สัตตกะ คือ หมวด 7

 

อปริหานิยธรรม 7 อย่าง

ความหมาย ประเภทธรรม

-จริยธรรมเพื่อป้องกันมิให้การบริหารหมู่คณะเสื่อมถอย แต่กลับเสริมให้เจริญถ่ายเดียว

1. ร่วมประชุม ปรึกษากิจการเวยความจริง และสม่ำเสมอ

2.พร้อมเพรียงเป็นน้ำหนึ่งใจเดียว ช่วยทำกิจกรรมของสงฆ์จนสำเร็จ

3. ไม่เพิกถอนไม่เพิ่มเติม ไม่ละเมิดพุทธบัญญัติ เอาใจใส่ประพฤติตนโดยเคร่งครัด

4. ให้เกียรติ เคารพ และเชื่อฟังพระเถระผู้เป็นอธิบดี ปกครองสงฆ์

5. รู้จักอดกลั้น หักห้ามใจ มิให้ตกเป็นทาสภายใจอำนาจกิเลสตัณหา

6. ยินดีที่จะปลีกตนออกห่างชุมชน ใช้ชีวิตสงบ ณ สถานที่สงัด

7. ใฝ่ใจที่จะพบเห็นและสมาคมกับท่านผู้มีศีลและอาจารบริสุทธิ์ น่าเสื่อมใส

 

อริยทรัพย์ 7 อย่าง

ความหมาย ประเภทธรรม

-คุณธรรมที่ปรุงแต่งอัธยาศัยและจิต ให้มีประสิทธิภาพและคุณค่า ดังทรัพย์อันประเสริฐ

1.สัทธา ปักใจเชื่อที่พิสูจน์ได้สมเหตุสมผล

2. สีล มีสมบัติผู้ดี มารยาทสงบเสงี่ยม พูดจาสุภาพ

3. หิริ ละอายใจ ไม่กล้าทำบาปทุจริต ทั้งต่อหน้าและลับหลัง

4. โอตัปปะ เกรงกลัวต่อความชั่ว เกรงเวรภัย และเสื่อมศักดิ์ศรีจิงไม่เสี่ยงทำผิด

5. พาหุสัจจะ ความเป็นคนรอบรู้ ชำนาญการทั้งคดีโลกคดีธรรม

6. จาคะ ไม่แล้งน้ำใจ เผื่อแผ่พัสดุสิ่งของ เพื่อความสุขของผู้อื่น

7. ปัญญา หลักแหลมแยบคาย ในอุบายชีวิต ทั้งผิดชอบ ความมิควรอย่างไร

 

สัปปุริสธรรม 7 อย่าง

ความหมาย ประเภทธรรม

- ธรรมสมบัติของผู้มีสกุล วางตนพอดี พอเหมาะแก่สมาคม สมแก่กาลและสถานที่

1. ธัมมัญญุตา รู้ชัดถึงเหตุแห่งความทุกข์เดือดร้อน และบ่อเกิดแห่งความผาสุก

2. อัตถัญญุตา รู้ซึ้งถึงความเจริญสุขเป็นผลของบุญ และทุกข์โทษสืบมาแต่บาปทุจริต

3. อัตตัญญุตา สำเหนียกความรู้ความสามารถ วางตนสมอัตภาพอย่างเจียมใจ

4. มัตตัญญุตา รู้จักใช้งบประมาณพอดี สมควรแก่ฐานะ

5. กาลัญญุตา จัดสรรกิจการให้ถูกจังหวะ

6. ปริสัญญุตา เข้าใจปรับบุคลิกภาพของตนให้สอดคล้องกับสมาคมทุกระดับ

7. ปุคคลปโรปรัญญุตา อ่านอัธยาศัยคนออกด้วยจิต ถ่อมตนหรือยกย่องผู้อื่นสมแก่กรณี

 

 

โพชฌงค์ 7 อย่าง

ความหมาย ประเภทธรรม

-องค์ธรรมประกอบในการทำ มรรค ผล และนิพพานให้แจ้ง สัมโพชฌงค์ ก็เรียก

1. สติ ความระลึกได้ ความรู้สึกตัวเสมอ ไม่ปล่อยอารมณ์เลื่อนลอย

2. ธัมมวิจยะ ความเฟ้นธรรมโดยลึกซึ้ง และแยบคาย

3. วิริยะ เพียรพยุงจิต ให้อาจหาญ ในการบำเพ็ญสมณธรรมให้สูงยิ่งขึ้น

4. ปีติ ใจเอิบอิ่ม และดื่มด่ำในรสแห่งโลกกุตตรธรรม

5. ปัสสัทธิ ความสงบกายสงบใจ อารมณ์ผ่องใส ไร้กิเลสนิวรณ์

6. สมาธิ จิตนิ่ง มั่นคง และแน่วแน่เป็นจุดเดียว

7. อุเบกขา จิตสุขุมสะดาด ดำเนินไปสม่ำเสมอ ปราศจากความโน้มเอียงตามอารมณ์