัน อสม.ในพื้นที่เป็นญาติของผู้ป่วย ฉะนั้นความสัมพันธ์จึงดีแน่นแฟ้นมากยิ่งขึ้น เจ้าหน้าที่ศูนย์เวชฯเป็นพี่เลี้ยงในการดูแลให้คำแนะนำทางวิชาการต่างๆ ทำให้ช่องว่างระหว่างชาวบ้านกับเจ้าหน้าที่ของรัฐกระชับยิ่งขึ้น อย่างเช่นปัญหาสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ซึ่งอำเภอเทพาเป็นอำเภอหนึ่งในห้าอำเภอติดชายแดนของสามจังหวัด ฉะนั้นความไม่เข้าใจระหว่างชาวบ้านกับเจ้าหน้าที่ของรัฐตรงนั้น งานของ อสม.ที่ทำในรูปแบบอย่างนี้ สามารถชี้ชัดได้ว่าสิ่งที่จะแก้ปัญหาของชาวบ้านต้องให้ชาวบ้านเสนอความเดือดร้อนของเขาผ่านตัวประสานมาและเจ้าหน้าที่ของรัฐแก้ไข ในเรื่องนี้เป็นความคิดส่วนตัวของผมว่าในการแก้ปัญหาอะไรสักอย่างต้องลงพื้นที่ได้ข้อมูลที่แท้จริง อย่างที่พี่เลี้ยงเจ้าหน้าที่ของศูนย์เวชฯกล่าวไว้ ในการประสานกับอสม.และอสม.ประสานกับชาวบ้าน เปรียบเสมือนเป็นการบวกกันหนึ่งบวกหนึ่งแต่ค่าไม่เท่ากับสองได้มากกว่านั้น การที่เราดำเนินการในเรื่องของผู้สูงอายุและผู้พิการที่ทำไปแล้วคือการแบ่งโซนในการรับผิดชอบ จัดหากลุ่มเป้าหมาย เจ้าหน้าที่ให้ความรู้ และลงพื้นที่โดยอสม.เอง อสม.ไม่มีเครื่องมือวัดความดันโลหิต จึงนำงบสาธารณสุขมูลฐานจากอบต.มาใช้ซื้อเครื่องมือ ในการเยี่ยมเยียนผู้สูงอายุและผู้พิการ อสม.มีของฝากเล็กๆน้อยๆให้กับเขาเป็นน้ำใจจากเรา โดยงบมาจากกองทุนของอสม.จากเบี้ยเลี้ยงการประชุมที่สะสมไว้ และจะทำต่อเนื่องไป โดยจากบทเรียนนี้จะขยายงานไปทำต่อ ในการดูแลผู้ที่เป็นความดันโลหิตสูงและเบาหวาน เพราะในพื้นที่ของอำเภอเทพาเป็นพื้นที่ติดชายทะเลอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านไม่ค่อยดูแลสุขภาพตนเองจึงเกิดโรคความดันโลหิตสูงและเบาหวานมาก" สามารถติดตามแบบเต็มๆ ได้ในโอกาสต่อไปค่ะ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน paula-network



ความเห็น (1)

นายบอน
IP: xxx.28.35.1
เขียนเมื่อ 
ผมอ่านแล้วได้แนวความคิดที่ดีๆเยอะเลยครับ