ประเด็นสำคัญ
1. คุณลักษณะสำคัญของวิทยานิพนธ์ที่มีคุณภาพเป็นอย่างไร ?
2. คุณลักษณะสำคัญของผู้ทำวิทยานิพนธ์ที่มีคุณภาพเป็นอย่างไร ?
3. ทำอย่างไรวิทยานิพนธ์ของเราจึงจะมีคุณภาพ?
คุณลักษณะสำคัญของวิทยานิพนธ์ที่มีคุณภาพเป็นอย่างไร?
การทำวิทยานิพนธ์เป็นการแสวงหาความรู้ใหม่ “ด้วยตนเอง” ในหัวข้อใดหัวข้อหนึ่งจนถึงขั้นสมบูรณ์ โดยมีการสอบโครงร่างวิทยานิพนธ์ มีการควบคุมติดตามความก้าวหน้าของอาจารย์ที่ปรึกษา มีการเขียนและการเสนอวิทยานิพนธ์ที่มีมาตรฐาน มีการสอบวิทยานิพนธ์ที่มีขบวนการเป็นที่ยอมรับว่ามีคุณภาพมาตรฐานเป็นสากล
ลักษณะของวิทยานิพนธ์ที่มีคุณภาพ เป็นเครื่องแสดงถึงความประณีตของเจ้าของ ซึ่งในเบื้องต้น คืองานวิจัยที่มีคุณภาพเป็นพื้นฐาน สำหรับลักษณะบางประการของวิทยานิพนธ์ที่มีคุณภาพดังนี้
1. รูปเล่มเรียบร้อย ความยาวของเนื้อหาสาระกระชับ เหมาะสม (มหาวิทยาลัยหลายแห่งในต่างประเทศกำหนดจำนวนคำในวิทยานิพนธ์ระดับมหาบัณฑิตไม่เกิน 20,000 คำ และระดับดุษฎีบัณฑิตไม่เกิน 80,000 คำ ) ภาคผนวกไม่ควรมากกว่าเนื้อหาสาระ
2. ภาษาที่ใช้ต้องเป็นภาษาเขียน สะกดการันต์ถูกต้อง
3. ชื่อเรื่อง มีความชัดเจน ตรงกันทั้งภาษาไทย และภาษาอังกฤษ
4. วรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง คัดสรรเฉพาะสิ่งที่เป็นประเด็นสำคัญมานำเสนอไว้ มีการอ้างอิงถูกต้อง เอกสารที่ใช้อ้างอิงทันสมัย วิเคราะห์ข้อมูลอย่างวิกฤต โดยการนำข้อมูลนั้นมาพิจารณาใหม่เพื่อพิจารณาปัญหาหรือความคลาดเคลื่อนจากเอกสารข้อมูลแต่ละฉบับ ซึ่งจะนำไปสู่ประเด็นที่เป็นปัญหา หรือยังมีข้อสงสัยและนำไปสู่การวิจัยเพื่อหาคำตอบ ไม่ใช่เป็นการนำข้อความมาเรียงต่อกัน หรือใช้วีการ “ตัดต่อ” จนทำให้ยืดยาวเกินจำเป็น
5. บทคัดย่อ ควรนำเสนออย่างกระชับกะทัดรัด โดยมีเนื้อหาสรุปย่อของวิทยานิพนธ์ทั้งเล่มที่ครอบคลุมวัตถุประสงค์ ขอบเขตการวิจัย วิธีดำเนินการวิจัย ผลการวิจัย และข้อเสนอแนะบทคัดย่อที่ดีควรมีความสมบูรณ์ในตัวเองที่จะทำให้ผู้อ่านเกิดความเข้าใจได้ โดยไม่ต้องอ่านเนื้อหาละเอียดในเล่ม ยกเว้นต้องการรายละเอียดแต่ละส่วน บทคัดย่อโดยทั่วไปควรมีความยาวไม่เกิน 300 คำ ใช้ปัจจุบันกาลเมื่อสรุปผลการวิจัย และใช้ประโยคที่มีกริยาระบุอดีตกาล เมื่อนำเสนอวิธีวิจัยและการทดสอบที่มีลักษณะของการรายงานผล
เนื่องจากผู้เขียนได้รับเชิญเป็นกรรมการสอบวิทยานิพนธ์ระดับดุษฎีบัณฑิตจากมหาวิทยาลัยเคอร์ติน (CURTIN UNIVERSITY OF TECHNOLOGY)ประเทศออสเตรเลีย จึงขอนำเกณฑ์ในการพิจารณาตรวจคุณภาพวิทยานิพนธ์มาเสนอเป็นตัวอย่าง ดังนี้
ตัวอย่างเกณฑ์การพิจารณาคุณภาพวิทยานิพนธ์ระดับดุษฎีบัณฑิต
1. มีการทบทวนวรรณกรรมกว้างขวางและสอดคล้องกับงานวิจัยนั้น
2. แสดงถึงทักษะในการรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์และนำเสนอข้อมูล
3. แสดงให้เห็นว่ามีการวิเคราะห์อย่างวิกฤตในสิ่งที่ศึกษา
4. เป็นการศึกษาที่เป็นจุดกำเนิด (ORIGINAL)ยังไม่มีใครศึกษามาก่อน และมีความสำคัญในสาขานั้น
คุณลักษณะสำคัญของผู้ทำวิทยานิพนธ์ที่มีคุณภาพเป็นอย่างไร?
ผู้ทำวิทยานิพนธ์ต้องทุ่มเทกับการศึกษาอย่างเต็มที่ มีทักษะในการบริหารเวลา ศึกษาหาความรู้ให้เกิดความก้าวหน้าเสมอ มีความซื่อสัตย์ ไม่ทุจริต ไม่ลอกเลียนงานผู้อื่น และเข้าใจเรื่องสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา สามารถลงมือทำวิจัยได้เองตั้งแต่การคิด กำหนดหัวเรื่องการสำรวจติดตาม ค้นหาวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง การกำหนดวัตถุประสงค์ /ประเด็นที่ต้องการศึกษา การวางแผนการศึกษา การเก็บรวบรวมข้อมูลการวิเคราะห์ข้อมูล การใช้สถิติที่เหมาะสม สามารถอธิบายผลการศึกษา และวิจารณ์ผลการทดลองได้ และสามารถนำข้อมูลมาสรุป นำเสนอในที่ประชุมวิชาการ หรือนำเสนอในรูปแบบการเขียนเป็นวิทยานิพนธ์ หรือตีพิมพ์ในวารสารทางวิชาการได้
ทำอย่างไรวิทยานิพนธ์ของเราจึงจะมีคุณภาพ?
องค์ประกอบสำคัญ คือ 1. ผู้ทำวิทยานิพนธ์ 2. โครงร่างวิทยานิพนธ์ 3. อาจารย์ที่ปรึกษา
4. ผู้เชี่ยวชาญและผู้ที่สนใจในเรื่องเดียวกัน 5. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
6. การใช้คอมพิวเตอร์ 7. การบริหารเวลา
1. ผู้ทำวิทยานิพนธ์
ควรมีคุณสมบัติที่กล่าวไปแล้วในตอนต้นนอกจากนั้นผู้ทำวิทยานิพนธ์ควรมีวินัยของตนเองโดย
Ü แบ่งเวลาเพื่อทำงานวิทยานิพนธ์อย่างต่อเนื่อง
Ü มีการวางแผนร่วมกันกับอาจารย์ที่ปรึกษา
Ü มีการนัดหมายกับอาจารย์ที่ปรึกษาเป็นระยะ ๆ อย่างสม่ำเสมอ
Ü ตรงต่อเวลาที่นัดไว้
Ü เตรียมประเด็นในการปรึกษา
Ü เตรียมหาทางเลือกหลาย ๆ ทางในการขอคำปรึกษา
Ü มีความสามารถในการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างคุ้มค่า รวมถึงผู้เชี่ยวชาญในสาขานั้น ๆ และเพื่อน ๆ ที่สนใจในสาขาเดียวกัน
Ü ทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม แบ่งปันข้อมูล และช่วยเหลือเกื้อกูลกัน
Ü อย่าปล่อยให้มีความรู้สึกโดดเดี่ยว เหมือนตัวเองอยู่คนเดียวเพียงลำพัง
Ü พยายามสร้างความชำนาญในการค้นคว้า แหล่งข้อมูลที่สำคัญของนิสิตคือห้องสมุด และการค้นคว้าโดยใช้ Information Technology เช่น Web site , internet , CD ROM
Ü การปรึกษาอาจารย์ที่ปรึกษาและผู้เชี่ยวชาญอาจใช้ e- mail ซึ่งจะช่วยประหยัดเวลาได้ดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ผู้เชี่ยวชาญที่อยู่ต่างประเทศ
Ü ความสามารถสำคัญตามมาก็คือภาษาอังกฤษ ซึ่งเป็นภาษาสากล เอกสารใหม่ ๆ ส่วนใหญ่จะเป็นวารสารระดับนานาชาติ การใช้ภาษาอังกฤษในการอ่านและเขียนจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง
Ü ความสามารถในการใช้คอมพิวเตอร์วิเคราะห์ข้อมูลทั้งงานวิจัยเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพ อ่านผลการวิเคราะห์ จัดพิมพ์ นำเสนอ ในรูป กราฟ
ตาราง แผนภูมิ ตามความเหมาะสม
2. โครงร่างวิทยานิพนธ์
การทำโครงร่างวิทยานิพนธ์ให้มีความสมบูรณ์ที่สุดตั้งแต่ต้นจะเป็นการประกันให้เกิดความมั่นใจได้ว่านิสิตได้ทำวิจัยเพื่อวิทยานิพนธ์ไปถูกทางและมีคุณภาพ
3. อาจารย์ที่ปรึกษา
อาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ควรมีความสนใจและเชี่ยวชาญในสาขานั้น ไม่ใช่อาจารย์ท่านใดก็ได้ มหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงในต่างประเทศจะขอให้ผู้สมัครเข้าเรียนแจ้งหัวข้อที่ประสงค์หรือสนใจจะทำวิทยานิพนธ์ไปให้ดูก่อน เพื่อแสวงหาอาจารย์ที่ปรึกษา ซึ่งยินดีจะเป็นอาจารย์ที่ปรึกษา จึงจะตอบรับให้เข้าศึกษาได้
4. ผู้เชี่ยวชาญ และผู้ที่สนใจในเรื่องเดียวกัน
การหาผู้เชี่ยวชาญหรือผู้สนใจในเรื่องเดียวกัน นอกจากจะหาได้จากการอ่านผลงานของท่านเหล่านั้นแล้วอาจค้นหาได้ทาง internet เช่นจากมหาวิทยาลัยในต่างประเทศ ภายในประเทศ สภาวิจัยแห่งชาติ และ สกว. เป็นต้น
5. แหล่งข้อมูลสารสนเทศ
µ ที่สำคัญคือห้องสมุด นิสิตต้องใช้ชีวิตให้คุ้มค่าในห้องสมุด ในมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงในต่างประเทศจะจัดห้องทำงานเล็ก ๆ ให้นิสิตระดับปริญญาเอก เฉพาะบุคคล ในห้องสมุดเพื่อสนับสนุนให้มีการค้นคว้าได้อย่างเต็มที่ ห้องสมุดในต่างประเทศจะปิดเที่ยงคืน
µ ในปัจจุบัน มีความก้าวหน้าเกี่ยวกับแหล่งข้อมูลที่สามารถค้นคว้าได้ที่บ้านผ่าน Word Wide Wed ดังนั้น ทุกคนไม่ว่าจะเป็นนิสิตในมหาวิทยาลัยใด ในประเทศหรือต่างประเทศ รวมทั้งมหาวิทยาลัยบูรพามีโอกาสเท่าเทียมกัน
6. การใช้คอมพิวเตอร์
! ความสามารถในการใช้คอมพิวเตอร์ จะช่วยให้นิสิตทำงานได้ประหยัดเวลา
! ข้อมูลมีความถูกต้อง เชื่อถือได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพ
! เป็นระบบระเบียบ สวยงาม
7. การบริหารเวลา
