การบริโภค "ข่าว" คนไทย
จับกระแส : วีระศักดิ์ พงศ์อักษร [email protected] กรุงเทพธุรกิจ วันที่ 15 ธันวาคม 2546
ผลสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ที่เกี่ยวข้องกับ "สื่อมวลชน" ประจำปี 2546 ออกมาน่าสนใจ เพราะการอ่าน ฟัง และ ดู "สื่อ" ของประชากรในประเทศหนึ่งๆ นั้น บ่งบอกถึงความจริงที่ดำรงอยู่ของคนในชาติ ได้เป็นอย่างดี
ที่สำคัญเมื่อวิเคราะห์จากผลสำรวจแล้ว น่าจะเข้าใจได้ว่า "การบริโภคข่าว" ของคนไทย ผ่านทีวี วิทยุและหนังสือพิมพ์ ยังน้อย เมื่อเทียบกับความสนใจด้านบันเทิง และอาจจะถึงเวลาที่ผู้ที่รับผิดชอบด้านสื่อมวลชน รัฐบาลต้องร่วมกันว่าจะทำอย่างไร เพื่อให้สื่อ เป็นแหล่งเสริมภูมิปัญญาให้กับคนในชาติ
แม้ว่าหลายคนอาจจะแย้งว่า การใส่สาระผ่านรายการบันเทิง ก็น่าจะทำได้เช่นกัน ......ถูกต้องและเห็นด้วย แต่แก่นแท้ และน้ำหนักย่อมแตกต่างกัน
สำนักงานสถิติฯ สำรวจผลออกมาว่า ในปี 2546 มีทั้งหมด 16.5 ล้านครัวเรือน ในจำนวนนี้ มีสมาชิกฟังวิทยุประมาณ 8.9 ล้านครัวเรือน หรือ 54.3% ดูทีวี 15.7 ล้านครัวเรือน คิดเป็น 95.5% สมาชิกในครัวเรือนอ่านหนังสือพิมพ์ 8.9 ล้านครัวเรือน หรือ 54.0%
จะเห็นว่า สื่อด้านทีวี ได้รับความสนใจในสัดส่วนที่สูง เหตุเพราะว่าเกือบทุกครอบครัวมีทีวีประจำบ้าน จึงเป็นสื่อที่เข้าถึงคนได้มากสุด ดังนั้น เป็นสิ่งที่ถูกต้องและเห็นด้วย ตามแนวนโยบายที่จะรื้อผังรายการทีวีทั้งหมด เพื่อเพิ่มสาระ และสิ่งที่เป็นอาหารสมองให้กับคนไทย โดยเฉพาะช่วงเวลา 3 ทุ่มที่ส่วนใหญ่คนในครอบครัวอยู่กันพร้อมหน้า แทนรายการบันเทิงที่อัดเน้นในปัจจุบัน เกือบทุกช่อง
จากผลสำรวจประชากร อายุตั้งแต่ 6 ปีขึ้นไป ซึ่งมีอยู่ทั้งหมด 57.9 ล้านคนนั้น ในจำนวนนี้มีผู้ชมโทรทัศน์ 54.7 ล้านคน หรือ 94.5% ซึ่งในจำนวนนี้ 51.6% บอกว่าติดตามรายการด้านบันเทิง 47.2% ดูข่าวสาร 0.9% ชอบสารคดี ความรู้ทั่วไป ที่เหลือเป็นอื่นๆ
จะเห็นว่าในส่วนของสารคดี ความรู้ทั่วไป ข่าวสาร รัฐควรหาช่องเพิ่มการรับรู้ให้ประชาชนได้อีก และเป็นสิ่งที่ควรกระทำ หากหวังให้คนไทยฉลาด นอกเสียจากรัฐบาลไม่ต้องการคนในชาติรอบรู้มาก ...เพื่อง่ายต่อการควบคุม
หันมาดูด้านสื่อหนังสือพิมพ์ บ้างพบว่าใน 3 สื่อ คนไทยยังอ่านน้อย เมื่อเทียบกับการนั่งชมหน้าทีวี โดยประชากรอายุตั้งแต่ 6 ปีขึ้นไป ซึ่งมีอยู่ทั้งหมด 57.9 ล้านคนนั้น ในจำนวนนี้อ่านหนังสือพิมพ์ 21.6 ล้านคน หรือ 37.3% เท่านั้น แต่คนกลุ่มที่เลือกอ่านหนังสือพิมพ์ 87.2% มุ่งที่จะรับรู้ข่าวสารเป็นหลัก ขณะที่ด้านบันเทิงนั้น เพียง 8.3%
ส่วนสื่อวิทยุ ประชากรอายุตั้งแต่ 6 ปีขึ้นไป รับฟังวิทยุ 24.8 ล้านคน คิดเป็น 42.8% ซึ่งส่วนใหญ่ 57.9% ยังหวังรับฟังด้านบันเทิง ส่วนข่าวสาร 40.5%
จะเห็นว่า หากต้องการเพิ่มสาระให้กับประชาชน คือการปรับโครงสร้างรายการ ผ่านสื่อทีวี หรืออีกทางหนึ่งคือขยายฐานการอ่านหนังสือพิมพ์ให้กับประชาชนมากขึ้น แน่นอน นอกจากต้องได้รับแรงหนุนจากรัฐ และผู้ที่อยู่ในแวดวงสื่อต้องออกแรง เพื่อเป้าหมาย "การรับรู้ของคนไทยที่กว้างและทันโลกมากขึ้น"
