ฉักกะ คือ หมวด 6

 

คารวะ 6 อย่าง

ความหมาย ประเภทธรรม

- ตระหนักถึงความสำคัญและคุณสมบัติ แล้วแสดงกิริยานอบน้อม เทิดทูนไว้สูงเหนือกว่าตนเอง

1. ระลึกถึงคุณด้วยความนอบน้อมต่อพระพุทธรูป พระบรมสารีริกธาตุ เป็นต้น

2. ศึกษาและปฏิบัติศาสธรรม โดยความเคารพและจริงใจ

3. ให้เกียรติพระสงฆ์ โดยการอุปถัมภ์ ด้วยปัจจัย 4 และรับฟังคำสั่งสอน

4. ทุ่มเทพลังกายและใจ ในการศึกษาธรรมวินัย และวิชาการต่างๆ ด้วยความสนใจ

5. สำรวมระวังตนเสมอในทุกอริยาบถ และขวนขวายในทางปฏิบัติธรรม

6. ฉลาดรอบรุ้ ในการต้อนรับและเจรจาปราศรัย กับผู้มาเยี่ยมเยียน

 

สารียธรรม 6 อย่าง

ความหมาย ประเภทธรรม

-จริยธรรมซึ่งธรรมประสานสัมพันธ์ อยู่ร่วมกันสนิทสนมอบอุ่น และอาลัยรักกันยามห่างไกล

1. ช่วยกันและกันทำภารกิจด้วยน้ำใสใจจริง รับผิดชอบร่วมกัน ไม่ดูดายและไม่รังเกียจ

2. มุ่งหน้าตักเตือนแนะนำ ลับหลังก็ปรารถนาถึง ด้วยห่วงใยและปรารถนาดี

3. มุ่งประโยชน์ สุขสวัสดี อาศัยเมตตาจิต ต่อเพื่อนหกธรรมิก ทั้งต่อหน้าและลับหลัง

4. แบ่งปันทั่วถึงระหว่างหมู่เพื่อนพรหมจรรย์ ทั้งปัจจัยลาภและกิจนิมนต์

5. เคร่งครัดในศีลพรต ประพฤติหมดจดทัดเทียมเพื่อพรหมจรรย์ มิให้รังเกียจและแหนงใจ

6. ปรับแนวความคิด ให้สอนคล้องกับเพื่อนสหธรรมมิก หลีกเลี่ยงการขัดแย้งหรือบาดหมางกัน

 

 ผลที่หวังได้รับ

1. ทำให้ผู้ประพฤติเป็นที่รัก และนับถืออย่างสนิทใจ

2. สร้างมนุษย์สัมพันธ์อย่างอบอุ่น เกื้อกูลกลมเกลียวอย่างแน่นแฟ้น

3. อยู่ร่วมกันเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวเหมือนกลุ่มญาติ จากไปไกลก็คิดถึงกัน

 

ธรรม 5 กลุ่ม เกี่ยวเนื่องกันและกัน กลุ่มละ 6 อย่าง

ความหมาย ประเภทธรรม

- บ่อเกิด หรือช่องทางภายใน ฝ่ายรับสนอง และภายนอกฝ่ายเสนออารมณ์ อายตนะหรือทวาร

- ความรับรู้อารมณ์ ที่ผ่านอยวัยวะ หรือประตู้เข้ามเพียงผิวเผิน วิญญาณ

- ความสั่นสะเทือน เกิดแต่ความกระทบกันระหว่างฝ่ายสนองกับฝ่ายเสนอ

- การเสวยรสแห่งอารมณ์ ถูกใจ ไม่พอใจ และเฉยๆ สัมผัสสชาเวทนา

 

 

 

อายตนะภายใน     อายตนะภายนอก  วิญญาณ                               สัมผัส                     เวทนา

ตา                           รูป                           จักขุวิญญาณ        จักขุสัมผัส              จักขุสัมผัสสชาเวทนา

หู                             เสียง                       โสตวิญญาณ        โสตสัมผัส              โสตสัมผัสชวเวทนา

จมูก                        กลิ่น                        ฆานวิญญาณ       ฆานสัมผัส             ฆานสัมผัสสชาเวทนา

ลิ้น                           รส                           ชิวหาวิญญาณ      ชิวหาสัมผัส            ชิวหาสัมผัสสชาเวทนา

กาย                        โผฏฐัพพะ              กายวิญญาณ        กายสัมผัส              กายสัมผัสสชาเวทนา

ใจ                            ธัมมารมณ์             มโนวิญญาณ        มโนสัมผัส              มโนสัมผัสสชาเวทนา

 

ธาตุ 6

ความหมาย  ประเภทธรรม

-มวลสารธรรมชาติ ซึ่งทรงลักษณะสำคัญเฉพาะตัวไว้ ธาตุ

1. ธาตุดิน ลักษณะแข้นแข็ง รวมตัวเป็นรูปร่าง มองเห็ฯ และสัมผัสได้

2. ธาตุน้ำ ลักษณะเหลว ซึมซาบหล่อเลี้ยง ทำให้อ่อนนุ่มและเอิบอิ่ม

3. ธาตุไฟ ลักษณะร้อน ทำให้อบอุ่น ย่อยและเผาไหม้ ป้องกันมิให้บูดเน่า

4. ธาตุลม ลักษณะเบา พัดเวียนไปมา เกิดความอ่อนไหว

5. อากาศธาตุ ลักษณะช่องว่าง ถ่ายเทเคลื่อนไหวไปตลอดร่างกาย ทำให้ยืดหยุ่น

6. วิญญาณธาตุ ลักษณะรับรู้อารมณ์ ควบคุมระบบทำงานทั่วร่างกาย