การสนทนากลุ่ม (Focus group) ตอน 2

Kmay
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ

ขั้นตอนการจัดสนทนากลุ่ม

1.             กำหนดวัตถุประสงค์ ( 6-8 สัปดาห์ก่อนการสนทนากลุ่ม)

2.             กำหนดกลุ่มเป้าหมายของผู้ให้ข้อมูล ( 6-8 สัปดาห์ก่อนการสนทนากลุ่ม)

3.             รวบรวมที่อยู่และเบอร์โทรศัพท์ของผู้ร่วมงาน ( 6-8 สัปดาห์ก่อนการสนทนากลุ่ม)

4.             ตัดสินใจว่าจะทำกี่กลุ่ม ( 4-5 สัปดาห์ก่อนการสนทนากลุ่ม)

5.             วางแผนเรื่องระยะเวลาและตารางเวลา ( 4-5 สัปดาห์ก่อนการสนทนากลุ่ม)

6.             ออกแบบแนวคำถาม ควรเรียงคำถามจากคำถามที่เป็นเรื่องทั่วๆไป เบาๆ ง่ายต่อการเข้าใจ และสร้างบรรยากาศให้คุ้นเคยกันระหว่างนักวิจัยกับผู้เข้าร่วมสนทนาแล้วจึงวก เข้าสู่คำถามหลัก หรือคำถามหลักของประเด็นที่ทำการศึกษาแล้วจึงจบลงด้วยคำถามเบาๆอีกครั้ง หนึ่ง เพื่อผ่อนคลายบรรยากาศในวงสนทนาและสร้างบรรยากาศที่เป็นกันเองในช่วงท้ายอาจ เติมคำถามเสริมเข้าไปแต่ต้องเป็นคำถามสั้นๆอาจเป็นคำถามที่ไม่ได้เตรียมมา ก่อน แต่เป็นคำถามที่ปรากฏขึ้นมาระหว่างการสนทนา ( 4-5 สัปดาห์ก่อนการสนทนากลุ่ม)

7.             ทดสอบแนวคำถามที่สร้างขึ้น ( 4-5 สัปดาห์ก่อนการสนทนากลุ่ม)

8.             ทำความเข้าใจกับผู้ดำเนินการสนทนา ( Moderator) และผู้จดบันทึก (Note taker)              (4-5 สัปดาห์ก่อนการสนทนากลุ่ม)

o    ผู้ดำเนินการสนทนา ( Moderator) ต้องสร้างบรรยากาศในการสนทนา และควบคุมเกมได้เป็นอย่างดีให้เกิดความเป็นกันเองมากที่สุด Moderator จะต้องไม่แสดงความคิดเห็นของตนเอง ควรจะปล่อยให้ผู้เข้าร่วมแสดงความคิดเห็นได้อย่างเต็มที่ อิสรเสรีและเป็นธรรมชาติมากที่สุด Moderator ที่ดีจะต้องสามารถแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้เป็นอย่างดี

o    ผู้จดบันทึก ( Note taker) จะต้องอยู่ร่วมตลอดเวลาและควรทำหน้าที่ในการจดบันทึกเพียงอย่างเดียวไม่ควรร่วมสนทนาด้วย เพราะจะทำให้การจดบันทึกข้อมูลไม่ครบถ้วน และจะต้องเป็นผู้ถอดเทปด้วยตนเอง เพื่อความเข้าใจในสิ่งที่ได้บันทึกและเนื้อหาสาระในเทปที่ตรงกัน

o    ผู้ช่วยทั่วไป ( Assistant) มีหน้าที่คอยควบคุมเครื่องบันทึกเสียงและเปลี่ยนเทปขณะที่กำลังดำเนินการสนทนา และอำนวยความสะดวกแก่ผู้ดำเนินการสนทนาและผู้จดบันทึก เพื่อให้แต่ละคนทำหน้าที่ได้อย่างเต็มที่

9.             คัดเลือกผู้เข้าร่วมกลุ่มสนทนา และจัดทำบัตรเชิญส่งให้ผู้ร่วมสนทนา ( 3-4 สัปดาห์ก่อนการสนทนากลุ่ม)

10.      โทรศัพท์เพื่อติดตามผลและส่งบัตรเชิญให้ผู้ร่วมงาน ( 3-4 สัปดาห์ก่อนการสนทนากลุ่ม)

11.      การจัดการเพื่อเตรียมการทำสนทนากลุ่ม เป็นการเตรียมสถานที่ กำหนดวัน เวลา และจัดเตรียมอุปกรณ์ต่างๆที่จำเป็น เช่น เครื่องบันทึกเทป ม้วนเทป ถ่าน สมุด ดินสอ เครื่องดื่ม อาหารว่าง เป็นต้น

12.      แจ้งสถานที่ให้ผู้ร่วมงานทราบล่วงหน้า 2 วัน

13.      จัดกลุ่มสนทนา และหลังการสนทนากลุ่มควรส่งจดหมายขอบคุณผู้ร่วมงานด้วย

14.      ประมวลผลและการวิเคราะห์ข้อมูล

·       ถอดเทปออกมาเป็นบทสนทนา ควรถอดเทปออกมาอย่างละเอียดเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครบถ้วนและต้องไม่ใส่ความ คิดของตนเองที่ถือเป็นข้อสรุปลงไปด้วย

·       วิเคราะห์ข้อมูล โดยการตีความหมายในรูปของการวิเคราะห์เนื้อหา ถ้าจะให้ดีควรทำการวิเคราะห์ร่วมกันหลายๆคนเพื่อเป็นการอภิปรายร่วมกัน ถ้ามีความเห็นไม่ตรงกันควรกลับไปฟังรายละเอียดจากเทปใหม่ แล้วกลับมาอภิปรายด้วยกันอีก

15.  การเขียนรายงานการวิจัยควรเริ่มต้นโดยการเขียนเค้าโครงเรื่องก่อน แล้วเขียนผลการศึกษาแยกตามวัตถุประสงค์ของการศึกษาและหัวข้อของแนวคำถามโดยพรรณนาในเชิงอธิบาย

การดำเนินงานการสนทนากลุ่ม

1.             แนะนำตนเองและทีมงาน ประกอบด้วยพิธีกร ผู้จดบันทึก และผู้บริการทั่วไป โดยปกติไม่ควรให้มีผู้สังเกตการณ์ อาจมีผลต่อการแสดงออก

2.             อธิบายถึงจุดมุ่งหมายในการทำสนทนากลุ่ม วัตถุประสงค์ของการศึกษา

3.             เริ่มเกริ่นด้วยคำถามอุ่นเครื่องสร้างบรรยากาศเป็นกันเอง

4.             เมื่อเริ่มคุ้นเคย เริ่มคำถามในแนวการสนทนาที่จัดเตรียมไว้ทิ้งช่วงให้มีการถกประเด็น และโต้แย้งกันให้พอสมควร

5.             สร้างบรรยากาศให้เกิดการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่อกัน ควบคุมเกมไม่ให้หยุดนิ่ง อย่าซักคนใดคนหนึ่งมากเกินไป คำถามที่ถามไม่ควรถามคนเดียว อย่าซักรายตัว

6.             ในการนั่งสนทนา พยายามอย่าให้เกิดการข่มทางความคิด หรือชักนำผู้อื่นให้เห็นคล้อยตามผู้ที่พูดเก่ง (Dominate) สร้างบรรยากาศให้คนที่ไม่ค่อยพูดแสดงความคิดเห็นออกมาให้ได้

7.             พิธีกรควรเป็นคนพูดเก่งซักเก่ง มีพรสวรรค์ในการพูดคุย จังหวะการถามดี ถามช้าๆ ละเอียด ควรมีการพูดแทรกตลกอย่างเหมาะสมด้วย และในการสนทนากลุ่มยังมีปัจจัยที่จำเป็น ดังนี้

·       กระดาษสำหรับจดบันทึกและดินสอ

·       ชาร์ตหรือกระดานดำ

·       บทสคริปการสนทนากลุ่ม

·       รายชื่อผู้เข้าร่วมสนทนากลุ่ม

·       ผู้จดบันทึกการสนทนา

·       เครื่องบันทึกเสียง

·       ป้ายชื่อ

·       การสร้างบรรยากาศให้สดชื่น

·       นาฬิกาจับเวลา

 

  ข้อดีของการจัดการสนทนากลุ่ม

1.             ผู้เก็บข้อมูล เป็นผู้ได้รับการฝึกอบรมเป็นอย่างดี

2.             เป็นการเผชิญหน้ากันในลักษณะกลุ่มมากกว่าการสัมภาษณ์ตัวต่อตัว

3.             ให้มีปฏิกิริยาโต้ตอบกันได้

4.             บรรยากาศของการคุยกันเป็นกลุ่มจะช่วยลดความกลัวที่จะแสดงความเห็นส่วนตัว

5.             เป็นวิธีการเก็บข้อมูลที่เสียค่าใช้จ่ายน้อย ทำง่าย ประเด็นปัญหาที่ Controversial (ขัดแย้งกัน) / sensitive (ไวต่อความรู้สึก) สามารถใช้ได้ดี ให้ความยืดหยุ่นในการค้นหาประเด็นหรือสืบค้นลึกในข้อมูลบางอย่าง ข้อมูลมีชีวิตชีวา


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ครูหลังเขา กับ ว่าที่ดวงดาวเหล่านั้น



ความเห็น (1)

hgjhgkyjgfk
IP: xxx.175.222.195
เขียนเมื่อ 

olololololololololololo

คำสำคัญ (Tags)

#การสนทนากลุ่ม

หมายเลขบันทึก

276717

เขียน

15 Jul 2009 @ 13:21
()

แก้ไข

22 Jun 2012 @ 16:30
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
ความเห็น: 1, อ่าน: คลิก