การสนทนากลุ่ม (Focus group)

Kmay
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ

การสนทนากลุ่ม

(Focus Group)

 

ความเป็นมา

การสนทนากลุ่ม ( Focus Group) ได้มีการพัฒนาขึ้นครั้งแรกระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 (ค.ศ. 1939-1945) โดยนำมาใช้ในการประเมินประสิทธิผลของรายการวิทยุกระจายเสียงที่ออกอากาศในช่วงนั้น พอสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 ค.ศ. 1946 ได้มีการนำมาใช้ในกลุ่มที่ทำงานทางด้านสังคมศาสตร์ (Social Sciences) มีลักษณะเป็นการสนทนาถกแลกเปลี่ยนประเด็นปัญหาที่มีการกำหนดหัวข้อเฉพาะบางประเด็นของผู้จัด (Organizer) โดยกลุ่มคนที่เข้าร่วมประมาณ 8-10 คน ซึ่งเรียกว่า เป็น Participants หรือ Respondents โดย ผู้ที่จะเข้าร่วมการทำ Focus group จะได้รับการคัดเลือก (Screen) ตามเงื่อนไขมาอย่างดี (กรมการพัฒนาชุมชน, ม.ป.ป. เว็บไซต์)

               

ความหมายของการสนทนากลุ่ม

                สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย [สำนักงาน สกว.] (2551. เว็บไซต์) ได้ให้ความหมายของการสนทนากลุ่มไว้ว่า การสนทนากลุ่ม หมายถึงการรวบรวมข้อมูลจากการสนทนากับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลในประเด็นปัญหาที่เฉพาะเจาะจง โดยมีผู้ดำเนินการสนทนา (Moderator) เป็นผู้คอยจุดประเด็นในการสนทนา เพื่อชักจูงให้กลุ่มเกิดแนวคิดและแสดงความคิดเห็นต่อประเด็นหรือแนวทางการสนทนาอย่างกว้างขวางละเอียดลึกซึ้ง โดยมีผู้เข้าร่วมสนทนาในแต่ละกลุ่มประมาณ 6-10 คน ซึ่งเลือกมาจากประชากรเป้าหมายที่กำหนดเอาไว้

                วานิช มาลัยและอรสา ปานขาว (2548) ได้ให้ความหมายไว้ว่า การสนทนากลุมเปนรูปแบบการสัมภาษณชนิดหนึ่งที่ใชสําหรับผูที่ถูกสัมภาษณกลุมเล็กๆ มักใชเก็บรวบรวมขอมูลในกรณีที่

ตองการไดขอมูลจากการพิจารณากลุมบุคคลที่เกี่ยวของกับปญหา ผูที่นํามาใชในการทําสนทนา

กลุมจะเปนบุคคลที่ผูศึกษาคาดวาจะเปนผูที่สามารถใหขอมูลที่เกี่ยวของกับเรื่องที่ตองการศึกษาไดเปนอยางดี โดยปกติจะใช ผูเขารวมสนทนาประมาณ  8-12 คน หากใชจํานวนนอยกวา 8 คน จะถือวากลุ่มตัวอยางยังไมเปนตัวแทน  แตถาใชมากกวา 12 คน จะทําใหเกิดปญหายุงยากในการดําเนินงาน

                เกษมสิงห์ เฟื่องฟู และคณะ ( 2551. เว็บไซต์) ได้กว่าวไว้ว่า การจัดสนทนากลุม คือ  การที่จัดใหมีกลุมคนที่เปนผูรูมีลักษณะทางเศรษฐกิจ สังคม อาชีพ หรือ คุณลักษณะภูมิหลังตางๆ ที่ใกลเคียงกันที่สุด และคาดวาเปนกลุมที่สามารถตอบประเด็นคําถาม  ที่นักวิจัยสนใจไดดีที่สุด มีสมาชิกที่เขารวมกลุม มีจํานวน 7-8 คน  เปนกลุมที่มีลักษณะโตตอบและโตแยงกันดีที่สุด  กอใหเกิดการสนทนา  ที่เปดกวางที่จะใหทุกคนไมอายคน วิพากษวิจารณไดดีที่สุด สวนในกรณีทีมีสมาชิก 9-12 คน ซึ่งเปนกลุมใหญ่วงสนทนาอาจจะมีการแบงกลุมยอย หันหนาเขาสนทนากันเอง แตในกรณีนี้อาจจะลําบากในการนั่งสนทนาเปนกลุม และยากตอการสรุปประเด็นปญหาหรือวิเคราะหขอมูล

                สรุปแล้ว การสนทนากลุ่ม ( Focus group) หมายถึง การเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสนทนาของผู้ให้ข้อมูล ซึ่งเป็นบุคคลที่สามารถให้คำตอบในประเด็นที่ต้องการศึกษาได้ โดยจัดให้มีกลุ่มสนทนาประมาณ 6-12 คน ซึ่งกลุ่มที่จะมีลักษณะโต้ตอบโต้แย้งกันดีที่สุดคือ 7-8 คน และจะต้องมีผู้ดำเนินการสนทนา (Moderator) เป็นผู้คอยจุดประเด็นในการสนทนา เพื่อชักจูงให้กลุ่มเกิดแนวคิดและแสดงความคิดเห็นต่อประเด็นหรือแนวทางการสนทนาอย่างกว้างขวางละเอียดลึกซึ้ง

 

หลักการของการสนทนากลุ่ม

                วิธีเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการจัดให้คนที่เลือกจากประชากรที่ต้องการศึกษาจำนวนไม่มากนักมาร่วมวงสนทนากัน เพื่ออภิปรายพูดคุยกัน โดยมุ่งประเด็นการสนทนาไปยังเรื่องที่สนใจศึกษาในการจัดการสนทนากลุ่มอย่างเป็นระบบ อาจเลือกผู้เข้าร่วมสนทนากลุ่มจำนวน 7-12 คน ที่มีลักษณะบางประชากร สังคม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมที่คล้ายคลึงกัน ระหว่างพูดคุย มีพิธีกรเป็นผู้ดำเนินรายการ มีผู้จดบันทึกเป็นผู้จดย่อเนื้อหาการสนทนา และมีเทปบันทึกเสียงบันทึกรายละเอียดของการพูดคุย เมื่อเสร็จสิ้นการสนทนา ผู้บันทึกจะถอดรายละเอียดจากเทปที่บันทึกไว้ เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการวิเคราะห์ต่อไป (กรมการพัฒนาชุมชน, 2551. เว็บไซต์)

                ลักษณะสำคัญของการสนทนากลุ่ม คือ ต้องกำหนดวัตถุประสงค์เฉพาะ ขนาดสมาชิกที่เหมาะสมคือ 6-12 คน ที่ไม่รู้จักมาก่อน เลือกมาเพราะมีคุณสมบัติที่เหมาะกับประเด็นสนทนา กลุ่มผู้ให้สัมภาษณ์กำหนดไว้ล่วงหน้า ว่าใคร สัมภาษณ์ประเด็นอะไร

                หัวใจสำคัญของการสนทนากลุ่มคือ

·       ผู้ดำเนินการสนทนา (Moderator)

·       ผู้จดบันทึก (Note taker)

·       เอกพันธ์ (Homogeneous members) ลักษณะคล้ายคลึงกันของสมาชิกผู้เข้าร่วมสนทนา อาทิ เพศ เชื้อชาติ อายุ อาชีพ สถานะภาพสมรส

·       แต่ละหัวข้อคำถามควรถามอย่างน้อย 2 กลุ่ม (At least two group for each type of respondent interviewed)

·       ข้อมูลควรวิเคราะห์โดยกลุ่ม (Data should be analyzed by group)

องค์ประกอบในการจัดสนทนากลุ่ม

·       ผู้ดำเนินการสนทนา (Moderator / Researcher)

·       ผู้จดบันทึก (Note Taker) ทำแผนผังเลขที่นั่ง จดเฉพาะคำต้นๆ ของผู้สนทนา

·       สถานที่ (Location)

·       อุปกรณ์ (Instrument – tape recorder)

·       ระยะเวลา (Duration) ไม่ควรเกิน 3 ชั่วโมง

·       แนวคำถาม

·       เครื่องดื่ม ของขบเคี้ยว (เล็กน้อย)

ประโยชนของการจัดการสนทนากลุ่ม

1.             ใช้ในการศึกษาความคิดเห็น ทัศนคติ ความรู้สึก การรับรู้ ความเชื่อ และพฤติกรรม

2.             ใช้ในการกำหนดสมมติฐานใหม่ๆ

3.             ใช้ในการกำหนดคำถามต่างๆที่ใช้ในแบบสอบถาม

4.             ใช้ค้นหาคำตอบที่ยังคลุมเครือ หรือยังไม่แน่ชัดของการวิจัยแบบสำรวจ เพื่อช่วยให้งานวิจัยสมบูรณ์ยิ่งขึ้น

5.             ใช้ในการประเมินผลทางด้านธุรกิจ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ครูหลังเขา กับ ว่าที่ดวงดาวเหล่านั้น



ความเห็น (0)

คำสำคัญ (Tags)

#การสนทนากลุ่ม

หมายเลขบันทึก

276715

เขียน

15 Jul 2009 @ 13:16
()

แก้ไข

23 Jun 2012 @ 21:42
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
อ่าน: คลิก