สัมภาษณ์และหารือคุณนที ขลิบทอง ผอ.สทบ. ณ ห้องประชุมสำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ วันศุกร์ที่ 15 พฤษภาคม 2552 นำโดย รศ.ดร.ปัทมาวดี ซูซูกิ คณะบดีคณะเศรษฐศาสตร์ คุณภีม ภคเมธาวี ม.วลัยลักษณ์ อ.สฤณี อาชวานันทกุล นักวิชาการการเงิน และคณะผู้ติดตาม ทั้งหมดจำนวน 6 คน

 

รศ.ดร.ปัทมาวดีได้เล่าเรื่องราวข้อค้นพบเบื้องต้นจากโครงการศึกษาแนวทางจัดทำเครื่องมือเพื่อประเมินตนเองขององค์กรการเงินฐานราก ที่ศึกษาองค์กรการเงินในจังหวัดชัยนาท และจังหวัดนครศรีธรรมราช สาระสำคัญที่เกี่ยวเนื่องในประเด็นของกองทุนหมู่บ้าน ค้นพบว่า ไม่ถูกต้องที่คาดหวังว่า กองทุนหมู่บ้านจะต้องอยู่รอดทุกกองทุน พบข้อเท็จจริงจากภาคสนามว่า บางหมู่บ้านที่กรรมการกองทุนอ่อนแอ จะเปิดให้กองทุนที่เข้มแข็งกว่า (เช่น กองทุนที่สามารถยกระดับเป็นสถาบันการเงินได้) เข้ามาบริหารจัดการ แม้ว่าการดำเนินงานดังกล่าวจะมุ่งหวังเรื่องประสิทธิภาพในการบริหารจัดการกองทุนแต่ก็พบว่าเป็นการรวมความเสี่ยงเช่นกัน เหมือนการนำไข่หลายใบใส่ในตะกร้าใบเดียว หรือพบในส่วนของประเด็นการจดทะเบียนกองทุนหมู่บ้านเป็นนิติบุคคลมีข้อดี เกิดการคัดกรองกองทุนที่มีคุณภาพและสามารถฟ้องร้องในกรณีที่กระบวนการชุมชนไม่สามารถจัดการเกิดหนี้เสียได้ อย่างไรก็ดียังเห็นควรที่จะต้องศึกษาเพิ่มเติมเพื่อให้ทราบข้อจำกัดของกฎกติกา

 

คุณนที ขลิบทอง ผอ.สทบ.ได้ฉายให้คณะได้เห็นภาพทิศทางการขับเคลื่อนงานของ กทบ.ว่าหัวใจสำคัญของ กทบ. 79,811 หมู่บ้าน 79,811 ล้านบาท สทบ.จะทำอย่างไรให้เกิดดอกออกผล จะทำอย่างไรให้ กทบ.อยู่ได้ 1) กทบ.มีความหวั่นไหวตามนโยบายการเมือง 2) กทบ.มี พรบ.ของตัวเองการจะยุบ กทบ.ต้องเข้ากระบวนการทางสภา จะยุบยากมากโดยกฎหมาย 3) ด้านการเงิน 79,811 ล้านบาท หากยุบ กทบ.จะนำเงินมาจากไหน

 

ปี 2552 กทบ.วางบันได 3 ขั้น คือ

1)      กองทุนหมู่บ้าน (ลูกข่าย)

2)      สถาบันการเงินชุมชน (เครือข่าย)

3)      ธนาคารประชาชน (แม่ข่าย)

จะทำการล้างท่อ กทบ.ประเมิน กทบ.ทั่วประเทศโดยใช้กระบวนการสำรวจซึ่งทิศทางได้คุยกับ อ.กนก โครงการต้นกล้าอาชีพ โดยให้ อาจารย์ในมหาวิทยาลัยทำหลักสูตรฝึกอบรมด้านการควบคุมตรวจสอบ ภายใน ใช้งบประมาณโครงการต้นกล้าอาชีพ อบรม 8,000 คน ระยะเวลา 2 เดือน งบประมาณกว่า 100 ล้านบาทจ้างผู้ผ่านการอบรม 3 เดือนเพื่อไปประเมิน กทบ.1 คน ต่อ 10 หมู่บ้าน

-          เตรียมการเดือน มิ.ย.

-          อบรมเดือน ก.ค.-ส.ค.

-          เก็บข้อมูล เดือน ก.ย.-ต.ค.

-          วิเคราะห์ข้อมูล เดือน ธ.ค.

ในส่วนของบัญชี จะมีการจัดหลักสูตรอบรมผู้ตรวจสอบบัญชี จำนวน 4,000 คน ที่มีใบอนุญาต ตรวจบัญชีของปี 2552 เป็นกระบวนการ Double Check  กทบ.

 

เรื่องของการสร้างโรงเรียนกองทุนหมู่บ้าน สถาบันการเรียนรู้กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง จังหวัดละ 1 แห่ง เพื่อรวบรวม+เชื่อมโยง+องค์กรกลางในการจัดอบรม+เพื่อเป็นแหล่งประชุม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดย สทบ.เป็นวิทยากร/พี่เลี้ยง

 

ด้านการวิจัยหัวใจ 2 เรื่อง คือ รับทราบวิเคราะห์ + จะทำอย่างไรที่จะดำเนินการต่อไปให้เกิดประโยชน์มากขึ้น ประเด็นที่น่าสนใจศึกษาในส่วนของ สทบ.

-          ผลกระทบ กทบ.ลงไปมีผลกระทบด้านใดบ้าง

-          ความพอใจ อะไรคือตัวชี้วัดความสำเร็จของ กทบ.

-          การหาทิศทางการขับเคลื่อน กทบ.ระยะต่อไป

 

จากที่เล่ามาทั้งหมดงบประมาณมีพร้อมแต่เพราะมีการเปลี่ยนแปลงรัฐบาล สทบ.จึงต้องทยอยทำความเข้าใจ ผ่านทีละเรื่องราว คุณนที ขลิบทอง ผอ.สทบ.กล่าว เพื่อให้คณะได้เห็นภาพรวมทั้งหมดและจะได้คิดเชื่อมโยงการทำงานร่วมกันต่อไป