นิทานร้อยบรรทัด

นิทานไทย..ที่ทรงคุณค่าไม่เสื่อมคลาย

 

“อยากเห็นตัวอย่างการจัดกิจกรรมฝึกทักษะ ฟัง พูด อ่าน เขียนจากนิทานร้อยบรรทัด..”

“จากตัวอย่างนิทานร้อยบรรทัดในบันทึกหนังสือทองเป็นของชั้น ป.๒ จะใช้สอนชั้น ป.๔ ได้ไหม..”

“จะสร้างนิทานร้อยบรรทัดขึ้นใหม่เอง เป็นหนังสือเล่มเล็กจะได้หรือไม่ ..”

“จะหาซื้อหนังสือนิทานร้อยบรรทัดได้จากที่ไหน ..”    ฯลฯ

 

เป็นคำร้องขอของคุณครูภาษาไทย...ช่วงนี้ หลายท่านมาก  ในเรื่องการนำนิทานร้อยบรรทัดกลับมาสอนใหม่   จากการที่โรงเรียนสามารถเลือกใช้หนังสือเรียนเพิ่มเติมจากแบบเรียนภาษาไทยตามที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนด ตามนโยบายเรียนฟรี ๑๕ ปี    เนื่องจากความพยายามในการบอกกล่าวถึงคุณค่าของนิทานร้อยบรรทัดที่ผู้เขียนตระหนักว่ามีคุณค่าอย่างมากมายมหาศาล  จึงได้บอกกับคุณครูภาษาไทยอยู่เสมอ ..บรรพบุรุษ  ปู่ย่า ตายาย ครูอาจารย์ท่านได้สร้างสรรค์สิ่งดีๆไว้ให้ลูกหลานได้เล่าเรียน ..นิทานทองของไทย  หากมีการนำมาใช้สอนใหม่ได้  จะเป็นการดีอย่างยิ่ง  

 

หลากหลายคุณค่าของนิทานร้อยบรรทัด

ใช้ฝึกหัดอ่านออกเสียงร้อยแก้ว  (เป็นหลัก)  (K, P)

อ่านเป็นบทท่องจำ ..ทำนองเสนาะ  (K, P)

อ่านจับใจความ  อ่านเอาเรื่อง (K, P)

ฝึกการอ่าน  คิดวิเคราะห์  และ เขียน (K, P)

หาบรรทัดทองต้องใจ  ในแต่ละหน้า/แต่ละช่วงที่กำหนดให้ (K, P)

ใช้เรียนความรู้หลักเกณฑ์ทางภาษา (K)

หาคำที่สะกดตามมาตราต่างๆ   อักษรนำ (K)

คำควบกล้ำ   คำใช้สระต่างๆ   คำประ-ไม่ประวิสรรชนีย์    หาคำราชาศัพท์ (K)

ฝึกเขียนคำ  ประโยค  ข้อความ  เขียนสร้างสรรค์ (K, A)

คัดลายมืองาม  ตัวบรรจงเต็มบรรทัด-ครึ่งบรรทัด  คัดบรรจงแกมหวัด (P)

สอนคุณธรรม  จริยธรรม  คุณลักษณะอันพึ่งประสงค์ (A)

ความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์  รักความเป็นไทย (A)

ความภาคภูมิใจและหวงแหนท้องถิ่น  ประเทศชาติอันเป็นที่รัก (A)

ฯลฯ

 

(๑)    ตัวอย่าง  การจัดกิจกรรมฝึกทักษะจากนิทานร้อยบรรทัด     ..เฉพาะหน้านี้นะคะ..

 

 

๑.  การฝึกอ่านออกเสียงร้อยแก้ว  :  ครูอ่านให้ฟัง - อ่านตามครูทั้งชั้น- อ่านเป็นรายบุคคล – จับคู่เปลี่ยนกันอ่าน ฉันอ่าน-เธอฟัง เธออ่าน-ฉันฟัง – เทคนิคเพื่อนช่วยเพื่อน

๒.  การฝึกอ่านทำนองเสนาะ : ครูอ่านให้ฟัง – อ่านตามครูทั้งชั้น – แข่งขันอ่านเป็นกลุ่ม – ครูสังเกตความพร้อมเพรียง  ท่วงทำนอง จังหวะ  น้ำเสียงเป็นธรรมชาติ  ความไพเราะ และความถูกต้องของอักขระ-เมื่อเด็กแม่นแล้วฝึกอ่านรายบุคคล

๓.  การฝึกอ่านแบบท่องจำ : นักเรียนท่องทุกวัน–พัฒนาสมอง–เน้นการท่องแบบมีความหมาย ไม่ใช่นกแก้วนกขุนทอง – นักเรียนจะเกิดทักษะการอ่านกลอนสุภาพ–นิทานร้อยบรรทัดเป็นกลอนแปด –เด็กจะสามารถจำวิธีการอ่าน ๓-๒-๓  หรือ ๓-๓-๓ –อ่านทุกวัน –ครูตรวจสอบความสามารถเป็นรายบุคคลได้-เมื่อผ่านทุกคน-เปลี่ยนท่องหน้าอื่น-ท่องรายสัปดาห์-รายเดือน-ภาคเรียน-ปีการศึกษา-สิ้นปีการศึกษา-นักเรียนต่อได้ครบ ๑๐๐ บรรทัด ..สุดยอดของความจำ..เป็นความจำที่คงทน..โตเป็นผู้ใหญ่ก็ไม่ลืม ..จริงๆ ค่ะ

๔.    การเรียนรู้เรื่องหลักเกณฑ์ทางภาษา :

.๑ หาคำตามมาตราตัวสะกด ทั้ง ๙ มาตรา  ได้แก่ แม่ ก กา  แม่กง  แม่กน  แม่กม (ที่ตรงมาตรา) (เนื่องจากเป็นหน้าแรก  คุณครูก็เริ่มจากง่ายไปหายาก หน้าต่อไปก็หาคำที่สะกดไม่ตรงมาตรา และ เริ่มมาตราแม่กก กด กบ เกย และ แม่เกอว ตามลำดับ)

.๒ ฝึกแจกลูก

.๓ ฝึกผันวรรณยุกต์

.๔ หาคำที่ประวิสรรชนีย์

.๕ หาคำที่ประสมสระต่างๆ

.๖ หาคำที่มีความหมายเดียวกัน ได้แก่ นก-วิหค-สกุณา

                       ฯลฯ 

๕.    การฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์ :

๕.๑ โดยใช้คำถาม : ในหน้านี้มีตัวละครทั้งหมดกี่ตัว ใครบ้าง ( ๓  เด็กชาย-เด็กหญิง-นก)

          นกร้องทักเด็กสองคนว่าอย่างไร – เด็กสองคนพูดตอบนกว่าอย่างไร-นักเรียนเชื่อไหมว่านกพูดได้จริง    

         (ประเด็นคำถามนี้ เป็นการฝึกคิดเชิงตรรกะ เด็กสามารถคิดกว้าง คิดไกลได้ตามความสามารถของแต่ละคน)

         เนื่องจากเป็นหน้าแรก คุณครูก็ใช้คำถามง่ายๆก่อน และยากขึ้นตามลำดับในหน้าถัดไป เพราะค้างอีกตั้ง ๙๒

         บรรทัดแน่ะ..อิอิ ! นี่เพียง ๘ บรรทัดเท่านั้นเองนะคะ   ..อย่าลืมนะคะ นิทานร้อยบรรทัด..

              ๕.๒ โดยการเขียนวาดภาพประกอบเรื่อง : ให้นักเรียนวาดภาพขึ้นใหม่โดยไม่ต้องเหมือนใน    

    หนังสือ   วาดตามความคิดของนักเรียน  แต่ให้มีตัวละครครบ  สอดคล้องกับเนื้อเรื่อง  และเขียนบรรยาย

    ประกอบภาพ (นี่คือความคิดสร้างสรรค์ ที่สวยงามมากนะคะ..ภาพ สื่อศิลปะ เรื่องราวใหม่ สื่อความสามารถ

    ทางภาษา)

              ๕.๓ โดยการเขียนสรุปสาระสำคัญ เฉพาะของหน้านี้ - ครูอาจระบุว่าให้สรุปเป็นข้อความสั้นๆ  

    ความยาวไม่เกิน ๓ ประโยค เป็นต้น (เป็นการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ผ่านการไตร่ตรองแล้ว จึงนำมาสรุป)

              ๕.๔ โดยการหา “บรรทัดทองต้องใจ”  ใน ๘ บรรทัดนี้ นักเรียนชอบบรรทัดไหนมากที่สุด เพราะ

    อะไร  (ความสามารถด้านการระบุเหตุผล) ..เป็นความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์ที่ยอดเยี่ยมมาก สำหรับ

    จุดเริ่มต้น ในชั้นเด็กเริ่มเรียน  หากคุณครูฝึกบ่อยๆเด็กจะคิดเป็น บอกเหตุผลเป็น  ในชั้นที่สูงขึ้น คุณครูก็

    เพิ่มจาก  ...บรรทัดทอง.. เป็น ..วรรคทอง.. เข้าท่าดีนะคะ

 

เพียงพอแล้วนะคะ..สำหรับ ๘ บรรทัดแรก  ต่อไปค่อยยากขึ้นตามลำดับ

เช่น การเขียนแผนผังมโนทัศน์ (Mind  Mapping)   การเขียนบทร้อยกรองใหม่ 

การตั้งคำถามที่ยากขึ้น ฝึกการคิดระดับสูงขึ้น เป็นต้น

 

๖.  การฝึกทักษะการเขียน :  ได้แก่ การเขียนแบบฝึก เรื่องหลักเกณฑ์ทางภาษา ตามข้อ ๔ – การเขียนเรื่องราว –การเขียนสรุปสาระสำคัญ – การเขียนบรรทัดทองต้องใจ – การเขียนตอบคำถาม – การคัดลายมือ(ในชั้นเริ่มต้น คัดตัวบรรจงเต็มบรรทัด  ชั้นที่สูงขึ้น คัดตัวบรรจงครึ่งบรรทัด และตัวบรรจงแกมหวัด เป็นต้น)

 

  

 

(๒)            ตัวอย่าง  สื่อประกอบการจัดกิจกรรมฝึกทักษะการฟัง พูด อ่าน เขียนจากนิทานร้อยบรรทัด

๑.     แบบฝึกทักษะ เรื่องหลักภาษา  -  คุณครูจัดทำเพิ่มได้นะคะ ตามกิจกรรมที่จัด

๒.    แบบฝึกคัดลายมือ

๓.    แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์ – คุณครูจัดทำเป็นชุดๆ ระบุคำถามให้ชัดเจนตรงจุดประสงค์

๔.    แบบทดสอบวัดความรู้ – คุณครูต้องจัดเน้นเพิ่มข้อสอบแบบอัตนัย  ให้เด็กเขียนมากขึ้น

จากข้อ ๑-๔ เป็น ชิ้นงานของคุณครู    แล้วหากว่า..ไม่มีหนังสือนิทานร้อยบรรทัด จะทำอย่างไร

คุณครูสามารถสร้างหนังสือขึ้นใช้เองได้   

วาดภาพประกอบโดยดูต้นฉบับเป็นหลัก พิมพ์เนื้อหาตามต้นฉบับ  

จัดทำเข้าเล่มให้สวยงาม 

จะทำเป็นเล่มใหญ่ (Big Book)   หรือเล่มเล็ก (Small Book) ก็ได้ค่ะ    

ควรคำนึงถึงวัย และระดับชั้นที่สอนด้วย  ***  ดูต้นฉบับได้ที่นี่ค่ะ..คลิกเลย..มีครบทุกหน้า ***

 

สุดยอดความคิดสร้างสรรค์ของคุณครูเชียวค่ะ..

หากจะลดความเหลื่อมล้ำการเข้าถึงเทคโนโลยีของเด็ก (Digital Divide)

คุณครูก็ทำเป็นหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (e-book)  ..ยิ่งแจ๋วค่ะ..

หนังสือภาพ..สำหรับโรงเรียนที่ไม่มีความพร้อมด้านเทคโนโลยี

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์..สำหรับโรงเรียนที่พร้อม

ไม่ยากเลยนะคะ..กับการทำให้เด็กเข้าถึงความรู้

ลดความเหลื่อมล้ำทางความรู้ (Knowledge Divide) ได้แน่นอนค่ะ

ไม่ทิ้งของเก่า  เข้าถึงของใหม่

..นิทานร้อยบรรทัด..

กิจกรรมทั้งหมดเป็นความคิดของผู้เขียนที่คิดออกนะคะ

เพื่อนๆ ที่แวะเวียนเข้ามาอ่านมีกิจกรรมเพิ่มเติมนอกจากนี้

เชิญแลกเปลี่ยนความคิดเห็นได้นะคะ

เพื่อเป็นการแบ่งปัน..

สวัสดีค่ะ