ตอนที่ ๑ ตอนที่ ๒ ตอนที่ ๓ ตอนที่ ๔ ตอนที่ ๕ ตอนที่ ๖
ตอนที่ ๗ ตอนที่ ๘ ตอนที่ ๙ ตอนที่ ๑๐ ตอนที่ ๑๑ ตอนที่ ๑๒
ตอนที่ ๑๓ ตอนที่ ๑๔ ตอนที่ ๑๕ ตอนที่ ๑๖ ตอนที่ ๑๗ ตอนที่ ๑๘ ตอนที่ ๑๙
ผมขอบทความที่มองระบบการศึกษาไทยอย่างครอบคลุมรอบด้าน และเห็นภาพเชิงประวัติศาสตร์ ของ ดร. กฤษณพงศ์ กีรติกร นักวิทยาศาสตร์และนักการศึกษาที่ดีและเก่งที่สุดคนหนึ่งของสังคมไทย เอามาเผยแพร่ต่อดังต่อไปนี้ โดยที่บทความนี้ยาวกว่า ๕๐ หน้า จึงทยอยลงหลายตอน
ขอชักชวนให้ค่อยๆ อ่านอย่างพินิจพิเคราะห์ จะได้ประโยชน์มาก
วิกฤติ กระบวนทัศน์ มโนทัศน์ เพื่อการปฎิรูปการศึกษา
กฤษณพงศ์ กีรติกร
ต่อจากตอนที่ ๑๙
อนึ่ง เทคโนโลยีสารสนเทศทำให้มนุษย์ที่เคยผูกพันกันเพราะความใกล้ชิดทางกายภาพ (physical proximity/space) มาผูกพันกันเพราะใกล้ชิดทางตรรกะ(logical proximity/space) แม้จะอยู่ห่างกันทางกายภาพ มนุษย์ก็สามารถติดต่อกันและสร้างมิตรทางโลกไซเบอร์ นอกจากนั้น แม้เทคโนโลยีสารสนเทศจะช่วยการหาข้อมูลข่าวสารได้มากมาย ควรทำให้มนุษย์หลากหลายทางความคิดและคุณค่า เกิดเลือดห่าง (outbreeding) เชิงกระบวนทัศน์และโลกทัศน์ แต่สิ่งที่เกิดขึ้นคือมนุษย์มักใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการหาข้อมูลหรือสร้างเพื่อนที่ใกล้กันทางตรรกะ เกิดสภาวะที่เทคโนโลยีสารสนเทศถูกมนุษย์ใช้ตอกย้ำสภาวะเลือดชิด (inbreeding)ในมิติความเชื่อ ค่านิยม กระบวนทัศน์ และโลกทัศน์ ที่น่าเป็นห่วง ตัวอย่างที่ใกล้ตัวเราคือ เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือในการสร้างมวลชนของคนเสื้อสองสี เป็นกลไกแพร่ขยายความขัดแย้งทางความคิดของคนเสื้อสองสี Nicholas Kristof เขียนบทความเมื่อมีนาคม 2552 ดังความส่วนหนึ่งว่า “…..When we go online, each of us is our own editor, our own gatekeeper. We select the kind of news and opinions that we care most about. Nicholas Negroponte of MIT has called this emerging news product The Daily Me. And if that's the trend, God save us from ourselves.
That's because there's pretty good evidence that we generally don't truly want good information - but rather information that confirms our prejudices. We may believe intellectually in the clash of opinions, but in practice we like to embed ourselves in the reassuring womb of an echo chamber………”
บทความชุดนี้เป็น master piece ด้านให้ความลุ่มลึกในการทำความเข้าใจระบบการศึกษาไทย ต้องอ่านอย่างพินิจพิเคราะห์จึงจะได้รับประโยชน์เต็มที่
วิจารณ์ พานิช
๒๖ พ.ค. ๕๒
