ค่ายคุณธรรม นำชีวิตพอเพียง

ขออนุญาตทุกท่านกลับมาเข้าร่วมกิจกรรมกับทุกท่านอีกครั้ง หลังจากที่มัวไปทำกิจกรรมอย่างอื่นอยู่นาน

ช่วงนี้(กรกฎาคม 2552) วิทยาลัยชุมชนมุกดาหาร กำลังจัดกิจกรรมค่ายคุณธรรม นำชีวิตพอเพียง จำได้ว่า ปีนี้เป็นปีที่ 3 ของวิทยาลัยชุมชนมุกดาหาร ที่ได้ดำเนินการโครงการซึ่งได้รับการจัดสรรงบประมาณจาก สกอ.เพื่อนำนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา เข้าค่ายเพื่อศึกษาเรียนรู้การใช้ชีวิตของชุมชนที่ประชาชนนำหลักการ ปรัชญาเศรษญฐกิจพอเพียง มาใช้ในการดำเนินชีวิต หรือการพัฒนาชุมชน

วิทยาลัยชุมชนมุกดาหาร นำนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ระดับอนุปริญญา เข้าค่ายในครั้งนี้ จำนวน 40 คน เข้าค่ายร่วมกัน โดยพิจารณาคัดเลือกหมู่บ้านภูล้อม ตำบลบ้านบาก อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร ซึ่งเคยเป็นหมู่บ้านที่ได้ชื่อว่า ได้นำหลักการ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการพัฒนาหมู่บ้าน จนได้รับรางวัลในระดับภาคมาแล้ว จึงเป็นสาเหตุหลักในการพิจารณาคัดเลือกพื้นที่ดังกล่าว ทั้งนี้เพื่อให้นักศึกษาได้รับประสบการณ์ตรง เห็นรูปธรรมของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงว่าเป็นอย่างไร นักศึกษาจะอยู่ในหมู่บ้านเป็นเวลา15 วันอย่างต่อเนื่อง

กระบวนการศึกษา มีเครื่องมือสำคัญอยู่ 7 ชนิด ได้แก่ แผนที่เดินดิน ผังเครือญาติ โครงสร้างองค์กรชุมชน ประวัติศาสตร์ชุมชน ประวัติชีวิตบุคคล ปฏิทินชุมชน ระบบสุขภาพชุมชน นำมาใช้เป็นสื่อเพื่อการศึกษาชุมชนของนักศึกษา มีการจัดเวทีร่วมกันกับชุมชน เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้

ข้อสังเกต พบว่า เป็นการเรียนรู้ที่แท้จริง นักศึกษาให้ความสนใจกับกิจกรรมของชุมชนที่ได้ดำเนินการ นักศึกษาส่วนใหญ่ ถึงแม้ว่าบางส่วนจะอาศัยอยู่ในชุมชน แต่มิได้มีความเข้าใจในรายละเอียดของกิจกรรมของชุมชนมากนัก อย่างเช่น กองทุนหมู่บ้าน หรือกิจกรรมอิ่นๆ ที่เป็นกิจกรรมที่มีอยู่ในทุกๆหมู่บ้าน เมื่อนักศึกษาเข้ามาศึกษาอย่างลึกซึ้ง ทำให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ ความเป็นชุมชนมากยิ่งขึ้น

จึงน่าจะเป็นข้อสรุปเล็กๆว่า การเรียนรู้ของนักศึกษา ควรศึกษาจากสภาพจริงจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการจัดกระบวนการเรียนรู้แก่นักศึกษา แต่กิจกรรมเช่นนี้สถาบันอุดมศึกษามีน้อยเหลือเกิน เมื่อเทียบกับระยะเวลาที่ให้นักศึกษาเรียนอยู่ในห้องสี่เหลี่ยม เราเรียนจากตำรา มากกว่าที่จะเรียนจากของจริง โดยเฉพาะจากคนที่มีองค์ความรู้อยู่ภายในตัวเองและพร้อมที่จะถ่ายทอดให้กับผู้สนใจ การเรียนจากตำรา จึงขาดจิตวิญญาณ ขาดความมีชีวิตชีวา

วิทยาลัยชุมชน พยายามที่จะใช้รูปแบบการเรียนที่เรียนจากของจริง เรียนจากภูมิปัญญาท้องถิ่น เรียนอย่างมีชีวิตชีวา แต่รู้ไม่ครับว่า อะไรเป็นอุปสรรคสำหรับการศึกษาไทย มีครูบางท่านบอกว่า ภูมิปัญญาท้องถิ่น ไม่สามารถสอนในวิทยาลัยชุมชนได้ เพราะไม่มีใบประกอบวิชาชีพครู ได้ฟังแล้วรู้สึกอย่างไร ไม่อยากจะพูด เพียงแต่คิดว่า ทำไมเมืองไทยถึงเป็นเช่นนี้ การเรียนรู้ ทำไมถึงถูกปิดกั้นด้วยระเบียบกฎเกณฑ์ ล้านเมืองเราถึงวัดความรู้ความสามารถกันด้วยกระดาษ......จะเป็นเช่นนี้อีกนานไหมครับ