ครอบครัวเป็นสถาบันที่เล็กที่สุด

๑. ครอบครัว

      สถาบันครอบครัวเป็นสถาบันหลักที่เล็กที่สุดของหมู่บ้านและสังคม  หากดำเนินการให้ครอบครัวในหมู่บ้านมีความเข้มแข็งสามารถมีความเป็นอยู่ที่ปกติสุขและใช้ชีวิตในแนวทางที่ถูกต้อง  ตามบทบัญญัติของศาสนาที่ตนนับถือ  และปฏิบัติตามข้อบังคับของกฎหมายบ้านเมือง ไม่เป็นภัยต่อการอยู่ร่วมกันในหมู่บ้านและสังคม  การเอาชนะที่หมู่บ้านด้วยการดึงประชาชนมาอยู่กับฝ่ายเรา  โดยชัดเจนและยั่งยืน สามารถนำอำนาจรัฐเข้าปกครองหมู่บ้านอย่างปกติสุข  จะทำงานได้ง่ายขึ้นและจะประสบความสำเร็จโดยยั่งยืน

๒. ข้อเท็จจริงและข้อพิจารณา

      ๒.๑  จังหวัดชายแดนภาคใต้  คนพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นชาวไทยมุสลิม  จากการสำรวจของทางราชการมีข้อมูลประชากร ดังนี้

            ๒.๑.๑ จังหวัดยะลา  ประชากรประมาณ 450,000 คน เป็นชาวไทยมุสลิม ประมาณ ร้อยละ 62

            ๒.๑.๒ จังหวัดปัตตานี มีประชากรประมาณ 620,000 คน เป็นชาวไทยมุสลิม ประมาณ ร้อยละ 77

           ๒.๑.๓ จังหวัดนราธิวาส มีประชากรประมาณ 700,000 คน เป็นชาวไทยมุสลิม ประมาณ ร้อยละ 78

           ๒.๑.๔ จังหวัดสงขลา มีประชากรประมาณ 1,300,000 คน เป็นชาวไทยมุสลิม ประมาณ ร้อยละ 20

      ๒.๒  ขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม ประเพณี ของประชาชนในพื้นที่ จชต. แตกต่างจากภาคอื่นโดยสิ้นเชิง และโดยที่ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม  ซึ่งเป็นจุดแข็งของประชาคมชาวไทยมุสลิมในเรื่องการปฏิบัติตามหลักคำสอนของศาสนา และการเชื่อฟังผู้นำหมู่บ้านผู้นำทางศาสนา และมีธรรมเนียมการปฏิบัติตน รวมทั้งระบบการดูแลที่เข้มแข็ง  ซึ่งถ้าไม่มีการบิดเบือนหลักคำสอน ให้ต่างไปจากหลักคำสอนที่ถูกต้อง เพื่อประโยชน์ส่วนตนแล้ว ประชากรในพื้นที่ จชต.จะมีความสงบสุข และจากการที่มีวิถีชีวิตที่สมถะ พึงพอใจในความเป็นอยู่ที่พออยู่พอกินด้วยแล้ว  การเบียดเบียนซึ่งกันและกัน เหตุร้ายต่างๆก็จะไม่เกิด เป็นตัวอย่างให้กับประชาชนในพื้นที่อื่นๆได้

     ๒.๓  สภาพความเป็นจริงที่เกี่ยวกับครอบครัวในพื้นที่ จชต.โดยส่วนใหญ่จะเป็นลักษณะครอบครัวใหญ่ วัฒนธรรมประเพณีของชาวไทยมุสลิม มีภรรยาได้ 4 คน ถ้าภรรยาคนแรกยินยอมให้สามีมีภรรยาเพิ่มได้ตามลำดับจนครบ 4 คน แต่สามีต้องสามารถเลี้ยงดูภรรยาได้ แต่ในสภาพความเป็นจริงประชากรประมาณ 60%ของพื้นที่ ไม่มีฐานะเพียงพอที่จะเลี้ยงดูภรรยาทั้ง 4 คนได้ แต่เขาเหล่านั้นก็มีภรรยา 4 คน และป็นความเชื่อของชาวไทยมุสลิมที่ว่าการการคุมกำเนิดหรือการทำหมันเป็นบาป จึงไม่มีการวางแผนครอบครัว ภรรยาในแต่ละคนโดยเฉลี่ยแล้วจะมีบุตร 4-5 คน ครอบครัวจึงใหญ่ไม่ต่ำกว่า 20 คนต่อครอบครัว ปัญหาหนักจึงมาเกิดที่ลูก มีลูกมากเป็นปัญหาสังคมเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายการเลี้ยงดู การอบรมสั่งสอน การเรียนการศึกษาที่สูงขึ้น ตามจำนวนบุตรที่มี ตามด้วยการหาอาชีพเมื่อจบการศึกษา แต่การศึกษาที่จบเป็นการศึกษาด้านการศาสนา จึงนำไปประกอบอาชีพไม่ได้ สรุปคือ เมื่อลูกมากจึงยากจนและเกิดปัญหาต่อเนื่อง (ยังมีต่อ)