บทเรียนจากเวทีนำเสนอความก้าวหน้าเชิงพื้นที่แบบเล่าสู่กันฟังในประเด็น การพัฒนาและเสริมศักยภาพชุมชน
กลยุทธ์การผนึกพลังชุมชนในพื้นที่เพื่อการบริการปฐมภูมิ
1. เกาะติด ไม่ท้อถอย
2. สร้างเป้าหมายร่วมกัน
3. สร้างภาคีและเครือข่าย
4. สร้างสัมพันธภาพ และศรัทธาในการทำงานร่วมกับระหว่าง โรงพยาบาล สถานีอนามัย องค์กรต่างๆ
5. ผู้นำให้ความสำคัญและสนับสนุนทรัพยากร สร้างแรงจูงใจ
การสร้างเสริมระบบอัตนาภิบาล ตามแนวคิดประชาชนเป็นศูนย์กลาง
ระบบอัตนาภิบาล (Self care –Family care –Community care) หรือการดูแลตนเอง-การดูแลครอบครัว - การดูแลในชุมชน อาจารย์นายแพทย์ประเวศ วสี กล่าวว่า ไม่มีเจดีย์องค์ใดจะสร้างได้จากยอด เพราะจะพังลง ต้องสร้างจากฐานที่แข็งแรง มั่นคง เหมือนระบบบริการสุขภาพที่เน้นที่โรงพยาบาลใหญ่ๆ เสร็จแล้วก็เกิดสภาพที่โรงพยาบาลต่างๆ แออัดยัดเยียด ให้บริการไม่ทั่วถึง และคุณภาพไม่ดี วิกฤติระบบบริการจะแก้ไขไม่ได้ถ้าเราไม่กลับมาหาฐาน ฐานเจดีย์ของระบบบริการสุขภาพ คือ การดูแลตนเอง-การดูแลครอบครัว - การดูแลในชุมชน หรือรวมเรียกว่า อัตนาภิบาล ระบบต่างๆต้องไม่ไปทำลายอัตนาภิบาล แต่ต้องส่งเสริมสนับสนุนให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น เพราะระบบอัตนาภิบาลจะเป็นจุดที่มีหัวใจของความเป็นมนุษย์มากที่สุด และสอดคล้องกับวัฒนธรรมชาวบ้านมากที่สุดและให้ผลคุ้มค่ามากที่สุด
จากการจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้การสร้างเสริมระบบอัตนาภิบาล ตามแนวคิดประชาชนเป็นศูนย์กลาง ของทีมพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิ สปสช.เขต 9 นครราชสีมา ที่โรงแรมสยามริเวอร์รีสอร์ท ได้ประเด็นที่จะเสริมสร้าง ระบบอัตนาภิบาล ตามแนวคิดประชาชนเป็นศูนย์กลางคือ
1. เติมเต็มปัจจัยพื้นฐานโดยชุมชนมีส่วนร่วม
2. สร้างความพึงพอใจแก่ผู้รับบริการ ประชาชน
3. สร้างเป้าหมายร่วมกัน และร่วมกันสานฝัน
4. เพื่อนช่วยเพื่อน
5. สร้างระบบบริการเพื่อให้ ผู้ป่วย ประชาชน ดูแลตนเองได้ เช่น การจัดการเรียนรู้ การ Empowerment , Role model
6. ค้นหาผู้นำตามธรรมชาติ ผู้นำต้นแบบ
7. แพทย์ทางเลือก
8. คืนข้อมูลให้ชุมชน
9. พัฒนาผู้ให้บริการให้สามารถ เป็น Professional care , support self care, ก้าวทันโลกและเหตุการณ์เพื่อค้มครองผู้บริโภค
10. เติมแนวคิด Humanize health care ให้กับบุคลากรทางการแพทย์
ยินดีต้อนรับสมาชิกใหม่นะคะ
สวัสดีค่ะ อาจารย์ฃ
เก่งจังทำบันทึกแรกได้แล้ว เย้ๆๆ รับน้องใหม่นะคะ จุ๊บๆๆ
ขอบคุณค่ะ
ถอดบทเรียนจากเวทีนำเสนอความก้าวหน้าเชิงพื้นที่แบบเล่าสู่กันฟัง
ในประเด็น การพัฒนาและเสริมศักยภาพชุมชน
ระหว่างวันที่ 22-23 มิถุนายน 2552
ณ โรงแรมสยามริเวอร์รีสอร์ท จังหวัดชัยภูมิ
โดยสำนักงานหลักประกันสุขภาพเขต 9 นครราชสีมา
ไปให้ถึงระบบอัตนาภิบาล (Self care- Family care –Community care) : ฐานเจดีย์แห่งระบบสุขภาพ
โดยวิทยากร รศ.นพ.สุรเกียรติ อาชานุภาพ, ผศ.ดร.ภัทระ แสนไชยสุริยา , นายแพทย์วิชัย อัศวภาคย์
ระบบอัตนาภิบาล (Self care –Family care –Community care) หรือการดูแลตนเอง-การดูแลครอบครัว - การดูแลในชุมชน อาจารย์นายแพทย์ประเวศ วสี กล่าวว่า ไม่มีเจดีย์องค์ใดจะสร้างได้จากยอด เพราะจะพังลง ต้องสร้างจากฐานที่แข็งแรง มั่นคง เหมือนระบบบริการสุขภาพที่เน้นที่โรงพยาบาลใหญ่ๆ เสร็จแล้วก็เกิดสภาพที่โรงพยาบาลต่างๆ แออัดยัดเยียด ให้บริการไม่ทั่วถึง และคุณภาพไม่ดี วิกฤติระบบบริการจะแก้ไขไม่ได้ถ้าเราไม่กลับมาหาฐาน ฐานเจดีย์ของระบบบริการสุขภาพ คือ การดูแลตนเอง-การดูแลครอบครัว - การดูแลในชุมชน หรือรวมเรียกว่า อัตนาภิบาล ระบบต่างๆต้องไม่ไปทำลายอัตนาภิบาล แต่ต้องส่งเสริมสนับสนุนให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น เพราะระบบอัตนาภิบาลจะเป็นจุดที่มีหัวใจของความเป็นมนุษย์มากที่สุด และสอดคล้องกับวัฒนธรรมชาวบ้านมากที่สุดและให้ผลคุ้มค่ามากที่สุด ซึ่งโรงพยาบาลน้ำพอง โดยนายแพทย์วิชัย อัศวภาคย์ ได้นำแนวคิดนี้ไปใช้ในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน ให้พยาบาลปฏิบัติงานในโรงพยาบาล 3 วัน ออกชุมชน 2 วัน โดยการทำงานร่วมกับพื้นที่ บทบาทของพยาบาลที่ออกชุมชนครอบคลุมทั้งการดูแลรักษาต่อเนื่อง การสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค การฟื้นฟูสภาพ ส่งเสริมคุณภาพชีวิต การค้นหาผู้ด้อยโอกาส ภูมิปัญญาชาวบ้าน โดยมีแนวคิด “สังคมไม่ทอดทิ้งกัน” “ดีช่วยป่วยรวยช่วยจน” รศ.นพ. สุรเกียรติ อาชานุภาพ กล่าวว่า ความเจ็บป่วย คือโรค+ ความทุกข์ (illness = disease+ suffering) ซึ่งแพทย์ส่วนใหญ่จะมองที่ตัวโรค จะไม่ค่อยได้มองความทุกข์ การที่จะทำให้ผู้ป่วย ครอบครัว ชุมชนดูแลตนเองได้ดีนั้น ต้องมี 3 ประสาน โดยโรงพยาบาลให้การสนับสนุนด้านต่างๆ เช่น มาตรฐาน แนวทาง องค์ความรู้ ระบบส่งต่อ ระบบข้อมูล องค์รวม หน่วยบริการปฐมภูมิให้บริการที่ครอบคลุมแบบองค์รวม ผสมผสาน ต่อเนื่อง ร่วมกับหน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้อง ผศ.ดร.ภัทระ แสนไชยสุริยา กล่าวว่า ปฐมภูมิ หมายถึง ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน อัตนาภิบาล คือการพึ่งตนเอง แต่ไม่ใช่เอาตนเองเป็นที่ตั้ง การจะให้ให้ชุมชนเกิดความเข้มแข็งได้ต้องมีการบูรณาการ
กลยุทธ์การผนึกพลังชุมชนในพื้นที่เพื่อการบริการปฐมภูมิ
1. เกาะติดชุมชน
2. สร้างเป้าหมายร่วมกัน
3. สร้างภาคีและเครือข่าย
4. สร้างสัมพันธภาพ และศรัทธาในการทำงานร่วมกับระหว่าง โรงพยาบาล สถานีอนามัย องค์กรต่างๆ( 3 ประสาน)
5. ผู้นำให้ความสำคัญและสนับสนุนทรัพยากร สร้างแรงจูงใจ
การสร้างเสริมระบบอัตนาภิบาล ตามแนวคิดประชาชนเป็นศูนย์กลาง
1. เติมเต็มปัจจัยพื้นฐานโดยชุมชนมีส่วนร่วม
2. สร้างความพึงพอใจแก่ผู้รับบริการ ประชาชน
3. สร้างเป้าหมายร่วมกัน และร่วมกันสานฝัน
4. เพื่อนช่วยเพื่อน
5. สร้างระบบบริการเพื่อให้ ผู้ป่วย ประชาชน ดูแลตนเองได้ เช่น การจัดการเรียนรู้ การ Empowerment , Role model
6. ค้นหาผู้นำตามธรรมชาติ ผู้นำต้นแบบ
7. แพทย์ทางเลือก
8. คืนข้อมูลให้ชุมชน
9. พัฒนาผู้ให้บริการให้สามารถ เป็น Professional care , support self care, ก้าวทันโลกและเหตุการณ์เพื่อค้มครองผู้บริโภค
10. เติมแนวคิด Humanize health care ให้กับบุคลากรทางการแพทย์